เอเอฟพี - ผู้นำกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กล่าวว่าอาจพิจารณาการฟื้นฟูสถานะผู้แทนทางการเมืองอย่างเต็มรูปแบบของพม่าในกลุ่มภูมิภาคอย่างค่อยเป็นค่อยไป หากพม่ามีความคืบหน้าในการดำเนินการตามแผนที่วางไว้เพื่อแก้ไขวิกฤตที่ยืดเยื้อมานานกว่า 5 ปี
ผู้นำจากชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ได้ตกลงกันในการประชุมสุดยอดที่กรุงมะนิลา ให้คงนโยบายไม่ให้พม่ามีส่วนร่วมในฐานะตัวแทนทางการเมืองอย่างเต็มรูปแบบ ทั้งในการประชุมสุดยอดอาเซียนและการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศตามเดิม
แต่อย่างไรก็ตาม ผู้นำอาเซียนระบุว่าได้ตกลงที่จะดำเนินแนวทางการมีส่วนร่วมอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยอิงตามความคืบหน้าในแต่ละระยะ หากพม่าแสดงให้เห็นถึงความคืบหน้าอย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรมตามแผนที่กลุ่มเสนอไว้ หรือที่เรียกว่าฉันทมติ 5 ข้อ (5PC)
นอกจากนี้ กลุ่มอาเซียนดูเหมือนจะให้การรับรองการที่ประเทศสมาชิกแต่ละประเทศจะดำเนินการติดต่อสื่อสารกับพม่าในระดับทวิภาคีด้วย
ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ไทยและสมาชิกอาเซียนอีกหลายประเทศได้เพิ่มระดับการติดต่อสื่อสารกับพม่า ที่สร้างแรงกดดันใหม่ให้กับกลุ่มอาเซียนในการพิจารณาผ่อนปรนมาตรการห้ามผู้นำพม่าเข้าร่วมการประชุมระดับสูงของกลุ่ม
“หากพม่ามีความคืบหน้าอย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรมในการปฏิบัติตามฉันทมติ 5 ข้อ อาเซียนอาจพิจารณาฟื้นฟูสถานะผู้แทนทางการเมืองอย่างเต็มรูปแบบของพม่าอย่างค่อยเป็นค่อยไป” ผู้นำอาเซียนระบุไว้ในมติร่วมที่รับรองในการประชุมสุดยอด
“เรายังสนับสนุนให้ประเทศสมาชิกอาเซียนแต่ละประเทศดำเนินการผ่านการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย โดยหารือร่วมกับประธานอาเซียน เพื่อผลักดันให้เกิดความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรมในการปฏิบัติตามฉันทมติ 5 ข้อ” ผู้นำอาเซียน กล่าว
ฉันทมติ 5 ข้อของอาเซียน ที่จัดทำขึ้นไม่นานหลังจากกองทัพพม่าเข้ายึดอำนาจในปี 2564 เรียกร้องการยุติความรุนแรงในพม่าทันที และให้มีการเริ่มการเจรจาเชิงสร้างสรรค์ระหว่างทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และอาเซียนเสนอตัวเป็นผู้ไกล่เกลี่ยและให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
รัฐบาลพม่าต้องการที่จะฟื้นฟูความสัมพันธ์กับอาเซียนให้กลับสู่ภาวะปกติ ประเทศนี้ตกอยู่ในความโกลาหลวุ่นวายนับตั้งแต่กองทัพโค่นล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งของอองซานซูจี ที่จุดชนวนให้เกิดสงครามกลางเมืองที่สหประชาชาติประเมินว่าได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้ว 100,000 คน และทำให้ผู้คนพลัดถิ่นมากกว่า 3.5 ล้านคน
กองทัพของมิน อ่อง หล่าย ผู้นำการรัฐประหารที่ก้าวขึ้นเป็นประธานาธิบดี ได้รับการสนับสนุนจากจีน อินเดีย และรัสเซีย รัฐบาลของเขายังได้รับการยอมรับจากนานาชาติมากขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา รวมถึงการเจรจาลับกับเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ในขณะที่รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังพลิกกลับนโยบายโดดเดี่ยวที่ดำเนินมาหลายปี.