“สุราพันจอกมิเมามาย เจอสหายรู้ใจ ข้าวธรรมดาก็กินอิ่มหนำ”
โต๊ะอาหารไม่ได้มีแค่จานและช้อน แต่คือพื้นที่ที่ผู้นำโลกสร้างความไว้วางใจ ลดศัตรู และเปลี่ยนเกมการเมืองโลก ตั้งแต่นิกสันพบโจวเอินไหลในปักกิ่ง ปี 1972 จนถึงวันนี้ มื้ออาหารคือการทูตที่ทรงพลังที่สุด
นับตั้งแต่งานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการครั้งแรกระหว่างประธานาธิบดีสหรัฐฯ ริชาร์ด นิกสัน กับ โจวเอินไหล ผู้นำของสาธารณรัฐประชาชนจีน ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1972 ระหว่างการเยือนปักกิ่งครั้งประวัติศาสตร์ของประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน ...
นับแต่นั้นมา ก็เป็นที่ยอมรับว่า งานเลี้ยงอาหารค่ำระหว่างผู้นำระดับโลกมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นการผสมผสานการสร้างความสัมพันธ์แบบไม่เป็นทางการเข้ากับการส่งสัญญาณทางการเมืองอย่างจงใจ นอกห้องประชุมที่เคร่งครัด
1972 (ปักกิ่ง) ประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน แห่งสหรัฐฯ เข้าร่วมงานเลี้ยงอย่างเป็นทางการที่จัดขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา และเป็นเจ้าภาพจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำสำหรับนายกรัฐมนตรีโจว เอ็นไหล ของจีน ระหว่างการเยือนจีนระหว่างวันที่ 21-28 กุมภาพันธ์ นี่ถือเป็นงานเลี้ยงอาหารค่ำครั้งแรกระหว่างประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ดำรงตำแหน่งอยู่กับผู้นำระดับสูงของจีน
จากนั้น ในปี 1979 (วอชิงตัน ดี.ซี.) ประธานาธิบดีจิมมี คาร์เตอร์ ก็เป็นเจ้าภาพจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการที่ทำเนียบขาวสำหรับรองนายกรัฐมนตรีเติ้ง เสี่ยวผิง เมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 1979
เป็นงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการครั้งแรกที่ทำเนียบขาวสำหรับผู้นำระดับสูงของจีน และเกิดขึ้นพร้อมกับการฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสหรัฐฯ และจีน
ต่อมา 1984 (วอชิงตัน ดี.ซี.) ประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน เป็นเจ้าภาพจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการที่ทำเนียบขาวเพื่อต้อนรับนายกรัฐมนตรีจ้าว จือหยาง เมื่อวันที่ 10 มกราคม 1984 ซึ่งถือเป็นงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการครั้งแรกที่ทำเนียบขาวจัดขึ้นสำหรับประมุขแห่งรัฐของจีน
ในทางการทูต การร่วมรับประทานอาหารช่วยลดความเป็นทางการและช่วยให้ผู้นำเชื่อมต่อกันในระดับมนุษย์ ทำให้การเจรจาที่ยากลำบากง่ายขึ้น
การได้กินข้าวร่วมกัน ยังช่วยให้การสนทนาเป็นไปอย่างตรงไปตรงมา บรรยากาศที่ไม่เป็นทางการช่วยให้ผู้นำสามารถแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ทดสอบแนวคิด และรวบรวมข้อมูลข่าวกรองได้โดยไม่ต้องมีการกล่าวสุนทรพจน์อย่างเป็นทางการและไม่มีกล้องถ่ายรูป
การทำใจเป็นศัตรูกับคนที่เคยเลี้ยงและทานอาหารร่วมกันนั้นยากเสมอ เพราะ "อาหาร" ไม่ได้เป็นเพียงแค่สิ่งประทังชีวิต แต่เป็นสัญลักษณ์ของความเคารพ ความเอื้อเฟื้อ และความผูกพันในความสัมพันธ์ของมนุษย์
งานเลี้ยงบนโต๊ะอาหารคือพลังอำนาจแบบนุ่มนวลและการทูตทางวัฒนธรรม เจ้าภาพใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น อาหารแบบดั้งเดิม และการแสดงทางวัฒนธรรมเพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์ของชาติ ความอบอุ่น และเกียรติยศ
ในหนังสือ When Food Becomes a Diplomat (อาหารคือ นักการทูต) ประเพณีร่วมรับประทารอาหารมักทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเงียบๆ ในการสร้างและรู้สึกในความต้อนรับและปรารถนาดีต่อกัน
คือการส่งข้อความเชิงสัญลักษณ์ในทางบวก การคัดสรรเมนู การจัดที่นั่ง และการกล่าวอวยพร ล้วนเป็นขั้นตอนแสดงความให้เกียรติกับอีกฝ่ายแขก มีแต่รอยยิ้มที่ส่งสัญญาณถึงในความเป็นมิตรสหาย หรือสื่อสารลำดับความสำคัญทางการเมืองอย่างแยบยล
แท้จริงแล้ว จุดยึดของการประชุมสุดยอดครั้งสำคัญอยู่ที่โต๊ะอาหารไม่แพ้โต๊ะเจรจา
ยุทธภพยากคะเน “วันนี้ล้อมวงกินข้าว วันใดหากต้องเผชิญหน้า ข้าก็จะจำมื้ออาหารในวันนี้ไว้”


