เมื่อวันเสาร์ (8 ส.ค.) อิหร่านได้ตั้งเงื่อนไขสำหรับการกลับมาเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งรวมถึงการจ่ายค่าชดเชยความเสียหายจากสงคราม ส่งผลให้ข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้นเพื่อเปิดเส้นทางน้ำสำคัญต่อเศรษฐกิจโลกแห่งนี้มีความซับซ้อนยิ่งขึ้น
เตหะรานได้ดำเนินมาตรการปิดล้อมช่องแคบ นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ และต้องการที่จะจัดเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านทาง พร้อมทั้งโจมตีเรือที่พยายามหลีกเลี่ยงเส้นทางที่อิหร่านกำหนด
การโจมตีที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่องแคบ ซึ่งก่อนเกิดสงครามเคยเป็นเส้นทางเดินเรือเสรี ได้นำไปสู่การล่มสลายของข้อตกลงหยุดยิงเมื่อเดือนเมษายน นับแต่นั้นมา ผู้ไกล่เกลี่ยได้เรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายกลับเข้าสู่ข้อตกลงตามบันทึกความเข้าใจเมื่อเดือนมิถุนายน
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน กล่าวว่า การหารือกับโอมานเกี่ยวกับการเดินเรือและการบริหารจัดการช่องแคบนั้น "กำลังเข้าสู่ช่วงสุดท้าย" แต่เสริมว่าการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง "ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขอื่นๆ และการชดเชยสำหรับการละเมิด" ข้อตกลงเมื่อเดือนมิถุนายน
เมื่อวันเสาร์ โมฮัมหมัด บาเกอร์ โซลกาเดอร์ หัวหน้าฝ่ายความมั่นคง ได้ยื่นรายการข้อเรียกร้องสำหรับการเปิดช่องแคบ รวมถึงการยุติ "สงครามและการก้าวร้าวต่ออิหร่านและพันธมิตรในเลบานอน ปาเลสไตน์ เยเมน และอิรัก"
สำนักข่าวทาสนิม รายงานคำกล่าวของเขา ซึ่งเรียกร้องให้ยกเลิกการปิดล้อมทางนาวีของสหรัฐฯ ต่ออิหร่านที่ดำเนินควบคู่กัน การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร การปลดล็อกอายัดทรัพย์สิน และการชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นในช่วงสงคราม
ขณะเดียวกัน กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติของอิหร่านระบุว่า การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง "ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเจรจาระหว่างอิหร่านและโอมาน" พร้อมเสริมว่า "ศัตรูถูกบีบให้ต้องยอมรับเงื่อนไขของอิหร่านในการเปิดช่องแคบ"
ความเห็นดังกล่าวมีขึ้นขณะที่การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซลดลงอย่างมาก โดยอิหร่านมุ่งเป้าโจมตีเรือที่พยายามเบี่ยงเส้นทางออกจากน้ำเขตของอิหร่าน
กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) แถลงประณามเมื่อวันเสาร์ต่อสิ่งที่เรียกว่า "การโจมตีอย่างเป็นศัตรูของอิหร่าน ที่เล็งเป้าไปยังเรือบรรทุกน้ำมันของบริษัท ADNOC (Abu Dhabi National Oil Company) ด้วยขีปนาวุธขณะกำลังแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต"
ในเวลาต่อมาของวันเสาร์ สำนักงานการปฏิบัติการทางการค้าทางทะเลของสหราชอาณาจักร (UKMTO) ระบุว่า เรือลำหนึ่งถูกโจมตีด้วยวัตถุระเบิดนอกชายฝั่งโอมานในช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้เกิดเพลิงไหม้ซึ่งถูกดับได้ในเวลาต่อมา และไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บ อย่างไรก็ตาม ยังไม่แน่ชัดว่าเป็นเรือลำเดียวกันหรือไม่
เมื่อวันศุกร์ บริษัท ADNOC ได้ออกแถลงการณ์ว่านับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น เรือของตน 15 ลำถูกโจมตีในช่องแคบฮอร์มุซ "รวมถึง 3 ลำในสัปดาห์นี้เพียงสัปดาห์เดียว"
กระทรวงการต่างประเทศของโอมานได้ออกแถลงการณ์เมื่อวันเสาร์ประณาม "การโจมตีซ้ำแล้วซ้ำเล่าต่อเรือที่เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ" โดยไม่ได้ระบุชื่ออิหร่านโดยตรง
นอกจากนี้ ยังระบุว่า "การเจรจาที่กำลังดำเนินอยู่เกี่ยวกับข้อตกลงการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซกำลังดำเนินไปในบรรยากาศที่เป็นมิตรและสร้างสรรค์" พร้อมเรียกร้องให้หลีกเลี่ยงการกระทำใดๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อความก้าวหน้าดังกล่าว
ข้อตกลงก่อนหน้านี้ระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อใช้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการเจรจาข้อยุติถาวร ได้ระบุไว้ว่าอิหร่านและโอมานจะหารือข้อตกลงในอนาคตสำหรับช่องแคบนี้ร่วมกับประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคอ่าว และ "เป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง"
ทั้งนี้ กฎหมายระหว่างประเทศโดยทั่วไปไม่อนุญาตให้มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านทางในเส้นทางน้ำลักษณะนี้
รัฐมนตรีต่างประเทศของตุรกีกล่าวเมื่อวันเสาร์ว่า เขาคาดหวังว่าอียิปต์จะเข้าร่วมข้อตกลงป้องกันร่วมระหว่างตุรกี ซาอุดีอาระเบีย และปากีสถาน เพื่อสร้างเสถียรภาพในภูมิภาค โดยเรียกอียิปต์ว่าเป็น "พันธมิตรโดยธรรมชาติในทุกประเด็น"
"ผมเชื่อว่าในระยะถัดไป อียิปต์จะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพันธมิตรกับเรา เราได้ปฏิบัติต่อกันเสมือนว่าเราเป็นสมาชิกพันธมิตรอยู่แล้ว" รัฐมนตรีต่างประเทศ ฮาคาน ฟีดาน กล่าวในการให้สัมภาษณ์
เมื่อเดือนที่แล้ว โดรนลำหนึ่งได้โจมตีทรัพย์สินของสหรัฐฯ ที่ท่าเรือแห่งหนึ่งของอียิปต์ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งนับเป็นเหตุโจมตีด้วยโดรนครั้งแรกในดินแดนอียิปต์นับตั้งแต่สงครามอิหร่านปะทุขึ้น
ฟีดานกล่าวว่า ข้อตกลงดังกล่าวไม่ได้มุ่งเป้าไปที่ประเทศใดประเทศหนึ่งโดยเฉพาะ
"ไม่มีภัยคุกคามร่วมใดๆ ที่เราได้ระบุไว้เป็นลายลักษณ์อักษร" เขากล่าวตามรายงานของสำนักข่าว
กระทรวงการต่างประเทศของปากีสถานระบุเมื่อวันศุกร์ว่า สนธิสัญญาดังกล่าวหมายความว่า การโจมตีสมาชิกคนใดคนหนึ่งจะถือเป็นการโจมตีสมาชิกทั้งหมด พร้อมเสริมว่าข้อตกลงนี้ "มีจุดประสงค์เพื่อเสริมสร้างการปราบปรามและยับยั้งร่วมกัน"
ที่มา เอเอฟพี