ผู้เชี่ยวชาญจีนแนะนำหนังสือ: เอเชียตะวันออกยุคใหม่: จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ไต้หวัน

“ หนังสือเล่มนี้ เป็นคัมภีร์ในการศึกษาเอเชียตะวันออก สำหรับคนที่ไม่รู้เรื่องเอเชียตะวันออกซึ่งได้แก่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน จะให้ความรู้พื้นฐาน ภูมิหลังประวัติศาสตร์ ซึ่งมีความสำคัญในการเข้าใจประเทศเหล่านี้ อาทิ เหตุไร จีนชาติที่ยิ่งใหญ่เกรียงไกร จึงพ่ายยับแก่ชาติตะวันตก...” วรศักดิ์ มหัทธโนบล

“จีน อารยธรรมที่สั่งสมมา 5,000 ปี ของประเทศ กลับเป็นความเฉื่อยชา ที่ถ่วงรั้งการพัฒนาของประเทศ เผชิญสถานการณ์อย่างหยิ่งผยองในชาติอารยธรรมเก่าแก่ยิ่งใหญ่ เต็มไปด้วยความสามารถด้านต่างๆ เหตุไรจึงต้องยอมรับชาติตะวันตกที่ยังป่าเถื่อนนี่คือ เหตุแห่งความรุ่งโรจน์ของญี่ปุ่น และความล้มเหลวของจีน...” พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร

“มาถึงวันนี้ จีนมีทุนสำรองต่างประเทศใหญ่ที่สุดในโลก จีดีพีเติบโตเร็วที่สุดในโลก ประชากรมากที่สุดในโลก แต่ไม่มีวัฒนธรรม หมายถึงว่าปัจจุบันจีนกำลังปะทะวิกฤตวัฒนธรรม ซึ่งผู้นำหูจิ่นเทาก็รู้ดี...” วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์
ผู้จัดการออนไลน์--มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ มูลนิธิโตโยต้า เปิดการเสวนาในหัวข้อ The Rise of China and East Asia ณ ห้องประชุมสยามสมาคม เนื่องในโอกาสเปิดตัวหนังสือ เอเชียตะวันออกยุคใหม่: จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน เมื่อวันศุกร์ที่ 28 กันยายน 2550 โดยมีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญเรื่องจีน เข้าร่วมการเสวนานี้ 3 ท่าน ได้แก่

- อาจารย์วรศักดิ์ มหัทธโนบล แห่งภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสาตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยา และคอลัมนิสต์ด้านการเมือง วัฒนธรรมทั้งไทย และจีน มีหนังสือเกี่ยวกับเรื่องจีน และงานวิชาการด้านจีนหลายเล่มด้วยกัน

- คุณพิมพ์ประไพ พิศาลบุตร จบด้านเศรษฐศาสตร์จาก London School of Economics & Political Science และปริญญาโทจาก Cornell University สหรัฐอเมริกา ปัจจุบัน เป็นนักธุรกิจ ได้ขึ้นเวทีในฐานะนักค้นคว้าด้านจีนโดยเฉพาะประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมไทย-จีน มีงานเขียนสองเล่ม ได้แก่ “นายแม่”, “สำเภาสยาม ตำนานเจ๊กบางกอก” และผลงานล่าสุดคือ “กระเบื้องถ้วย กะลาแตก”

- และอาจารย์วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์ ผู้คร่ำหวอดในวงการภาษาและวัฒนธรรมจีน มากกว่า 20 ปี

เอเชียตะวันออกยุคใหม่: จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน แปลจาก East Asia: The Modern Transformation ซึ่งเขียนโดยปรมาจารย์ผู้มีชื่อเสียงด้านจีนศึกษา และเอเชียตะวันออกศึกษา ได้แก่ John K. Fairbank, Edwin O.Reischauer, Albert M.Craig แปลสู่ฉบับพากษ์ภาษาไทยโดยศ.เพ็ชรี สุมิตร และคณะ

นับเป็นชุดหนังสือเล่มเขื่อง 2 เล่ม ที่เขียนถึงประวิศาสตร์เอเชียตะวันออก ช่วงที่ตะวันตกรุกเข้ามา ช่วงพลิกผันชะตากรรมครั้งใหญ่ของทั้งสี่ชาติ การเผชิญหน้ากับปัญหาที่ตัดสินความเป็นความตายของประเทศ การลุกขึ้นสู่ความรุ่งโรจน์อีกครั้ง และความล้มเหลวที่นำสู่ความล่มสลาย เหตุการณ์ช่วงนี้ นับเป็นบทเรียนที่สำคัญที่สุด ที่อนุชนรุ่นหลังควรได้เรียนรู้และพึงสังวร

