‘เหตุผลแท้จริง’เบื้องหลัง‘เซเลนสกี’เปลี่ยนตัวรมว.กลาโหมและผบ.ทหารสูงสุด อย่างไม่เป็นที่นิยมชมชื่นของคนยูเครน

(เก็บความจากเอเชียไทมส์ https://asiatimes.com/2026/07/the-real-reasons-behind-zelenskys-unpopular-military-purge/)

The real reasons behind Zelensky’s unpopular military purge
by James Horncastle
23/07/2026

การที่ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน ปลดรัฐมนตรีกลาโหม จากนั้นก็ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพ ออกจากตำแหน่ง มีรากเหง้าที่มาจากเรื่องของการช่วงชิงอำนาจทางการเมือง และจากการมีทัศนะที่แตกต่างกันในเรื่องสงครามโดรน ตลอดจนความตระหนักรับรู้ว่า ถึงยังไงก็ตามที สงครามที่เคียฟทำอยู่กับมอสโกในเวลานี้ ยังคงอยู่ในรูปแบบของสงครามพร่ากำลัง

ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี แห่งยูเครน เมื่อเร็วๆ นี้ได้ตัดสินใจปลด [1] มิคาอิโล เฟโดรอฟ (Mykhailo Fedorov) รัฐมนตรีกลาโหมของเขาออกจากตำแหน่ง ซึ่งก่อให้เกิดกระแสคัดค้านต่อต้านอย่างแรง เนื่องจาก เฟโดรอฟ ได้รับการยกย่องชมเชยทั้งจากกองทหารยูเครนและพวกพันธมิตรตะวันตกอย่างสูง [2] ว่าเป็นผู้ยืนอยู่แถวหน้าของการสร้างผลงานทำให้ทำให้ยูเครนมีนวัตกรรมทางเทคโนโลยีมากขึ้นเรื่อยๆ ในการทำสงครามสู้รบกับรัสเซีย

อย่างไรก็ดี ตามคำบอกเล่าของ เฟโดรอฟ เอง ความขัดแย้งตึงเครียดเริ่มปรากฏขึ้นมาให้เห็น เมื่อเขาแสดงความปรารถนาที่จะเปลี่ยนตัว [3] ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพยูเครน ซึ่งผู้ดำรงตำแหน่งอยู่คือ พลเอก โอเลคซานดร์ ซีร์สกี (Oleksandr Syrskyi)

ภายหลัง เฟโดรอฟ ถูกปลด ได้เกิดการประท้วงอย่างกว้างขวาง [4] เกี่ยวกับบทบาทของ ซีร์สกี ในความขัดแย้งนี้ ส่งผลทำให้ เซเลนสกี ตัดสินใจ ปลดเขาออกจากตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดไปด้วยอีกคนหนึ่ง อย่างไรก็ดี สิ่งที่เกิดขึ้นเหล่านี้จะส่งผลต่ออนาคตของ เฟโดรอฟ เช่นไร เวลานี้ยังไม่มีความชัดเจน

การต่อสู้ช่วงชิงอำนาจกันไม่ใช่เป็นเรื่องใหม่เลยสำหรับการเมืองของยูเครน ตัว เซเลนสกี ก็เคยเปลี่ยนตัวผู้บัญชาการทหารสูงสุดคนก่อนหน้านี้ [5] ซึ่งคือ พลเอก วาเลรี ซาลุซนี (Valerii Zaluzhnyi) คล้ายๆ กันกับกรณีของ เฟโดรอฟ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ซาลุซนี ก็เป็นที่รักและชื่นชอบของทหารยูเครน

การที่ เซเลนสกี ปลด เฟโดรอฟ และ ซีร์สกี เป็นการตอกย้ำให้เห็นถึงความตึงเครียดที่ดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องภายในกองทัพยูเครน –และก็เป็นสิ่งที่พวกผู้รู้ชาวตะวันตกมความเข้าใจผิดกันเรื่อยมา

