xs
xsm
sm
md
lg

ศาลสูงสุดสหประชาชาติเตรียมชี้ชะตา พม่าละเมิดอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือไม่

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



เอพี - ศาลสูงสุดของสหประชาชาติจะมีคำตัดสินในวันพฤหัสฯ (19) ว่าพม่าได้ก่ออาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือไม่ ในปฏิบัติการโจมตีอย่างโหดร้ายต่อชาวโรฮิงญาเมื่อเกือบ 10 ปีก่อน ที่ทำให้ชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมต้องหลบหนีไปบังกลาเทศที่อยู่ติดกั

แกมเบีย ประเทศในแอฟริกาที่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม ได้เริ่มดำเนินคดีต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศในปี 2562 โดยขอให้ศาลตัดสินว่าพม่าละเมิดอนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงดทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ และสั่งให้พม่ายุติกิจกรรมผิดกฎหมายต่างๆ ที่มุ่งเป้าไปยังชาวโรฮิงญา และรับประกันว่าผู้ที่รับผิดชอบต่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จะได้รับการลงโทษ

พม่าได้ปกป้องปฏิบัติการทางทหารของตน โดยระบุว่าเป็นการต่อต้านการก่อการร้ายที่ชอบด้วยกฎหมาย และไม่ถือเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

คำตัดสินนี้เกิดขึ้นในขณะที่ศาลโลกกำลังพิจารณาข้อกล่าวหาเรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่เชื่อมโยงกับความขัดแย้งในฉนวนกาซาและสงครามในยูเครนด้วย

“การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์มีความคล้ายคลึงกันในวิธีที่พวกเขากระทำ ดังนั้นคำตัดสินนี้จะมีผลต่อคดีอื่นๆ ด้วย” เมลานี โอไบรอัน ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์นออสเตรเลีย กล่าว

ในเดือนสิงหาคม 2560 กองทัพพม่าได้เริ่มปฏิบัติการที่เรียกว่า การกวาดล้างในรัฐยะไข่ตอนเหนือ เพื่อตอบโต้การโจมตีของกลุ่มก่อความไม่สงบโรฮิงญา โดยปฏิบัติการดังกล่าวได้ทำให้เกิดข้อกล่าวหาว่ากองกำลังความมั่นคงได้กระทำการข่มขืนและสังหารหมู่ และเผาบ้านเรือนหลายพันหลัง

ภายใต้อนุสัญญา ศาลจะต้องพบว่ามีเจตนาที่จะทำลายล้างชาวโรฮิงญาทั้งหมดหรือบางส่วน เพื่อพิสูจน์ว่ามีการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เกิดขึ้น

ปัจจุบัน มีผู้ลี้ภัยชาวโรฮิงญาประมาณ 1.2 ล้านคน อาศัยอยู่ในบังกลาเทศ ส่วนใหญ่อยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยที่แออัดทั่วเขตค็อกซ์ บาซาร์ ที่พวกเขาต้องทนทุกข์ทรมานจากสภาพที่ยากลำบาก เต็มไปอันตรายจากไฟไหม้ โรคติดต่อ ดินถล่มช่วงฤดูมรสุม สุขอนามัยที่ไม่เพียงพอ และข้อจำกัดในการทำงานที่เข้มงวด

แกมเบียเรียกร้องการชดใช้ค่าเสียหายสำหรับชาวโรฮิงญา รวมถึงการสั่งให้พม่ามอบสถานะการเป็นพลเมืองอย่างสมบูรณ์ และสิทธิในการกลับบ้านของพวกเขา

คำตัดสินของศาลถือเป็นที่สิ้นสุดและมีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่แม้ศาลจะอนุมัติคำร้องของแกมเบีย แต่ก็ไม่มีวิธีที่จะบังคับใช้นอกเหนือจากการรายงานการไม่ปฏิบัติตามต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

การตัดสินว่ามีการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จะเป็นครั้งแรกที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศได้มีคำพิพากษาเช่นนี้ โดยในปี 2550 ศาลระบุว่าเซอร์เบียละเมิดพันธกรณีในการป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในเหตุการณ์สังหารหมู่ซเรเบรนิซาปี 2538 เมื่อกองกำลังบอสเนียเซิร์บสังหารชายและเด็กชายมุสลิมราว 8,000 คน

ยาสมิน อุลลาห์ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนโรฮิงญาที่หนีออกจากพม่าตั้งแต่ยังเด็กพร้อมแม่ของเขาในช่วงทศวรรษ 1990 กล่าวว่าข้อเรียกร้องในคดีพม่านั้นมีรากฐานมาจากความปรารถนาของชุมชนของเธอที่จะได้รับการยอมรับและศักดิ์ศรี

“เพราะจนถึงตอนนี้ เราถูกผลักดันไปอยู่ในสถานะที่คลุมเครือ เป็นเวลากว่า 10 ปี ที่ชาวโรฮิงญาต้องใช้ชีวิตอยู่ในสภาพที่เปราะบางทั่วเอเชีย-แปซิฟิก” ยาสมิน อุลลาห์ กล่าว