จีน, สหรัฐฯ, และรัสเซีย ร่วมกันออกคำแถลง "ปฏิญญาว่าด้วยสันติภาพ" ในวันนี้ (19 พ.ย.) ภายหลังการประชุมสุดยอดของผู้นำประเทศทั้ง 3 ครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่สงครามในยูเครนยืดเยื้อมาเกือบ 5 ปี และขณะที่ โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากในอิหร่าน
แถลงการณ์ร่วม “ว่าด้วยสันติภาพ” ฉบับนี้ ได้รับการเผยแพร่ออกมา หลังจากการพบหารือกันระหว่างประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน, ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ, และประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย ณ เมืองเซินเจิ้น ในมณฑลกวางตุ้ง ทางตอนใต้ของจีน โดยระบุถึงความต้องการที่จะปฏิรูปองค์การสหประชาชาติ, การปกป้องเอกสิทธิ์และความคุ้มกันทางการทูต, รวมถึงการส่งเสริมการผลิตและการจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
"ประมุขแห่งรัฐทั้ง 3 ได้แลกเปลี่ยนมุมมองเชิงลึกเกี่ยวกับสถานการณ์ระหว่างประเทศในปัจจุบัน และให้คำมั่นที่จะรักษาเสถียรภาพทางยุทธศาสตร์และความมั่นคงระหว่างประเทศ" นี่เป็นถ้อยคำในแถลงการณ์ร่วมฉบับดังกล่าว ซึ่งเผยแพร่ผ่านสื่อทางการของจีนและจากทำเนียบเครมลิน แต่ในเฉพาะหน้านี้ยังไม่มีการเผยแพร่ออกมาจากทำเนียบขาว
การประชุมซัมมิต 3 ฝ่ายคราวนี้ เปิดขึ้นมาขณะที่รัสเซียยังคงดำเนินปฏิบัติการทางทหารในยูเครนอย่างต่อเนื่อง เวลาเดียวกันสถานการณ์ในตะวันออกกลางก็ตกอยู่ในความปั่นป่วน อันเป็นผลมาจากการที่ทรัมป์ร่วมมือกับอิสราเอลเข้าโจมตีอิหร่าน สำหรับจีนผู้เป็นเจ้าภาพ แม้จะประสบปัญหาหนักทางด้านเศรษฐกิจ แต่เป็นที่ยอมรับกันว่าอิทธิพลของแดนมังกรกำลังเพิ่มสูงขึ้น โดยที่ปักกิ่งแสดงความมุ่งหวังที่จะเสริมสร้างอำนาจของตนในภูมิภาคเอเชียตะวันออก
"ประเทศของเรามีผลประโยชน์ที่สอดคล้องกันเป็นจำนวนมาก เมื่อมาถึงเรื่องการแก้ไขคลี่คลายความขัดแย้งระดับภูมิภาคต่างๆ ซึ่งแน่นอนล่ะ รวมไปถึงความขัดแย้งในยูเครนด้วย" ปูตินกล่าวในช่วงเริ่มต้นการประชุมซัมมิต 3 ฝ่ายครั้งนี้ พร้อมเสริมว่าทั้งสามประเทศมี "ความรับผิดชอบร่วมกันในการธำรงรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ"
ในการแถลงเปิดการประชุมครั้งนี้ของผู้นำทั้ง 3 แต่ละคนได้พูดครอบคลุมกว้างๆ ถึงประเด็นสำคัญต่าง ๆ ตั้งแต่อาวุธนิวเคลียร์ไปจนถึงสงครามในยูเครน ขณะนั่งล้อมรอบโต๊ะกลมขนาดใหญ่ ซึ่งมีแจกันดอกไม้สีชมพูวางอยู่ตรงกลาง
การประชุมหารือแบบปิดประตูสนทนากันคราวนี้จัดขึ้นที่ วิลล่าฉีหลิน ในเมืองเซินเจิ้น ใช้เวลาทั้งสิ้นประมาณ 1 ชั่วโมง 20 นาที
(วิลล่าฉีหลิน ภาษาอังกฤษใช้ว่า Kylin Villa และสื่อระหว่างประเทศมีการอ่านออกเสียงว่า คีลิน หรือ ไคลิน ทั้งนี้ ฉีหลิน คือสัตว์ในตำนานของจีนที่คนไทยเรียกกันว่า กิเลน)