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกผู้สังเกตการณ์ชาวตะวันตกนั้นมักย้ำว่า แนวทางในการทำสงครามของยูเครนซึ่งเน้นความทันสมัยและพึ่งพาอาศัยเทคโนโลยีขั้นสูงอย่างมากมาย [6] นั้น เป็นสิ่งซึ่งตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิงกับแนวทางโลว์เทค [7] แบบอุตสาหกรรมที่เน้นกำลังพลและยุทโธปกรณ์แบบดั้งเดิมของรัสเซีย

อย่างไรก็ดี ความจริงแล้วกองทัพยูเครนมีลักษณะเป็นกองกำลังลูกผสม ซึ่งต้องการทั้งแนวทางเน้นนวัตกรรมที่นิยมเชิดชูกันในโลกตะวันตก พร้อมๆ กับแนวทางที่มีความโหดเหี้ยมมากกว่าซึ่งจำเป็นต้องใช้สำหรับการทำสงครามพร่ากำลัง (war of attrition)

ด้วยการใช้แนวทางแบบลูกผสมเช่นนี้ ปัจจัยประการหนึ่งของสงคราม จึงกลายเป็นสิ่งที่มีความสำคัญยิ่งกว่าปัจจัยอื่นๆ ทั้งหมด ปัจจัยนั้นก็คือ ขวัญกำลังใจ

กองทัพยูเครน

เมื่อตอนที่ยูเครนได้รับเอกราชในปี 1991 [8] มรดกอย่างหนึ่งที่พวกเขาได้รับสืบทอดมาจากยุคสหภาพโซเวียตก็คือกองทัพของพวกเขา มันเป็นกองทัพแบบสหภาพโซเวียตทั้งทางด้านอาวุธยุทโธปกรณ์และทางด้านบุคลากร

ขณะที่ปัญหาต่างๆ ทางเศรษฐกิจของยูเครน ภายหลังการประกาศเอกราช ทำให้พวกทรัพย์สินทางวัตถุของพวกเขาอยู่ในภาวะเสื่อมโทรม แต่คณะนายทหารชั้นสัญญาบัตรของประเทศยังคงปักหลักเหนียวแน่น [9] อยู่ในโมเดลเก่าสมัยโซเวียต

อย่างไรก็ตาม จากการที่รัสเซียประกาศผนวกแหลมไครเมีย และดำเนินการผนวกท่าเรือต่างๆ ของแคว้นดอนบาสของยูเครนเข้าเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของตนในทางพฤตินัย ได้บังคับให้พวกผู้นำยูเครนต้องทำการประเมินคุณค่ากองทัพของพวกเขาเองเสียใหม่ [10] โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีแรงผลักดันที่จะให้จัดหาพวกครูฝึกและผู้เชี่ยวชาญตะวันตกเข้ามาเพื่อเอาชนะความได้เปรียบทางทหารของรัสเซีย

ตอนที่รัสเซียรุกรานยูเครนเมื่อต้นปี 2022 นั้น การเปลี่ยนผ่านของกองทัพยูเครนยังคงอยู่ระหว่างการดำเนินการ [11] ขณะที่พวกนายทหารสัญญาบัตรที่มียศระดับต่ำๆ จำนวนมากได้อ้าแขนต้อนรับการฝึกแบบตะวันตกกันแล้ว นายทหารอาวุโสหลายต่อหลายคน [12] ซึ่งคนหนึ่งที่โดดเด่นในนี้คือ ซีร์สกี ยังคงนิยมแนวทางแบบโซเวียตที่เก่ากว่าและยึดมั่นประเพณีนิยมดั้งเดิมมากกว่า

