แพทย์ไทยไม่กิน KFC ระหว่างเวร เพราะเชื่อว่าจะทำให้คนไข้ล้นโรงพยาบาล จนทีมศัลยแพทย์ต้องพิสูจน์ด้วยการทดลองจริง 345 ครั้ง และผลลัพธ์กลับไม่ได้ทำให้ใครเลิกเชื่อ
แพทย์ไทยและการหลีกเลี่ยง KFC กลายเป็นข่าวหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2026 เนื่องจากทีมศัลยแพทย์ชาวไทยได้ตีพิมพ์ผลการศึกษาทางคลินิกอย่างเป็นทางการเพื่อทดสอบความเชื่อทางการแพทย์ที่เป็นที่นิยม ในพาดหัวข่าว "ทำไมแพทย์ไทยถึงไม่กิน KFC ในที่ทำงาน" เรื่องราวนี้เน้นให้เห็นว่าความเชื่อเรื่องโชคร้ายในโรงพยาบาลท้องถิ่นได้รับความสนใจทางวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมในระดับนานาชาติได้อย่างไร
ในประเทศที่เต็มไปด้วยความเชื่อโชคลางอันหลากหลายและเปี่ยมไปด้วยจินตนาการ แพทย์กลุ่มหนึ่งกลับมีความกังวลเกี่ยวกับอาถรรพ์ที่เกี่ยวข้องกับร้านไก่ทอดเคนตักกี้ (KFC)
นายแพทย์ธนัท ตันตินาม ศัลยแพทย์ประจำโรงพยาบาลวชิรพยาบาลในกรุงเทพฯ ได้ทำการศึกษาเพื่อพิสูจน์ความเชื่อโชคลางทางการแพทย์ที่แพร่หลายเกี่ยวกับ KFC
นพ.ธนัท ตันตินาม ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านลำไส้ใหญ่และทวารหนักในประเทศไทย มีความรู้มากมายจากการฝึกอบรมทางการแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นรายละเอียดเกี่ยวกับระบบย่อยอาหารของมนุษย์ หรืออัตราการเกิดมะเร็งลำไส้ แต่เขายังยึดถืออีกหนึ่งเรื่องสำคัญ นั่นคือ ห้ามรับประทานไก่ทอดเคนตักกี้ (KFC) ขณะปฏิบัติงาน
นับตั้งแต่สมัยที่เขายังเป็นนักศึกษาแพทย์...
ย้อนกลับไปเมื่อประมาณหนึ่งทศวรรษก่อน ร้านฟาสต์ฟู้ดสัญชาติอเมริกันแห่งหนึ่งได้กลายเป็นประเด็นของความเชื่อแปลกประหลาดในหมู่แพทย์ไทย โดยหลายคนเชื่อว่าหากรับประทานไก่จากร้านนี้ระหว่างเข้าเวร จะส่งผลให้ต้องเผชิญกับช่วงเวลาที่ยุ่งจนรับมือแทบไม่ไหว
“ในบางโรงพยาบาล นี่ถือเป็นความเชื่อที่จริงจังมากครับ” นพ.ธนัท ตันตินาม วัย 35 ปี กล่าว “เพื่อนร่วมงานอาจจะโกรธเอาได้ถ้าคุณหิ้ว KFC เข้ามา”
เมื่อไม่นานมานี้ เขาได้ทดสอบความเชื่อดังกล่าว โดยในช่วงปี 2023 ถึง 2024 เขาและเพื่อนร่วมงานที่โรงพยาบาลพัทลุงในภาคใต้ของไทย (ซึ่งเป็นสถานที่ทำงานของเขาในขณะนั้น) ได้ทำการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (Randomized Controlled Trial) จากการเข้าเวรผ่าตัดจำนวน 345 ครั้ง โดยเปรียบเทียบตัวชี้วัดต่าง ๆ เช่น จำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา หรือปริมาณการเสียเลือดของผู้ป่วย ในกลุ่มศัลยแพทย์ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่รับประทาน KFC, กลุ่มที่รับประทานอาหารจากร้าน “Five Star Chicken” (ไก่ย่างห้าดาว) ซึ่งเป็นแบรนด์ท้องถิ่น และกลุ่มที่ไม่ได้รับประทานอาหารใด ๆ เลย
งานวิจัยดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมาในวารสารทางการแพทย์ Annals of Surgery Open จากฟิลาเดลเฟีย พบว่าการรับประทาน KFC ไม่ได้ส่งผลให้มีภาระงานเพิ่มขึ้นแต่อย่างใด
ทว่าผลการศึกษานี้ยังทิ้งคำถามมากมายที่ยังไม่มีคำตอบ เช่น “คำสาป KFC” นี้มีที่มาอย่างไร? และเหตุใดมันจึงสามารถครอบงำความคิดของกลุ่มบุคคลที่มีการศึกษาสูงและมีความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์มากที่สุดกลุ่มหนึ่งในประเทศ รวมถึงตัวนพ.ธนัท เองด้วย?