ผู้เริ่มการเสวนาท่านแรกได้แก่ อาจารย์วรศักดิ์ กล่าวถึง เอเชียตะวันออกยุคใหม่: จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน/ East Asia: The Modern Transformation ว่าหนังสือเล่มนี้ เป็นคัมภีร์ในการศึกษาเอเชียตะวันออกของท่าน สำหรับคนที่ไม่รู้เรื่องเอเชียตะวันออกซึ่งได้แก่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน หนังสือเล่มนี้ จะให้ความรู้พื้นฐาน ภูมิหลังประวัติศาสตร์ ซึ่งมีความสำคัญในการเข้าใจประเทศเหล่านี้ อรรถธิบายการคุกคามของกลุ่มชาติตะวันตกในดินแดนเหล่านี้ และยังสร้างความเข้าใจในดินแดนแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้วย อาทิ เหตุไร จีนชาติที่ยิ่งใหญ่เกรียงไกร จึงพ่ายยับแก่ชาติตะวันตก

หนังสือเล่มนี้ สะท้อนบทเรียนที่สำคัญ ในช่วงยุคที่ตะวันตกรุกเข้ามา จนถึงจุดล่มสลายของเอเชียตะวันออก เป็น ช่วงยุคเหตุการณ์ที่เป็นบ่อเกิดของความขัดแย้งระหว่างเหล่าชาติเอเชียตะวันออกด้วยกันเอง คู่อริทางประวัติศาสตร์คู่ใหญ่ได้แก่ จีนและญี่ปุ่น ในปีค.ศ. 1895 ญี่ปุ่นได้บุกยึดครองดินแดนไต้หวันเป็นเวลานาน ถึงปีอวสานสงครามโลกครั้งที่สองในค.ศ. 1945 ซึ่งประวัติศาสตร์จีน ได้บันทึกไว้ว่า ทหารญี่ปุ่นได้สังหารชาวจีนไปถึง 35 ล้านคน

จุดสำคัญที่หนังสือเล่มนี้ ได้สะท้อนคือ การยึดติดกับขนบประเพณีธรรมเนียมของจีน จนนำไปสู่ปัญหาถึงชาติล่มสลาย

สำหรับคนไทย หนังสือเล่มนี้ มีคุณค่าโดยทำให้รู้จักเพื่อนบ้านในเอเชียตะวันออก และรู้ว่าควรจะปฏิบัติตัวอย่างไร ไม่กล่าวโทษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ซึ่งต่างก็ขมขื่นในปัญหาที่ต้องเสียเลือดเนื้อมหาศาลมาด้วยกัน

ผู้เชี่ยวชาญจีนท่านต่อมา คุณพิมพ์ประไพ แนะนำผู้เขียนหนังสือเล่มนี้คือ John K. Fairbank เป็นปรมาจารย์ด้านจีน เขียนเรื่องจีนอย่างมีรายละเอียดที่น่าทึ่ง ฉายภาพประวัติศาสตร์ช่วงที่ฝรั่งรุกเข้ามาราวปี ค.ศ. 1868 ซึ่งเป็นช่วงที่น่าสนใจมาก หนังสือเล่มนี้ เล่าประวัติศาสตร์จีน ญี่ปุ่นช่วงที่ตรงกับยุครัตนโกสินทร์ตอนต้นอย่างไม่มีอคติ

การแก้ปัญหาในประเทศพร้อมกับรับมือกับชาติตะวันตกที่รุกเข้ามาระหว่างญี่ปุ่นและจีน ขณะที่ซามูไรปฏิวัติล้มการปกครองของโชกุน ซึ่งสร้างปัญหาให้กับญี่ปุ่น ซามูไรได้บัญญัติกฎ 5 ข้อ สำหรับแก้ปัญหาของประเทศ โดยกฎที่น่าสนใจคือข้อที่ 5 ที่ระบุ ญี่ปุ่นจะแสวงหาความรู้จากทั่วโลกมาสนับสนุนการปกครองของจักรพรรดิ ขณะที่จีน อารยธรรมที่สั่งสมมา 5,000 ปี ของประเทศ กลับเป็นความเฉื่อยชา ที่ถ่วงรั้งการพัฒนาของประเทศ จีนชาติที่กว้างใหญ่ไพศาล เผชิญสถานการณ์อย่างหยิ่งผยองในชาติอารยธรรมเก่าแก่ยิ่งใหญ่ เต็มไปด้วยคนมีความสามารถด้านต่างๆ เหตุไรจึงต้องยอมรับชาติตะวันตกที่ยังป่าเถื่อน นี่คือ เหตุแห่งความรุ่งโรจน์ของญี่ปุ่น และความล้มเหลวของจีน

