จีนสอบถามไปยังอิหร่านอย่างลับๆ ให้ช่วยยับยั้งพวกฮูตีในเยเมน หลังปักกิ่งได้รับคำวิงวอนจากซาอุดีอาระเบีย ให้ช่วยเป็นคนกลางพูดคุยกับเตหะราน ความเคลื่อนไหวซึ่งมีขึ้นหลังจากกลุ่มฮูตี ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน จู่โจมสายฟ้าแลบควบคุมชายฝั่งทะเลแดงเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว และริยาดถูกปฏิเสธโดยสหรัฐฯ ที่ไม่เต็มใจจะเปิดปฏิบัติการทางทหารโดยตรง
รอยเตอร์สรายงานอ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดกับประเด็นนี้ ระบุว่าริยาดได้หันไปหาจีนสำหรับขอความช่วยเหลือ หลังจากพวกฮูตีรุกคืบอย่างรวดเร็วตามแนวชายฝั่งทะเลแดงและแถวๆช่องแคบบับ เอล-มันเดบ ความเคลื่อนไหวที่ทำให้การส่งออกน้ำมันของซาอุดีอาระเบียและการเดินเรือตกอยู่ในความเสี่ยงมากกว่าเดิม
แหล่งข่าวอ้างว่า ต่อหน้าสาธารณะนั้น จีนเรียกร้องให้อดทนอดกลั้น ขอให้มีการเจรจาและกอบกู้การเดินเรืออย่างปลอดภัย แต่ข้อความที่ส่งไปในทางลับนั้น มีอะไรที่มากกว่าถ้อยแถลงอย่างเปิดเผย
"ปักกิ่งต้องการให้อิหร่านใช้อิทธิพลที่มีกับพวกฮูตี ช่วยป้องปรามไม่ให้ความขัดแย้งลุกลามไปยังเส้นทางขนส่งพลังงานต่างๆ ที่จีนชาติเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดอันดับ 2 ของโลกพึ่งพาอยู่" แหล่งข่าวซึ่งไม่ประสงค์เอ่ยนามระบุ อย่างไรก็ตามแหล่งข่าวไม่ได้ให้รายละเอียดว่าสารถูกส่งออกไปในรูปแบบใด หรือมีการถ่ายทอดข้อความดังงกล่าว ระหว่างที่ อับบาส อารากชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เดินทางเยือนจีน เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ใช่หรือไม่
ตามคำกล่าวอ้างของแหล่งข่าว อิหร่านตอบกลับว่าเสถียรภาพและสันติภาพในภูมิภาค ขึ้นอยู่กับการที่สหรัฐฯและอิสราเอลจะยุติสงครามกับพวกเขา
แหล่งข่าวอิหร่าน 3 คนระบุว่าเจ้าหน้าที่จีนไม่ได้พูดข่มขู่อย่างโต้งๆหรือบ่งชี้ว่าปักกิ่งจะหาทางกดดันทางเศรษฐกิจเล่นงานเตหะรานแต่อย่างใด ถ้าหากอิหร่านล้มเหลวในการใช้อิทธิพลบีบฮูตี
ในทางกลับกัน กระทรวงการต่างประเทศของจีน ตอบคำถามของรอยเตอร์ส เกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า "จีนไม่ปรารถนาเห็นความตึงเครียดในภูมิภาคลุกลามออกไปสู่เยเมนและทะเลแดง เสถียรภาพที่สั่นคลอนมากขึ้นเรื่อยๆในภูมิภาค ไม่เป็นประโยชน์กับฝ่ายใดเลย"
"ในอธิปไตยและความมั่นคงของทุกประเทศควรได้รับความเคารพ และสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของประชาชนต้องไม่เป็นเป้าหมายการโจมตี จีนเรียกร้องให้ยุติการกระทำที่ซ้ำเติมสถานการณ์ให้ซับซ้อนยิ่งขึ้น และร้องขอให้มีการแก้ไขปัญหาผ่านการหารือและการเจรจา" ถ้อยแถลงระบุ
