ยอดเกินดุลการค้าของจีนพุ่งทะลุ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 10 เดือนแรกของปีนี่ สืบเนื่องจากการแข่งขันระดับโลกในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ช่วยกระตุ้นยอดขายผลิตภัณฑ์ไฮเทค และมาชดเชยอุปสงค์ภายในประเทศที่อ่อนแอ ซึ่งพลวัตนี้มีแนวโน้มที่จะกระพือความตึงเครียดระหว่างจีนกับประเทศคู่ค้าสำคัญๆ
ตัวเลขดังกล่าวเน้นย้ำถึงการพึ่งพาความต้องการจากต่างประเทศที่เพิ่มมากขึ้นของปักกิ่งเพื่อพยุงเศรษฐกิจที่อ่อนแอจากการบริโภคที่ซบเซา และการตกต่ำของตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่ยืดเยื้อ แต่ในขณะที่การลงทุนด้าน AI ทั่วโลกคาดว่าจะทำให้ความต้องการผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีของจีนแข็งแกร่งไปจนถึงปี 2027 แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะทำให้ความไม่สมดุลภายในประเทศรุนแรงขึ้น และก่อความขัดแย้งกับประเทศคู่ค้า รวมถึงสหภาพยุโรป
ข้อมูลศุลกากรที่เผยแพร่เมื่อวันอังคาร (10 พ.ย.) แสดงให้เห็นว่า การส่งออกของจีนเพิ่มขึ้นอย่างมากถึง 35.2% ในเดือน ต.ค. เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีที่แล้วเมื่อเทียบเป็นดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งแม้จะช้ากว่าการเพิ่มขึ้น 36.3% ในเดือน ก.ย. เล็กน้อย แต่ยังสูงกว่าคาดการณ์ของนักเศรษฐศาสตร์ที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้น 33.5%
ปรากฏการณ์นี้ผลักดันให้ยอดการค้าเกินดุล (trade surplus) ของจีนพุ่งสูงถึง 1.04 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 10 เดือนแรก ซึ่งสูงกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐเป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน และบรรลุเป้าหมายดังกล่าวเร็วกว่าในปี 2025 หนึ่งเดือน
ดุลการค้าที่เพิ่มขึ้นนี้อาจกระพือความตึงเครียดกับสหภาพยุโรป เนื่องจากผู้นำ EU เรียกร้องให้จำกัดการค้ากับจีนมากขึ้น หลังบรรลุข้อตกลงกับปักกิ่งในการจำกัดการส่งออกรถยนต์ไฮบริดของจีนไปยังสหภาพยุโรปในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เนื่องจากมาตรการดังกล่าวยังไม่มีผลบังคับใช้ โรงงานต่างๆ จึงคาดว่าจะเร่งส่งสินค้าออกก่อนกำหนด ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการส่งออกในระยะสั้น
เมื่อวันจันทร์ (9) จีนประกาศอย่างเป็นทางการว่าได้ขยายเวลาการสงบศึกการค้ากับสหรัฐฯ ซึ่งจะหมดอายุลงในวันที่ 10 พ.ย. ออกไปอีก 2 เดือน แต่กล่าวเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า จีนจะขยายการรับซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ หรือไม่ขึ้นอยู่กับการดำเนินการตามข้อตกลงลดภาษีศุลกากรระหว่างกัน
โจ ไพส์เซล หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์มหภาคของ Trivium China กล่าวว่า "ความเสี่ยงที่จะมีการเก็บภาษีเพิ่มเติมและอุปสรรคทางการค้าอื่นๆ จะยังคงสูงในปี 2027 โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผู้ผลิตชาวจีนยังคงขยายการดำเนินงานในตลาดต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง"
ขณะเดียวกัน การนำเข้าเพิ่มขึ้น 41.6% ในเดือน ต.ค. เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยที่คาดการณ์ไว้ที่ 32% ในการสำรวจของรอยเตอร์ และเร่งตัวขึ้นจากอัตราการเติบโต 31% ในเดือน ก.ย.
ยอดเกินดุลการค้าของจีนกับสหรัฐฯ ลดลงเล็กน้อยเหลือ 32,710 ล้านดอลลาร์ในเดือน ต.ค. จาก 34,010 ล้านดอลลาร์ในเดือนก่อนหน้า แต่ช่องว่างที่มากขึ้นยังคงเป็นประเด็นขัดแย้งระหว่างสองมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ
การนำเข้าน้ำมันลดลง 13.3% จากปีก่อนหน้า แต่การส่งออกแตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือน มี.ค. เนื่องจากผู้ซื้อแสวงหาอุปทาน หลังจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่านส่งผลกระทบต่อการไหลเวียนของน้ำมันในตะวันออกกลาง
ข้อมูลการค้าดังกล่าวออกมาล่วงหน้าก่อนการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก (APEC) ที่เมืองเซินเจิ้นในสัปดาห์หน้า ซึ่งคาดว่าประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ จะพบกันเป็นครั้งที่ 3 ในปีนี้ ทำให้ความขัดแย้งทางการค้าและนโยบายภาษีศุลกากรเป็นประเด็นสำคัญ
หลังจากการประชุมสุดยอดระหว่าง สี จิ้นผิง และ ทรัมป์ ในกรุงวอชิงตันเมื่อเดือน ก.ย. ทั้งสองฝ่ายได้เสนอแพกเกจลดภาษีศุลกากรระหว่างกันมูลค่า 60,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งรวมถึงสินค้าเกษตรของสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 17,000 ล้านดอลลาร์
ความกังวลใหญ่ประการหนึ่งสำหรับปักกิ่งคือ ผู้บริโภคยังคงลังเลที่จะใช้จ่าย เนื่องจากถูกจำกัดด้วยภาวะตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่ตกต่ำ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่งคั่งของครัวเรือนและบั่นทอนความเชื่อมั่นในแนวโน้มเศรษฐกิจ
ความต้องการที่ซบเซาในประเทศผลักดันให้ผู้ผลิตรถยนต์จีนต้องแสวงหายอดขายในตลาดต่างประเทศ การส่งออกรถยนต์ของจีนยังคงเติบโตอย่างแข็งแกร่งในเดือน ต.ค. ในขณะที่ยอดขายรถยนต์ในประเทศลดลงติดต่อกันเป็นเดือนที่ 12 ตามข้อมูลแยกต่างหากที่เผยแพร่โดยสมาคมอุตสาหกรรม
อย่างไรก็ตาม การพึ่งพาการส่งออกมากขึ้นทำให้เศรษฐกิจของจีนยิ่งมีความเสี่ยงมากขึ้นต่อความต้องการทั่วโลกที่ชะลอตัวลง
ความแข็งแกร่งของการส่งออกในปีนี้ส่วนใหญ่ได้รับแรงหนุนจากการที่ทั่วโลกผลักดันเพื่อขยายโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI)
บรรดานักวิเคราะห์ของ Macquarie ชี้ว่า "แนวโน้มการส่งออกขึ้นอยู่กับว่ากระแสความนิยม AI จะคงอยู่ได้นานแค่ไหน" พวกเขาคาดว่าการส่งออกของจีนจะเร่งตัวขึ้นอีกในไตรมาสที่ 4 ก่อนที่จะเริ่มชะลอตัวลงตั้งแต่ไตรมาสแรกของปี 2027
ที่มา: รอยเตอร์