รอยเตอร์ - องค์กรภาคประชาสังคมมากกว่า 160 แห่ง ออกคำแถลงร่วมในวันพุธ (23) เรียกร้องให้มาเลเซียระงับแผนการส่งตัวผู้ลี้ภัยโรฮิงญากลับไปพม่า โดยอ้างถึงความเสี่ยงร้ายแรงจากสถานการณ์ความรุนแรงที่ยังคงดำเนินอยู่และการถูกบังคับเกณฑ์ทหาร
กลุ่มดังกล่าวได้แสดงความกังวลต่อข้อเสนอของนายกรัฐมนตรีอันวาร์ อิบราฮิม ที่ต้องการขอความร่วมมือจากประธานาธิบดีมิน อ่อง หล่าย ผู้นำพม่าในการส่งตัวชาวโรฮิงญา ซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อยมุสลิมที่ถูกกดขี่ข่มเหงอย่างยาวนานในพม่ากลับคืนสู่ประเทศ
กระทรวงมหาดไทยของมาเลเซียปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นโดยอ้างถึงคำแถลงก่อนหน้านี้ท่ีระบุว่าการส่งตัวกลับนั้นเป็นไปโดยความสมัครใจและเกี่ยวข้องกับพลเมืองพม่า
มาเลเซียมีผู้ลี้ภัยจากพม่า ที่รวมถึงชาวโรฮิงญาจำนวนมาก อยู่ประมาณ 193,800 คน ณ เดือนกุมภาพันธ์ ตามข้อมูลของสหประชาชาติ และทางการมาเลเซียระบุว่ามีแผนที่จะส่งผู้ลี้ภัย 1,500 คน กลับประเทศในวันที่ 19 กันยายน ที่ถือเป็นระยะแรกของแผนส่งกลับดังกล่าว
มาเลเซียระบุว่าพม่าตกลงที่จะรับผู้ลี้ภัยกลับจำนวน 5,000 คน แต่ไม่ได้ระบุชัดเจนว่าเป็นชาวโรฮิงญาหรือไม่ และนายกฯอันวาร์เคยกล่าวว่าเขามีแผนที่จะเชิญผู้นำพม่าเยือนมาเลเซีย เพื่อแลกกับการรับผู้ลี้ภัยโรฮิงญา
คำแถลงระบุว่า มิน อ่อง หล่าย คือผู้อยู่เบื้องหลังการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮิงญา จากปฏิบัติการปราบปรามของทหารต่อชุมชนดังกล่าว และขณะนี้ศาลอาญาระหว่างประเทศกำลังพิจารณาออกหมายจับเขา
พม่า ที่ไม่รับรองสถานะโรฮิงญาว่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ เคยระบุว่าปฏิบัติการทางทหารในรัฐยะไข่ที่ส่งผลให้ชาวโรฮิงญาจำนวนมากต้องอพยพหลบหนีออกนอกประเทศนั้น เป็นการตอบโต้การโจมตีของกลุ่มติดอาวุธ
กลุ่มภาคประชาสังคมเตือนว่าเมื่อเดินทางกลับถึงพม่า โรฮิงญาอาจเผชิญกับการถูกบังคับให้เกณฑ์ทหารเข้ากลุ่มกำลังติดอาวุธต่างๆ ทั้งกองทัพพม่า กองทัพอาระกัน และกองทัพกอบกู้โรฮิงญาแห่งอาระกัน
ในแต่ละปีมีโรฮิงญาจำนวนหลายพันคนหลบหนีออกจากพม่าโดยมักเสี่ยงชีวิตเดินทางผ่านเส้นทางอันตรายทางเรือที่มีสภาพทรุดโทรมและเส้นทางทางบก.