การฝึกอบรมที่จัดหาจัดดำเนินการให้โดยฝ่ายตะวันตก [13] มีความสำคัญยิ่งยวดในความสำเร็จเบื้องต้นของยูเครนในสงครามสู้รบกับรัสเซียคราวนี้ เมื่อพวกนายทหารสัญญาบัตรยศต่ำๆ และนายทหารชั้นประทวนได้พิสูจน์ตัวให้เห็นว่ามีประโยชน์ถึงขั้นเป็นตายในการรับมือจัดกับการรุกของฝ่ายรัสเซีย โดยที่ ซาลุซนี –ซึ่งตัวเขาเองได้รับการศึกษาฝึกอบรมเพิ่มเติมจำนวนมากในยุคสมัยที่ยูเครนได้รับเอกราชแล้ว— ก็ส่งเสริมสนับสนุนแผนการริเริ่มเหล่านี้

เมื่อถึงปี 2023 การสู้รบขัดแย้งระหว่างยูเครนกับรัสเซีย เริ่มต้นปรับเปลี่ยนจากสงครามเคลื่อนที่ (maneuver warfare) ซึ่งเป็นสภาวการณ์ที่ยุทธวิธีต่างๆ ของฝ่ายตะวันตกจะใช้ได้ผลดียอดเยี่ยม มาเป็นหนึ่งในรูปแบบของสงครามพร่ากำลัง [14] และก่อให้เกิดปัญหาขึ้นหลายประการสำหรับยูเครน นอกจากนั้นแล้ว พวกนายทหารซึ่งเคยทำให้ยุทธวิธีต่างๆ ของยูเครนประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีในปี 2022 ถ้าหากไม่ได้รับเลือกเลื่อนขึ้นดำรงตำแหน่งหน้าที่สูงยิ่งขึ้นและถอยห่างจากสมรภูมิมากขึ้น ก็ได้ถูกสังหารเสียชีวิตไปในการสู้รบขัดแย้งครั้งนี้แล้ว

สงครามที่ยังคงดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง หมายความว่าบุคลากรที่จะเข้ามาแทนที่พวกเขา [15] ถึงแม้เป็นผู้ที่มีความกระตือรือร้น แต่ก็อาจไม่ได้รับการฝึกอบรมในมาตรฐานเดียวกันกับพวกรุ่นพี่เสียแล้ว

สงครามพร่ากำลัง

พวกสื่อมวลชนและบรรดาผู้รู้ระดับระหว่างประเทศ ต่างเน้นย้ำความสำคัญของเทคโนโลยีด้านโดรนของยูเครน [16] ในสงครามครั้งนี้

มันไม่มีข้อสงสัยอะไรกันแล้วว่า โดรนแสดงบทบาทสำคัญมากในการสู้รบขัดแย้งนี้ ที่จริงแล้ว เซเลนสกี และยูเครน ได้อาศัยความได้เปรียบจากทักษะความเชี่ยวชาญด้านโครนของยูเครน [17] ในการค้ำประกันชัยชนะทางการทูตมาแล้วหลายครั้ง จากการโยงใยความเชี่ยวชาญนี้เข้ากับสงครามที่อเมริกาทำอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่การประเมินเช่นนี้ยังคงมีความผิดพลาดก็คือว่า ไม่ว่าในการสู้รบขัดแย้งใดๆ ก็ตาม โดรนนั้นไม่สามารถเข้าแทนที่มนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ การให้น้ำหนักมากเกินไปแก่โดรนยังเป็นการร่วงหล่นลงไปสู่ทัศนะผิดพลาดเกี่ยวกับการสงครามซึ่งฝ่ายตะวันตก และโดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวอเมริกัน [18] มีอยู่ร่วมกัน นั่นคือ ความคิดเห็นที่ว่าเทคโนโลยีคือส่วนประกอบที่เป็นตัวตัดสินชี้ขาดในการทำสงคราม