“ใช่ครับ ผมยังคงเชื่อเรื่องนี้อยู่ — อาจจะสัก 80 เปอร์เซ็นต์จากเต็ม 100 เลยล่ะ” เขากล่าว “ถ้ามีใครเอา KFC มาให้ผมที่ทำงาน ผมก็จะเก็บมันไว้จนกว่าจะหมดกะการทำงานของผมครับ”
ความเชื่อในลักษณะนี้พบเห็นได้ทั่วไปในประเทศไทย ซึ่งพุทธศาสนาได้หลอมรวมเข้ากับประเพณีทางจิตวิญญาณอื่น ๆ เช่น ความเชื่อเรื่องวิญญาณ พิธีกรรมแบบฮินดู และโหราศาสตร์จีน จนก่อให้เกิดความผูกพันอย่างแน่นแฟ้นกับเรื่องเหนือธรรมชาติในวิถีชีวิตร่วมสมัย
รองศาสตราจารย์ ดร. ธีรนุช พูศักดิ์ศรีกิจ อาจารย์คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้ศึกษาวิจัยอิทธิพลของความเชื่อที่มีต่อพฤติกรรมผู้บริโภค กล่าวว่า “ในประเทศไทย ความเชื่อไม่ใช่สิ่งที่ตรงกันข้ามกับความทันสมัย แต่ทั้งสองสิ่งนี้สามารถดำรงอยู่ควบคู่กันไปได้อย่างกลมกลืน คนคนเดียวกันอาจเป็นผู้ที่สำเร็จการศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์ แต่ในขณะเดียวกันก็ยังตรวจสอบฤกษ์ยามก่อนลงนามในสัญญา และสวมใส่เครื่องรางของขลังไปทำงานด้วย”
แก้เคล็ด ‘ไก่นี่ไม่ใช่ KFC’
ไม่ว่าจะเป็นโอกาสสำคัญหรือเรื่องเล็กน้อยเพียงใด ความเชื่อต่าง ๆ ก็สามารถแทรกซึมเข้าไปเกี่ยวข้องได้เสมอ ตั้งแต่พิธีกรรมทางไสยศาสตร์ที่มักปรากฏให้เห็นเป็นข่าวในแวดวงการเมือง ไปจนถึงธรรมเนียมปฏิบัติยอดนิยมอย่างการสวมเสื้อผ้าสีมงคลประจำวัน
เมื่อปีที่แล้ว ในเหตุการณ์ที่พื้นถนนยุบตัวจนรถกระบะคันหนึ่งติดอยู่ในหลุมใกล้กับโรงพยาบาลวชิรพยาบาล (ซึ่งเป็นสถานที่ทำงานปัจจุบันของนายแพทย์ธนัตถ์) ผู้คนจำนวนมากต่างรีบไปหาซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลโดยใช้ตัวเลขจากป้ายทะเบียนรถคันดังกล่าว
“โรงพยาบาลแต่ละแห่งต่างก็มีวัฒนธรรมความเชื่อเฉพาะตัวครับ” นายแพทย์ธนัทกล่าว เขายังเคยได้ยินมาว่าเพื่อนร่วมงานบางคนหลีกเลี่ยงการรับประทานถั่ว พิซซ่า หรือกาแฟระหว่างเข้าเวร และเขารู้จักโรงพยาบาลแห่งหนึ่งที่ห้ามรับประทานกล้วย ทั้งที่โดยปกติแล้วกล้วยถือเป็นผลไม้มงคลที่นำโชคลาภมาให้
ทว่าความเชื่อในแวดวงการแพทย์เรื่องใดจะแพร่หลายและฝังรากลึกได้เท่ากับ “คำสาป KFC” นั้นแทบไม่มีเลย ซึ่งเรื่องนี้กลายเป็นประเด็นที่สร้างความประหลาดใจให้กับทาง KFC เองด้วยเช่นกัน
“เราลองตรวจสอบข้อมูลดูแล้ว พบว่ามันชัดเจนมากครับ” ซูเฮล ลิมบาดา (Suhayl Limbada) ซึ่งเพิ่งพ้นจากตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดของ KFC ประเทศไทยไปเมื่อไม่นานมานี้กล่าว “เราพบแนวโน้มที่น่าสนใจว่า ยอดขายของร้าน KFC สาขาที่ตั้งอยู่ใกล้กับโรงพยาบาลต่าง ๆ นั้นลดลงอย่างเห็นได้ชัด”