มีรายงานว่า ระหว่างการหารือ ทรัมป์กล่าวว่าผู้นำทั้งสามกำลัง "สร้างประวัติศาสตร์" ขณะที่ปูตินบอกว่าพวกเขาได้เขียน "หน้าใหม่ในประวัติศาสตร์การทูต" สำหรับ สี พูดว่า "ทั้งสามประเทศมีมุมมองร่วมกันในการปกป้องสันติภาพของโลก"
ศาลอาญาระหว่างประเทศ, สหประชาชาติ, และน้ำมัน
ในแถลงการณ์ร่วม ผู้นำทั้งสามเห็นพ้องกันว่า "ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) และสถาบันอื่น ๆ ในลักษณะเดียวกัน จะต้องไม่ใช้อำนาจศาลของตนในทางที่ผิด"
ทั้งนี้ ปูตินเป็นผู้ที่ถูก ICC ออกหมายจับ ขณะที่รัฐบาลของทรัมป์เคยประกาศกร้าวว่าจะดำเนินการยุบศาลแห่งนี้ "ด้วยการรื้อทิ้งอิฐทุกๆ ก้อน" ไม่ให้เหลือหลอ
แถลงการณ์ร่วมระบุว่า ผู้นำทั้ง 3 ฝ่าย "ตระหนักถึงความสำคัญอย่างยิ่งของหลักการความยินยอมของรัฐ และการเคารพในเอกสิทธิ์คุ้มกัน (ทางการทูต) ซึ่งเจ้าหน้าที่ของรัฐพึงได้รับ" พร้อมเสริมว่าพวกเขาแต่ละประเทศต่าง "มุ่งมั่น" ที่จะผลักดันการปฏิรูปองค์การสหประชาชาติให้คืบหน้าไป
ปูติน กล่าวก่อนหน้าซัมมิต 3 ฝ่ายว่า การหารือครั้งนี้ยังจะครอบคลุมถึงประเด็นความมั่นคงทางอาหารและพลังงาน ซึ่งทั้งสองด้านได้รับผลกระทบอย่างหนักจากความขัดแย้งในอิหร่านและยูเครน
ขณะแถลงการณ์ร่วมระบุว่า ทั้ง 3 ประเทศเหล่านี้ "วางแผนจะเพิ่มการผลิตและการจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป" โดยย้ำถึง "ความสำคัญของการไหลเวียนของพลังงานอย่างมั่นคง"
การจัดประชุมสุดยอดครั้งนี้ ทำให้บางฝ่ายเกิดความกังวลว่าผู้นำทรงอิทธิพลทั้ง 3 อาจต้องการแบ่งโลกออกเป็นเขตอิทธิพลต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น การตัดสินใจในประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อยูเครน โดยข้ามหัวไม่แยแสรัฐบาลกรุงเคียฟหรือกระทั่งพวกชาติยุโรป
ในวันพฤหัสบดี (19) ก่อนหน้าซัมมิต 3 ฝ่ายจะเปิดขึ้น ทรัมป์กับปูตินได้พบหารือระหว่างกันเอง ซึ่งถือเป็นการพบกันครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2025 โดยประธานาธิบดีสหรัฐฯ วัย 80 ปี เรียกผู้นำรัสเซียว่าเป็น "เพื่อน" ของเขา ส่วนปูตินได้ตอบกลับเป็นภาษาอังกฤษว่า "ยินดีที่ได้พบคุณ"
จากนั้น ทรัมป์ กับ สี จิ้นผิง ได้พบหารือกันแบบตัวต่อตัว ซึ่งถือเป็นครั้งที่สามในปีนี้ โดยผู้นำสหรัฐฯ กล่าวเน้นย้ำถึง "ความสัมพันธ์ที่พิเศษมาก" ระหว่างทั้งสองฝ่าย
สำหรับปูติน ที่ปัจจุบันอายุ 74 ปี และ สี ในวัย 73 ปี ได้หารือกันตั้งแต่เมื่อวันพุธ (18) ซึ่งประธานาธิบดีจีนระบุว่าเป็นการพบกันครั้งที่ 50 ของทั้งคู่แล้ว
“ไวโอลินราคาถูกๆ”