ไม่จำเป็นต้องอธิบายกันเลยว่า ความเชื่อเช่นนี้เข้าข่ายเป็นความคิดของพวกคตินิยมลดทอน (reductionist) ซึ่งพยายามอธิบายเรื่องสลับซับซ้อนให้เข้าใจง่ายขึ้น ทว่ากลับกลายเป็นการพิจารณาสิ่งต่างๆ อย่างเรียบง่ายเกินไปจนไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง และเป็นสิ่งที่ช่วยก่อให้เกิดภาวะวิกฤตทางยุทธศาสตร์ที่ซับซ้อนหาทางออกได้ยาก (strategic imbroglio) [19] ซึ่งสหรัฐฯกำลังเผชิญอยู่ในอ่าวเปอร์เซียเวลานี้

อย่างไรก็ดี เซเลนสกีไม่ได้กำลังตกลงไปในกับดักนี้ ถูกต้อง ที่เขาเน้นย้ำบทบาทของโดรน เพราะเขาทราบดีว่าการทำเช่นนี้ทำให้ยูเครนได้รับความสนใจจากสื่อทั่วโลก ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อพิจารณาจากการที่ยูเครนกำลังเผชิญกับปัญหาการระดมเกณฑ์ทหารใหม่ ซึ่งยุ่งยากกลายเป็นปัญหายืดเยื้อแก้ไม่ตก [20] การใช้โดรนไม่ว่ายังไงก็ย่อมช่วยบรรเทา [21] ภาระที่อยู่บนบ่าของประชาชนชาวยูเครนลงไปได้บ้าง

โดรนยังเป็นหนทางราคาถูก [22] สำหรับยูเครนที่จะชดเชยความล่าช้าของพวกหุ้นส่วนชาวตะวันตก ในการจัดหาจัดส่งปืนใหญ่, ระบบป้องกันภัยทางอากาศ, และข้าวของจำเป็นใช้เร่งด่วนยิ่งอย่างอื่นๆ มาให้

แต่ เซเลนสกี ก็ทราบดีว่าการสู้รบขัดแย้งในยูเครนเวลานี้คือการทำสงครามพร่ากำลัง ในการทำสงครามชนิดนี้นั้น ผู้ชนะในท้ายที่สุดโดยปกติแล้วคือรัฐที่สามารถรักษาความมุ่งมั่นตั้งใจในการสู้รบเอาไว้ได้ยาวนานที่สุด [23] ในเป้าหมายดังกล่าวนี้ โดรนคือตัวเสริมไม่ใช่เป็นส่วนประกอบที่ทรงความสำคัญอย่างที่สุด

เรื่องของอิทธิพลบารมี

ซีร์สกี นั้นขาดอิทธิพลบารมี [24] อย่างที่ ซาลุซนี ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพยูเครนคนก่อนหน้าเขามีอยู่ ยิ่งไปกว่านั้น ยุทธศาสตร์ที่เขาชื่นชอบบ่อยครั้งทีเดียวถูกพูดถึงว่าทื่อมะลื่อขาดไร้จินตนาการ [25]

แต่เขาก็มีข้อได้เปรียบประการหนึ่งซึ่งเหนือกว่า ซาลุซนี และ เฟโดรอฟ ซึ่งทำให้ในช่วงแรกๆ เขาดูมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความพยายามในการทำสงครามกับรัสเซีย กล่าวคือ เขาไม่มีมายาภาพ [26] เกี่ยวกับสงครามคราวนี้ แต่มองทะลุไปถึงความเป็นจริงว่ามันคือสงครามพร่ากำลัง และจึงมีความเต็มใจที่จะเสียสละชีวิตของชาวยูเครนเพื่อบรรลุถึงเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ระยะยาวทั้งหลาย