จีนเป็นคู่หูการค้าใหญ่ที่สุดของอิหร่านมานานกว่า 1 ทศวรรษ และยังคงเป็นผู้ซื้อน้ำมันรายใหญ่ของเตหะรานด้วย จีนจัดซื้อน้ำมันขนส่งทางทะเลของอิหร่าน คิดเป็นกว่า 80% ของการส่งออกทั้งหมดในปี 2025 หรือเฉลี่ยราวๆ 1.4 ล้านบาร์เรลต่อวัน "ปักกิ่งเป็นหนึ่งในไม่กี่จีน ที่สามารถกดดันอิหร่าน ให้ควบคุมฮูตี" ทูตตะวันตกระดับสูงรายหนึ่งกล่าว
พวกฮูตี โผล่ขึ้นมาในช่วงทศวรรษ 1990 เพื่อต่อต้านการแผ่ขยายอิทธิพลนิกายสุหนี่ของซาอุดีอาระเบียในเยเมน พวกเขาได้รับอาวุธ ฝึกฝนและเงินทุนจากอิหร่าน และเป็นส่วนหนึ่งของ "แกนแห่งการต่อต้าน (Axis of Resistance)" ของเตหะราน ซึ่งมีแนวทางต่อต้านชาติตะวันตกและอิสราเอล
ภัยคุกคามใดๆโดยพวกฮูตี ที่มีต่อการเดินเรือในทะเลแดงและช่องแคบบับ เอล-มันเดบ เสี่ยยงทำให้วิกฤตพลังงานโลกเลวร้ายกว่าเดิมอย่างมากและเพิ่มความเสี่ยงของความขัดแย้งในระดับภูมิภาคในวงกว้าง เนื่องจากอีกด้านหนึ่ง อิหร่านได้ปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซ
ไม่เป็นที่ชัดเจนว่า อิหร่านจะดำเนินการตามความกังวลที่หยิบยกขึ้นมาโดยจีนหรือไม่ แต่กระนั้นแหล่งข่าวระบุว่าความสัมพันธ์กับปักกิ่ง มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเตหะราน ทั้งในด้านเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ ในขณะที่อิหร่านยังคงเผชิญกับความเป็นปฏิปักษ์จากสหรัฐฯ
จีน เป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่มีศักยภาพทางการเงิน ในการมอบเงินลงทุนที่จำเป็นแก่อิหร่าน สำหรับค้ำจุนอุตสาหกรรมน้ำมันของเตหะรานและคลายแรงกดดันที่มีต่อเศรษฐกิจ ที่อยู่ในภาวะโงนเงนอันเนื่องจากสงครามและมาตรการคว่ำบาตร
ปักกิ่งยังแสดงให้เห็นถึงอิทธิพลทางการทูตของพวกเขาด้วย โดยในปี 2023 จีนเป็นตัวกลางในการเจรจาข้อตกลงที่ฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างอิหร่านและซาอุดีอาระเบียหลังจากขัดแย้งมานานหลายปี
อย่างไรก็ตามอิทธิพลของจีนนั้นมีจำกัด โดยพวกนักวิจารณ์ภายในอิหร่าน ค่ำครวญเกี่ยวกับระดับการค้าและการลงทุนที่ไม่ใช่น้ำมันของจีน ที่ค่อนข้างน้อย นับตั้งแต่ทั้ง 2 ประเทศ ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือ 25 ปี ในปี 2021 โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับคำมั่นสัญญาของจีน เกี่ยวกับการลงทุนในประเทศอื่นๆในอ่าวเปอร์เซีย
รายงานข่าวเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวล่าสุดของซาอุดีอาระเบีย มีขึ้นหลังจากเจ้าชาย โมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน ทรงขอความช่วยเหลือจากประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ เมื่อวันพฤหัสบดี (10 ก.ย.) เพื่อช่วยต่อสู้กับกลุ่มฮูตีในเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน ขณะที่ปฏิบัติการของกลุ่มฮูตีกำลังก่อภัยคุกคามต่อทะเลแดงมากขึ้นเรื่อยๆ อย่างไรก็ตามผู้นำสหรัฐฯไม่เต็มใจที่จะเปิดปฏิบัติการทางทหารโดยตรงในขณะนี้
(ที่มา:รอยเตอร์ส/mgronline)