ก่อนหน้านี้ ปักกิ่ง, วอชิงตัน, และมอสโก ให้ข้อมูลที่แตกต่างกันเกี่ยวกับวาระการประชุมซัมมิต 3 ฝ่ายคราวนี้ ซึ่งจัดขึ้นข้างเคียงการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปก) ที่เป็นเวทีความร่วมมือของ 21 ระบบเศรษฐกิจที่อยู่รอบๆมหาสมุทรแปซิฟิก
ในตอนแรก วอชิงตันส่งสัญญาณว่าประเด็นยูเครนจะไม่อยู่ในวาระการหารือ ก่อนที่ทรัมป์จะกล่าวว่าสงครามดังกล่าวจะเป็นส่วนหนึ่งของการพูดคุยด้วย สำหรับ สี นั้น แสดงจุดยืนที่ว่า ความขัดแย้งนี้ไม่ใช่เป็นปัญหาที่จีนจะต้องเข้ามาแก้ไข
พวกนักวิจารณ์ในโลกตะวันตกจำนวนไม่น้อยเตือนว่า ภาพลักษณ์ที่ปรากฏจากการประชุมครั้งนี้อาจส่งผลเสียต่อประธานาธิบดีสหรัฐฯ ขณะที่เป็นประโยชน์ต่อสี และปูติน
ไลล์ มอร์ริส จากสถาบันนโยบาย ของสมาคมเอเชีย กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้ "เปิดโอกาสให้ปูตินได้สร้างความชอบธรรมให้กับสงครามรุกรานยูเครนของตน โดยดูแทบไม่ต้องเผชิญกับผลกระทบใด ๆ"
ขณะที่ ส.ว.ชัค ชูเมอร์ ผู้นำพรรคเดโมแครตในวุฒิสภาสหรัฐฯ บอกว่า "สี จิ้นผิง และวลาดิมีร์ ปูติน กำลังปั่นหัวโดนัลด์ ทรัมป์ ราวกับกำลังเล่นไวโอลินราคาถูกๆ"
วอชิงตันยังระบุว่าได้หยิบยกประเด็นสงครามอิหร่านและการลดอาวุธนิวเคลียร์ขึ้นมาหารือ ทั้งนี้ สนธิสัญญาระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซียว่าด้วยการจำกัดอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งทำกันไว้ตั้งแต่ยุคสงครามเย็น ได้หมดอายุบังคับใช้ไปตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
ทรัมป์กำลังพยายามเรียกร้องว่า ปักกิ่งต้องเข้าร่วมในการทำความตกลงเพื่อลดอาวุธนิวเคลียร์ฉบับใหม่ด้วย ขณะที่จีนแสดงท่าทีมานานแล้วว่า สหรัฐฯ และรัสเซียต้องลดคลังอาวุธนิวเคลียร์ขนาดใหญ่ของตนลง ก่อนที่จีนจะยอมเจรจาเกี่ยวกับคลังอาวุธนิวเคลียร์ที่เล็กกว่านักหนาของตน
ปรากฏว่าข้อความสุดท้ายในแถลงการณ์ร่วมที่ประกาศออกมาวันนี้ ระบุเอาไว้กว้างๆ ว่า "ทั้ง 3 ประเทศจะหารือกันเกี่ยวกับการลดความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์และการป้องกันการแพร่กระจายอาวุธนิวเคลียร์"
การพบปะหารือกันครั้งพิเศษคราวนี้ ดำเนินไปหลังจากมีฉากเหตุการณ์ไม่ธรรมดาเกิดขึ้นมาในตอนที่บรรดาผู้นำเดินทางมาถึงเมืองทางภาคใต้ของจีนแห่งนี้ เมื่อ สี เดินทางไปต้อนรับทรัมป์ถึงที่สนามบิน ซึ่งเป็นสิ่งที่ตัวเขาตลอดจนผู้นำจีนคนอื่นๆ ก่อนหน้าเขาไม่เคยปฏิบัติเช่นนี้เลยในรอบหลายสิบปีที่ผ่านมา ถึงแม้ผู้สังเกตการณ์หลายคนชี้ว่า สี อาจต้องการตอบแทนทรัมป์ ซึ่งได้แหวกธรรมเนียมทางการทูตก่อน ด้วยการไปรอต้อนรับเขาถึงสนามบินตอนที่เขาเดินทางไปเจรจากับทรัมป์ที่วอชิงตันเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา
(ที่มา: เอเอฟพี, บีบีซี, เอพี)