เมื่อสองปีก่อน เขาได้เปลี่ยน "คำสาป" นี้ให้กลายเป็นแคมเปญการตลาด แม้ว่าก่อนหน้านี้คุณลิมบาดาเคยประสบปัญหาจากการนำธรรมเนียมทางวัฒนธรรมมาล้อเลียน—เช่น กรณีที่บริษัทออกผลิตภัณฑ์ธูปกลิ่นไก่ทอดในช่วงเทศกาลตรุษจีน ซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก—แต่แคมเปญนี้กลับได้รับการตอบรับในเชิงบวกมากกว่ามาก
แคมเปญดังกล่าวเปิดตัวในวันแพทย์ (Doctor’s Day) เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2024 โดยนำเสนอในรูปแบบของพิธีกรรมชำระล้างโชคร้าย ด้วยการวางจำหน่ายไก่ทอดในบรรจุภัณฑ์ที่ติดสโลแกนอย่าง “นี่ไม่ใช่ KFC” ตามร้านสาขาที่ตั้งอยู่ใกล้กับโรงพยาบาลต่าง ๆ
ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ Annals of Surgery Open ยืนยันว่าการรับประทาน KFC ไม่ได้เพิ่มจำนวนเคสผ่าตัดหรือการเสียเลือด ถึงแม้จะมีข้อมูลดังกล่าว นายแพทย์ธนัทก็ยอมรับว่าเขายังคงหลีกเลี่ยงการรับประทาน KFC จนกว่าจะหมดกะทำงาน
คุณลิมบาดามีแนวคิดของตนเองเกี่ยวกับที่มาของคำสาปนี้ โดย KFC เข้ามาเปิดกิจการในประเทศไทยเมื่อปี 1984 และกลายเป็นหนึ่งในแฟรนไชส์ฟาสต์ฟู้ดที่พบเห็นได้ทั่วไปมากที่สุดในประเทศ อีกทั้งยังเป็นผู้บุกเบิกบริการจัดส่งอาหารในช่วงดึกอีกด้วย ปัจจุบัน KFC มีสาขาอยู่ประมาณ 1,300 แห่ง ซึ่งมากกว่า McDonald’s ที่มีอยู่ราว 240 แห่งเป็นจำนวนมาก ทำให้แม้แต่ในเมืองชนบทที่เล็กที่สุด ก็ยังมีโอกาสสูงที่จะพบร้าน KFC ตั้งอยู่สักแห่งหนึ่ง
เขาคาดว่าจุดเริ่มต้นอาจมาจากพื้นที่ชนบทแห่งหนึ่ง โดยมีการสั่งอาหารมาส่งที่โรงพยาบาลท้องถิ่นในช่วงดึก ซึ่งในขณะนั้นมีแพทย์ที่กำลังหิวโหยปฏิบัติหน้าที่อยู่ โดยที่เขาไม่รู้เลยว่ากำลังจะต้องเผชิญกับคลื่นผู้ป่วยจำนวนมหาศาลจนแทบเสียสติ
ความเชื่อนี้ได้ก่อให้เกิดเรื่องเล่าเฉพาะเจาะจงมากมายตามมา
ทิตาภรณ์ นาสาร แพทย์แผนกฉุกเฉินวัย 34 ปี ประจำโรงพยาบาลกมลาไสย ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย กล่าวว่า เป็นที่เข้าใจกันดีว่าความเชื่อนี้ใช้เฉพาะกับแผนกที่ไม่สามารถออกจากโรงพยาบาลไปหาอะไรทานข้างนอกได้สะดวก เช่น แผนกศัลยกรรมหรือแผนกฉุกเฉิน
เธอเล่าถึงเหตุการณ์ที่เพื่อนร่วมงานเคยนำความเชื่อนี้มาใช้ในทางที่เป็นประโยชน์ ในช่วงเย็นวันหนึ่งที่หอผู้ป่วยหนักศัลยกรรม (Surgical ICU) เงียบเหงาผิดปกติ พยาบาลบางคนซึ่งต้องการทำงานต่างกังวลว่าจะไม่มีเคสให้ดูแลจนอาจส่งผลต่อกะการทำงานของตน
