รอยเตอร์ - เอกสารยุทธศาสตร์ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ที่เผยแพร่เมื่อเร็วๆ นี้ ระบุว่า วอชิงตันมุ่งใช้การทูตเพื่อสันติภาพในพม่าเป็นช่องทางในการขยายอิทธิพลของตน พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้สหรัฐฯ สามารถเข้าแหล่งแร่หายาก (แรร์เอิร์ธ)
เมื่อเดือนที่ผ่านมา รอยเตอร์รายงานว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้แอบเจรจากับรัฐบาลพลเรือนในนามของพม่า ภายใต้การนำของอดีตนายทหารที่เป็นผู้นำในการก่อรัฐประหารเมื่อปี 2564 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามกลางเมืองที่สหประชาชาติประเมินว่าได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วถึง 100,000 คน และทำให้ประชาชนกว่า 3.5 ล้านคนต้องกลายเป็นผู้พลัดถิ่น
การกลับมามีส่วนร่วมกับพม่าอีกครั้ง โดยมีไมเคิล แวนซ์ เจ้าหน้าที่ระดับสูงด้านข่าวกรองของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยนั้น ถือเป็นการปรับเปลี่ยนนโยบายจากเดิมที่สหรัฐฯ เคยดำเนินมาตลอดหลายปีในการโดดเดี่ยวรัฐบาลทหารพม่า โดยการเจรจาดังกล่าวยังรวมถึงประเด็นเรื่องการเข้าถึงแร่หายาก ที่ส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ความขัดแย้งและปัจจุบันถูกส่งออกไปยังจีน
เอกสารยุทธศาสตร์สำหรับคณะผู้แทนสหรัฐฯ ในพม่าฉบับนี้ ได้ระบุไว้ชัดเจนถึงแนวทางที่สหรัฐฯ คาดหวังให้บริษัทอเมริกันเข้าไปมีบทบาทในพม่า ผ่านการมีส่วนร่วมในการเจรจากับกลุ่มติดอาวุธต่างๆ ที่มีอยู่มากมายในพม่า ซึ่งรวมถึงกลุ่มสนับสนุนประชาธิปไตยและกลุ่มชาติพันธุ์ที่ต่อสู้กับกองทัพพม่ามานานหลายทศวรรษเพื่อเรียกร้องสิทธิในการปกครองตนเอง
เอกสารระบุว่า คณะผู้แทนสหรัฐฯ ประจำพม่า จะมุ่งผลักดันให้เกิดการหยุดยิง ที่จะเป็นหนทางสู่ข้อตกลงสันติภาพที่ยั่งยืนภายในปี 2573
เอกสารยังระบุว่าการดำเนินงานดังกล่าวนั้น ยังรวมถึงการอำนวยความสะดวกในเวทีหารือของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่ายอย่างน้อย 3 เวที ที่จะนำไปสู่ข้อตกลงที่เป็นรูปธรรม หรือข้อเสนอเชิงนโยบายที่ส่งเสริมระบบการคลังแบบสหพันธรัฐและการกำหนดเขตแดนในพม่า ที่จะช่วยสร้างโอกาสในการเข้าถึงทรัพยากรแร่หายากที่อุดมสมบูรณ์ของพม่า รวมถึงการจัดการกับปัญหาศูนย์หลอกลวงออนไลน์
อย่างไรก็ตาม เอกสารยุทธศาสตร์ฉบับนี้ไม่ได้ระบุชัดเจนว่าสหรัฐฯ มีแผนที่จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรหรือแก้ไขข้อกังวลด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบอื่นๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการลงทุนในพม่าหรือไม่
“เรากำลังดำเนินนโยบายที่เปิดรับการหารือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง พร้อมทั้งสนับสนุนให้พม่ามีความคืบหน้าในประเด็นสำคัญที่สหรัฐฯ ให้ความสำคัญ ซึ่งรวมถึง การจัดการกับศูนย์หลอกลวงออนไลน์ การปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจสำหรับบริษัทสหรัฐฯ ในพม่า และการสร้างกระบวนการสันติภาพที่แท้จริง เพื่อนำไปสู่เสถียรภาพภายในประเทศ” โฆษกกระทรวงกาารต่างประเทศสหรัฐน ระบุ และเสริมว่าเอกสารดังกล่าวที่ระบุว่าได้รับการอนุมัติเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ได้ถูกเผยแพร่บนเว็บไซต์ของกระทรวงฯ เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม
สหรัฐฯ ยังคงมาตรการคว่ำบาตรทางการเงินต่อ มิน อ่อง หล่าย ผู้นำการรัฐประหารที่เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี รวมถึงบุคคลอื่นๆ ในรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้ แต่อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ได้ย้ำมาอย่างยาวนานว่าต้องการเห็นการดำเนินธุรกิจที่ถูกต้องตามกฎหมายและมีความรับผิดชอบในประเทศ ทั้งนี่ ในสมัยรัฐบาลทรัมป์ได้มีการถอดชื่อชาวพม่าและบริษัทบางแห่งออกจากบัญชีรายชื่อผู้ถูกคว่ำบาตร
เอกสารยุทธศาสตร์ยังระบุว่า คณะผู้แทนสหรัฐฯ จะดำเนินการเพิ่มการส่งออกของสหรัฐฯ เพื่อลดการขาดดุลทางการค้าที่สหรัฐฯ มีต่อประเทศที่ยากจนแห่งนี้ โดยตั้งเป้าที่จะผลักดันให้เกิดข้อตกลงทางการค้าหรือการลงทุนขนาดใหญ่อย่างน้อย 3 โครงการ ซึ่งแต่ละโครงการมีมูลค่าสูงกว่า 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับบริษัทของสหรัฐฯ
เอกสารฉบับนี้ยังให้ความสำคัญกับความร่วมมือด้านการบังคับใช้กฎหมายเพื่อปราบปรามศูนย์หลอกลวงออนไลน์ ที่มุ่งเป้าไปที่ชาวอเมริกัน รวมถึงการขยายความร่วมมือกับทางการพม่าในการส่งตัวชาวพม่าในสหรัฐฯ กลับประเทศด้วย.