ด้านอาจารย์วิโรจน์ กล่าวเช่นกันว่าจีนสะดุดขาตัวเอง จีนเป็นชาติที่ลุกขึ้นมาสร้างกำแพงเมืองจีนปิดกั้นตัวเอง ไม่คุยกับใคร ด้วยความหลงลำพองว่า ชาติอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่ของตนนั้น มีพร้อมทุกอย่าง ถนนสายไหมสำหรับติดต่อค้าขายสินค้า ระบบปรัชญามีพร้อมสรรพ

การเปิดประเทศครั้งสำคัญ 3 ครั้งของจีน ได้แก่ ครั้งแรกในยุคราชวงศ์ฮั่นเมื่อกว่า 2,200 ปีที่ผ่านมา เปิดรับเอาพุทธศาสนา ยุคดังกล่าว พุทธศาสนาเข้ามาในจีนอย่างชนิดที่เรียกว่าทะลุทะลวง แผ่ขยายซอกซอนไปทุกระดับชนชั้น และอย่างละมุนละม่อม ไม่มีการปะทะเสียเลือดเนื้อ ทั้งๆที่จีนมีปรัชญาของตนอย่างเป็นระบบที่แข็งแกร่ง และพุทธศาสนา ก็มีระบบความคิดความเชื่ออย่างเป็นระบบ ทั้งสองระบบกลับสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างปรองดอง

การเปิดประเทศครั้งที่สอง เกิดขึ้นในยุคสงครามฝิ่น พระเจ้าเต้ากวง ผู้เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าเฉียนหลง และพระราชบิดาของพระสวามีพระนางซูสีไทเฮา ช่วงนั้น จีนถูกบีบให้เปิดประเทศ และต้องเปลี่ยนโครงสร้าง เทียบกับการเปิดประเทศครั้งที่ 1 พุทธได้เข้าไปเปลี่ยนแปลงกลมกลืนกับจีน ขณะที่ครั้งที่ 2 นั้น โครงสร้างเดิมถูกรื้อถอน ต้องรับประชาธิปไตย วิทยาศาสตร์ เกิดปัญญาชนอย่างหลู่ซิ่น โจมตีขงจื้อ

กระทั่งท่านเหมาเจ๋อตงได้ปิดประเทศ ประธานเหมาไม่เอาเรื่องเศรษฐกิจ ทำแต่ด้านการเมือง รณรงค์ ชูกำปั้น “หญ้าสังคมนิยมหอมกรุ่น ยิ่งหว่าหญ้าทุนนิยม” และต่อมาก็มีการรื้อโครงสร้างรอบสองโดยการปฏิวัติของนางเจียงชิงในการปฏิวัติวัฒนธรรมใหญ่ จนกระทั่งเติ้งเสี่ยวผิงได้ลุกขึ้นมาเปิดประเทศครั้งที่ 3 ปล่อยให้ มาดอนน่า ไมเคิล แจ็คสัน ทะลักเข้ามา มาถึงวันนี้ จีนมีทุนสำรองต่างประเทศใหญ่ที่สุดในโลก จีดีพีเติบโตเร็วที่สุดในโลก ประชากรมากที่สุดในโลก แต่ไม่มีวัฒนธรรม หมายถึงว่าปัจจุบันจีนกำลังปะทะวิกฤตวัฒนธรรม ซึ่งผู้นำหูจิ่นเทาก็รู้ดี.

ข้อมูลหนังสือ
เอเชียตะวันออกยุคใหม่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ไต้หวัน/ East Asia: The Modern Transformation เล่ม 1 /เล่ม 2, ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3

ผู้แต่ง: John K. Fairbank / จอห์น เค. แฟร์แบงค์,
Edwin O.Reischauer / เอ็ดวิน โอ. ไรเชาเออร์,
Albert M.Craig / แอลเบิร์ต เอ็ม. เครก

ผู้แปล: เพ็ชรี สุมิตร, ศรีสุข ทวิชาประสิทธิ์, กุสุมา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา, ชัยโชค จุลศิริวงศ์, วิสาขา เลห์แมน

บรรณาธิการ: เพ็ชรี สุมิตร
บรรณาธิการต้นฉบับ: วรศักดิ์ มหัทธโบล, สมถวิล ลือชาพัฒนพร

ราคาชุดละ 1,700 บาท ( 2 เล่ม/ชุด, รวมจำนวนหน้า 1,033 หน้า)

จัดพิมพ์โดย มูลนิธิโตโยต้า ประเทศไทย, มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์