“อาจารย์หมอวิสัญญีแพทย์ท่านหนึ่งเลยทำพิธีเรียกเคสด้วยการสั่ง KFC กับพิซซ่ามาส่งค่ะ” เธอกล่าว ผลปรากฏว่าเตียงผู้ป่วยก็เต็มไปด้วยคนไข้จริงๆ แต่เธอก็เสริมว่า “โดยปกติแล้ว แทบไม่มีใครกล้าสั่งหรอกค่ะ”
สำหรับคนอื่น ๆ แล้ว KFC ซึ่งมีเมนูที่ปรับให้เข้ากับรสชาติไทยอย่าง “ข้าวแกงเขียวหวานไก่” ยังคงเป็นอาหารที่ใครหลายคนชื่นชอบ ในโรงพยาบาลหลายแห่ง ผู้ป่วยหรือครอบครัวมักจะซื้อ KFC มาฝากบุคลากรทางการแพทย์เพื่อเป็นการแสดงน้ำใจ แต่สำหรับ จารุดา มะม่วงบอน พยาบาลวัย 42 ปีที่โรงพยาบาลวชิรพยาบาล การกระทำเช่นนี้กลับทำให้เธอรู้สึกกังวลใจขึ้นมาทันที
ทว่าตัวเธอและเพื่อนร่วมงานสังเกตเห็นว่า จำนวนของขวัญที่เป็นไก่ทอด KFC ได้ลดลงอย่างมากในช่วงประมาณสองปีที่ผ่านมา
“เรายินดีรับของขวัญด้วยความเต็มใจเสมอมาค่ะ” คุณจารุดา กล่าว “แต่ฉันคิดว่าครอบครัวของผู้ป่วยน่าจะรับรู้ถึงความเชื่อเรื่องอาถรรพ์นี้มาจากสื่อสังคมออนไลน์”
คุณธีรนุช มองว่าความเชื่อเรื่องอาถรรพ์ที่แพร่หลายนี้ ไม่ใช่การต่อต้านวิทยาศาสตร์แต่อย่างใด แต่เป็นวิธีหนึ่งที่บุคลากรทางการแพทย์ในไทยใช้เพื่อประคับประคองกำลังใจของตนเอง
“การทำงานในโรงพยาบาลมีความไม่แน่นอนสูงมาก กฎที่ตกลงร่วมกันอย่างเช่น ‘ห้ามกิน KFC ระหว่างเข้าเวร’ อาจช่วยให้เจ้าหน้าที่รู้สึกว่าพวกเขายังพอจะควบคุมสถานการณ์บางอย่างที่โดยเนื้อแท้แล้วไม่อาจคาดเดาได้” เธอกล่าว “อีกทั้งยังช่วยสร้างความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันด้วย”
นายแพทย์ธนัทเองก็มีความเห็นในทำนองเดียวกัน เขากล่าวว่าภายใต้คราบของความเชื่อเหนือธรรมชาติอย่าง ‘อาถรรพ์ KFC’ นั้น แท้จริงแล้วซ่อนความเป็นจริงที่หนักหนาสาหัสกว่าในโลกแห่งความเป็นจริงเอาไว้
เป็นที่น่าสังเกตว่าความเชื่อเรื่องอาถรรพ์นี้จำกัดวงอยู่เพียงในโรงพยาบาลรัฐของไทยเท่านั้น ซึ่งเป็นสถานที่ที่แพทย์ต้องเผชิญกับภาระงานหนักเกินไปและได้รับค่าตอบแทนน้อยกว่าเมื่อเทียบกับแพทย์ในภาคเอกชน ทั้งยังเรียกร้องให้มีการปรับปรุงสภาพการทำงานมาโดยตลอด
“ถ้าคุณทำงานในโรงพยาบาลเอกชน คุณย่อมอยากให้มีคนไข้เข้ามาใช้บริการมากขึ้น” นายแพทย์ธนัทกล่าว พร้อมเสริมว่าค่าตอบแทนของแพทย์ในโรงพยาบาลเอกชนนั้นแปรผันตามจำนวนคนไข้ที่เพิ่มขึ้น
“ผมคิดว่าอาถรรพ์ KFC เป็นการฉายภาพความกลัวออกมา” เขากล่าว “เราต้องการแพะรับบาปสักคน”
...
*ภูริพัฒน์ เดชสุพงศ์ มีส่วนร่วมในการรายงานข่าว บทความนี้ตีพิมพ์ในหน้าแรก ของหนังสือพิมพ์ ฉบับวันที่ 8 พฤศจิกายน 2026 (ค.ศ. 2026) ใช้หัวข้อว่า “เหตุใดแพทย์ไทยจึงหลีกเลี่ยงการกิน KFC ในระหว่างการทำงาน”