ศาลพาณิชย์ของสหราชอาณาจักร (UK High Court's Commercial Court) ได้มีคำสั่งอายัดทรัพย์สินทั่วโลกของ เวียดเจ็ท เอวิเอชัน (VietJet Aviation) สายการบินราคาประหยัดของเวียดนาม มูลค่าสูงสุด 251.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 8,462 ล้านบาท) เพื่อบังคับคดีตามคำพิพากษาในเรื่องหนี้ค้างชำระแก่ FW Aviation (Holdings) 1 Limited (FWA) ซึ่งเป็นบริษัทไฟแนนซ์เครื่องบินในกรุงลอนดอน
มาตรการนี้เป็นขั้นตอนล่าสุดในข้อพิพาททางกฎหมายที่ยืดเยื้อมานานเกี่ยวกับการค้างชำระค่าเช่าเครื่องบิน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันไม่ให้เวียดเจ็ทจำหน่ายหรือทำข้อตกลงใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินที่อาจอยู่ภายใต้การดำเนินการเรียกคืนหนี้
ข้อขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นในช่วงปี 2018 และ 2019 เมื่อเวียดเจ็ทได้รับเครื่องบินแอร์บัส A321 จำนวน 4 ลำ ผ่านรูปแบบการเช่าซื้อทางการเงินและการบิน/เดินเรือจากประเทศญี่ปุ่น (JOLCO) ในช่วงที่การเดินทางทั่วโลกซบเซา เวียดเจ็ทได้ค้างชำระค่าเช่า ซึ่งส่งผลให้ FWA ต้องยกเลิกสัญญาเช่าในเดือน ต.ค. ปี 2021
แม้ว่า FWA จะสามารถยึดเครื่องบินทั้ง 4 ลำคืนและส่งออกไปจากเวียดนามได้สำเร็จภายในเดือน ธ.ค. ปี 2022 แต่ภาระผูกพันทางการเงินยังคงอยู่ ในเดือน เม.ย. ปี 2025 ศาลสูงสหราชอาณาจักรได้มีคำสั่งให้เวียดเจ็ทจ่ายเงินประมาณ 181.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับค่าชดเชยและค่าเช่าที่ค้างชำระ เมื่อรวมดอกเบี้ยสะสม ค่าปรับล่าช้า และค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย หนี้ก้อนนี้ได้เพิ่มสูงขึ้นเป็นกว่า 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วงปลายปี 2026
สำหรับคำสั่งอายัดทรัพย์ล่าสุดพุ่งเป้าไปที่ทรัพย์สินของเวียดเจ็ทที่อยู่นอกประเทศเวียดนามโดยเฉพาะ ซึ่งครอบคลุมถึงฝูงบินที่เช่าดำเนินการอยู่ทั้งหมดประมาณ 112 ลำ, ยอดสั่งจองเครื่องบินกว่า 300 ลำ, เงินมัดจำก่อนส่งมอบ, เงินสำรองค่าบำรุงรักษา, เครื่องยนต์โรลส์-รอยซ์ และรายได้จากค่าตั๋วที่เก็บรวบรวมโดยตัวแทนจำหน่ายทั่วโลก
ศาลได้อนุมัติการอายัดทรัพย์สินหลังมีคำพิพากษา หลังจากประเมินแล้วว่ามี "ความเสี่ยงอย่างแท้จริง" ที่เวียดเจ็ทจะซุกซ่อนหรือยักย้ายถ่ายเททรัพย์สินเพื่อหลีกเลี่ยงการจ่ายหนี้ให้แก่เจ้าหนี้
ปัจจัยสำคัญในคำตัดสินของผู้พิพากษาคือการค้นพบว่าในปี 2025 เวียดเจ็ทได้โอนมูลค่าทางเศรษฐกิจเกือบทั้งหมดของยอดสั่งจองเครื่องบินในอนาคตไปยังบริษัทที่เกี่ยวข้องกันชื่อ Angelica Holding Limited (AHL) ซึ่งเป็นบริษัทเปลือกที่จะทะเบียนที่หมู่เกาะเคย์แมน เพื่อสิ่งตอบแทนที่ศาลมองว่าเป็นเรื่อง "ลวงตา" หรือไม่น่าเชื่อถือ ศาลยังได้อ้างถึงข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของเอกสารที่เวียดเจ็ทได้ยื่นในระหว่างการพิจารณาคดีก่อนหน้านี้ด้วย
นอกเหนือจากการอายัดทรัพย์สินแล้ว ก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 30 ก.ย. ที่ผ่านมา ศาลสหราชอาณาจักรยังได้อนุมัติคำร้องของ FWA ในการแต่งตั้งผู้พิทักษ์ทรัพย์ดูแลทรัพย์สินบางส่วนของเวียดเจ็ทที่ตั้งอยู่นอกประเทศเวียดนาม เครื่องมือทางกฎหมายที่ประกอบกันเหล่านี้เข้ามาจำกัดเสรีภาพทางการเงินของเวียดเจ็ทอย่างรุนแรง ทั้งในเรื่องธุรกรรมระหว่างประเทศ การเช่าเครื่องบิน และการจัดซื้อเชื้อเพลิงในต่างประเทศ
ทั้งนี้ เวียดเจ็ทระบุว่า กำลังพิจารณาที่จะดำเนินการทางกฎหมายเพื่อโต้แย้งคำสั่งดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงต่อการที่ธุรกิจของเวียดเจ็ทจะต้องหยุดชะงักมีไม่มาก ภายใต้เงื่อนไขของคำสั่งศาล เวียดเจ็ทสามารถดำเนินงานประจำวันได้ตามปกติ แต่ไม่สามารถขาย โอน หรือจำนองทรัพย์สินสำคัญโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากศาลก่อน ข้อจำกัดดังกล่าวมีผลโดยตรงต่อเงินสำรองสำหรับการบำรุงรักษา เงินมัดจำค่าเช่าที่อยู่นอกประเทศเวียดนาม และสิทธิ์ในการส่งมอบเครื่องบินแอร์บัส A330-900 และ A321neo ที่กำลังจะมาถึง
ที่มา: Aviation.Direct, DealStreetAsia