ทิศทางแนวโน้มแบบมุ่งผลในทางปฏิบัติและแลดูโหดเหี้ยมเช่นนี้ ก่อให้เกิดปัญหาขึ้นหลายๆ ประการต่อความพยายามในการทำสงครามของยูเครน ความเต็มอกเต็มใจของ ซีร์สกี ที่จะใช้ชีวิตชาวยูเครน [27] มาจ่ายเพื่อให้บรรลุเป้าหมายต่างๆ ทางยุทธศาสตร์ ทำให้เขาเป็นที่นิยมชมชอบภายในกองทัพน้อยกว่าผู้บัญชาการสูงสุดคนก่อนหน้าเขา เรื่องนี้ในท้ายที่สุดยังนำไปสู่การประท้วงต่อต้านเขาซึ่งเป็นเหตุให้ เซเลนสกี สั่งปลดเขาออกจากตำแหน่ง

เซเลนสกี ก็ไม่ใช่ว่ามีความสมบูรณ์แบบ เขากระทำความผิดพลาดบกพร่อมหลายอย่างหลายประการ [28] ระหว่างการสู้รบขัดแย้งคราวนี้ และกระทั่งในช่วงก่อนที่สงครามนี้จะเริ่มต้น [29] ขึ้นด้วยซ้ำ การที่ชาวยูเครนในปัจจุบันมีความไว้เนื้อเชื่อใจ เฟโดรอฟ [30] อย่างมากมายจนเหนือล้ำกว่าความนิยมในตัว เซเลนสกี อย่างเห็นได้ชัดเจน ภายหลังจาก เฟโดรอฟ ถูกเขี่ยลงจากเก้าอี้ จึงกำลังกลายเป็นการฉายภาพของคู่แข่งทางการเมืองซึ่งน่าหวาดหวั่น ที่จะติดตามหลอกหลอน เซเลนสกี ต่อไปอีกในอนาคต

อย่างไรก็ดี เซเลนสกี เป็นผู้ที่มีความตระหนักรับรู้ว่า สงครามนั้นในท้ายที่สุดแล้วก็คือพฤติการณ์ทางการเมืองอย่างหนึ่ง มันมีที่ทางสำหรับให้แสดงความคิดเห็นที่แตกต่างออกไปจากกระแสหลัก ทว่าถ้าหากทัศนะแหล่านี้กลายเป็นสิ่งที่บ่อนทำลายเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ของคณะผู้นำทางการเมืองแล้ว มันก็กลายเป็นปัญหาที่จะต้องหาทางจัดแจงคลี่คลาย

แนวทางการทำสงครามที่ไม่รังเกียจความเหี้ยมโหดของ ซีร์สกี รับใช้เป้าหมายของเซเลนสกีและของยูเครนได้ดีในการเอาชนะสงครามพร่ากำลัง อย่างน้อยก็ระยะสั้นช่วงเฉพาะหน้า นี่คือเหตุผลที่ทำไมตอนต้นๆ เซเลนสกี จึงเลือกรักษา ซีร์สกี เอาไว้ ไม่ใช่ เฟโดรอฟ แต่เมื่อปรากฏหลักฐานชัดเจนว่าสาธารณชนรังเกียจซีร์สกี เซเลนสกีก็ยินยอมสละ ซีร์สกี [31] เพื่อรักษาฐานะของตัวเขา และที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ รักษาความสนับสนุนและขวัญกำลังใจของประชาชนชาวยูเครนเอาไว้

ในสงครามพร่ากำลังอันยืดเยื้อยาวนานนั้น ถึงยังไงเรื่องขวัญกำลังใจก็คือสิ่งที่ทรงความสำคัญระดับสูงสุด [32]

เจมส์ ฮอร์นแคสเซิล มีตำแหน่งเป็นรองศาสตราจารย์ พร้อมกับครองตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์ เอดเวิร์ด และ เอมิลี แมควินนีย์ ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (Edward and Emily McWhinney professor in international relations) ณ มหาวิทยาลัยไซมอน เฟรเซอร์ (Simon Fraser University) รัฐบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา

ข้อเขียนนี้มาจากเว็บไซต์ เดอะ คอนเวอร์เซชั่น https://theconversation.com/ โดยสามารถติดตามอ่านข้อเขียนดั้งเดิมชิ้นนี้ได้ที่ https://theconversation.com/volodymyr-zelenskyys-removal-of-two-top-defence-officials-highlights-the-role-of-morale-in-long-wars-287814

เชิงอรรถ
[1] https://www.msn.com/en-za/news/other/zelenskyy-dismisses-ukraine-s-popular-defence-minister-mykhailo-fedorov/ar-AA27ZEa4
[2] https://kyivindependent.com/what-fedorov-achieved-and-what-his-dismissal-risks-reversing/
[3] https://kyivindependent.com/fedorov-admits-trying-to-replace-syrskyi-before-his-dismissal-as-defense-minister/
[4] https://www.cnn.com/2026/07/21/europe/ukraine-military-chief-sacked-intl
[5] https://ici.radio-canada.ca/rci/en/news/2048016/zelenskyy-appoints-new-ukrainian-army-chief-displacing-popular-military-leader
[6] https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/what-ukraines-wartime-tech-ecosystem-can-teach-the-rest-of-the-world/
[7] https://understandingwar.org/research/defense-of-europe/the-russian-military-forecasting-the-threat/
[8] https://www.cfr.org/articles/ukraines-struggle-independence-russias-shadow
[9] https://svidomi.in.ua/en/page/military-take-off-how-the-ukrainian-army-has-changed-since-the-restoration-of-ukrainian-independence
[10] https://doi.org/10.1080/14751798.2023.2201017
[11] https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/is-ukraines-reformed-military-ready-to-repel-a-new-russian-invasion/
[12] https://cepa.org/article/ukraines-new-generals-battle-the-old-system/
[13] https://www.livemint.com/politics/policy/the-secret-of-ukraine-s-military-success-years-of-nato-training-11649946127901.html
[14] https://doi.org/10.1080/00396338.2024.2309068
[15] https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/special-resources/stormbreak-fighting-through-russian-defences-ukraines-2023-offensive
[16] https://www.armyrecognition.com/archives/archives-aerospace-defense/defense-news-aerospace-2025/ukraine-emerges-as-world-leader-in-drone-technology-driven-by-battle-proven-innovation
[17] https://www.aljazeera.com/features/2026/3/20/ukraine-sends-advisers-to-gulf-as-it-counterattacks-russian-forces-in-south
[18] https://www.thenewatlantis.com/publications/the-paradox-of-military-technology
[19] https://breakingdefense.com/2026/07/iran-was-the-most-successful-failure-in-us-airpower-history/
[20] https://www.bbc.com/news/articles/cr7k5ngde3vo
[21] https://www.nytimes.com/2026/07/13/world/europe/ukraine-ground-robots.html
[22] https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/drone-superpower-ukraine-is-now-europes-first-line-of-defense/
[23] https://doi.org/10.1080/01495933.2025.2495672
[24] https://babel.ua/en/texts/107735-oleksandr-syrskyi-agreed-to-become-head-of-the-general-staff-from-the-third-attempt-in-dark-times-how-a-russian-by-birth-became-a-ukrainian-by-calling-a-profile-part-one
[25] https://www.yahoo.com/news/politics/articles/analysis-why-many-ukrainians-feel-182735849.html
[26] https://www.kyivpost.com/post/67992
[27] https://www.politico.com/newsletters/national-security-daily/2024/02/08/zaluzhny-is-out-the-butcher-is-in-00140206
[28] https://uk.news.yahoo.com/went-wrong-zelenskyy-ukraine-2023-165000180.html
[29] https://www.newsweek.com/zelensky-reveals-why-he-didnt-warn-his-citizens-russian-invasion-1734268
[30] https://kyivindependent.com/ex-defense-minister-fedorovs-approval-rating-soars-by-30-amid-protests-poll-shows/
[31] https://www.bbc.com/news/articles/cyvl35z3917o
[32] https://fs.blog/attrition-warfare/