การปิดชายแดนทางบกที่ยังคงลากยาวระหว่างกัมพูชาและไทย ก่อความเสียหายแก่ความน่าดึงดูดใจของกัมพูชา สำหรับบรรดาผู้ผลิตชาวญี่ปุ่นที่กำลังหาทางกระจายความเสี่ยงด้านการผลิตออกนอกประเทศไทย แม้มองว่ากัมพูชายังคงศักยภาพการลงทุนที่แข็งแกร่งในระยะยาว จากคำเตือนตรงๆของอูเอโนะ อัตสึชิ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำกัมพูชา ที่กำลังพ้นจากตำแหน่ง
ระหว่างกล่าว ณ กิจกรรมหนึ่งในกรุงพนมเปญ เอกอัครราชทูตอัตสึชิ บอกว่าความขัดแย้งชายแดนก่อความปั่นป่วนแก่ยุทธศาสตร์ "ไทยแลนด์พลัสวัน" ที่ใช้โดยบรรดาบริษัทญี่ปุ่น ซึ่งมีฐานการผลิตหลักในประเทศไทย แต่กำลังเสาะหนตำแหน่งที่ตั้งที่มีต้นทุนถูกกว่าในบรรดาชาติเพื่อนบ้าน
"ข้อเท็จจริงในอีกด้านหนึ่งคือ ภาพลักษณ์ของกัมพูชาในฐานะจุดหมายปลายทางการลงทุนได้ความเสียหายจากความขัดแย้งตามแนวชายแดน โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการปิดชายแดนทางบก" เขากล่าว พร้อมอธิบายว่าบรรดาบริษัทและผู้ผลิตยานยนต์จากญี่ปุ่นได้เข้ามาดำเนินธุรกิจอย่างกว้างขวางในประเทศไทยอยู่ก่อนแล้ว แต่ค่าแรงและต้นทุนการผลิตอื่นๆที่เพิ่มขึ้น เป็นปัจจัยหนุนให้พวกเขาพิจารณาขยายบางส่วนของห่วงโซ่อุปทานของพวกเขาไปยังประเทศต่างๆที่อยู่ใกล้เคียง
กัมพูชาโผล่ขึ้นมา ในฐานะหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่มีศักยภาพ เพราะว่าอยู่ติดกับไทย และความสะดวกที่บรรดาผู้ผลิตสามารถขนส่งชิ้นส่วนและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปทางบกได้ "แต่การปิดชายแดนทางบกที่ปอยเปต ได้ก่อความเสียหายใหญ่หลวงสำหรับบรรดาบริษัทญี่ปุ่นเหล่านี้ ที่คิดเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ ไทยแลนด์ พลัส วัน"
พนมเปญโพสต์รายงานว่าคำเตือนของเอกอัครราชทูตญี่ปุ่น เน้นน้ำถึงผลกระทบทางเศรษฐกิจที่มีต่อข้อพิพาทด้านชายแดนที่ยังไม่คลี่คลาย ที่ลุกลามเกินเลยออกไปไกลเกินกว่าความเสียหายด้านการค้าและการท่องเที่ยวข้ามชายแดน
นอกจากนี้แล้วความวุ่นวายดังกล่าว ยังส่งผลกระทบต่อความพยายามของกัมพูชา ในการวางสถานะของตนเองในฐานะฐานการผลิตที่เชื่อมโยงและเกื้อกูลกันกับภาคอุตสาหกรรมที่เติบโตเต็มที่แล้วของไทย
ภายใต้ยุทธศาสตร์ไทยแลนด์พลัสวัน บริษัทหนึ่งๆสามารถคงไว้ซึ่งฐานการผลิตที่มีมูลค่าสูงหรือมีความซับซ้อนทางเทคนิคไว้ในประเทศไทย ขณะเดียวกันก็สามารถเคลื่อนย้ายกระบวนการที่ต้องใช้แรงงานมากไปยังประเทศเพื่อนบ้าน แผนการนี้จะช่วยลดต้นทุนแก่บรรดาผู้ผลิต โดยที่ยังสามารถพึ่งพาห่วงโซอุปทานในภูมิภาคที่มีอยู่ในปัจจุบันได้
ตำแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของกัมพูชา กำลังแรงงานที่มีอายุค่อนข้างน้อยและต้นทุนปฏิบัติการราคาถูก ทำให้กัมพูชาเป็นจุดหมายปลายทางที่เป็นไปได้สำหรับการลงทุนดังกล่าว อย่างไรก็ตามพนมเปญโพสต์ชี้ว่า โมเดลดังกล่าวจำเป็นต้องพึ่งท้องถนนที่ไว้ใจได้ ขั้นตอนทางศุลกากรที่คาดการณ์ได้ และการเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนที่ไม่หยุดชะงัก
พนมเปญโพสต์อ้างคำกล่าวของทูตอูเอโนะ อัตสึชิ ระบุว่าแม้มีความเสียหายเกิดขึ้น ณ ปัจจุบัน แต่กัมพูชายังคงเป็นที่ดึงดูดใจของนักลงทุนญี่ปุ่น ที่ธุรกิจของพวกเขาพึ่งพิงอุปสงค์ภายในประเทศเป็นหลัก ไม่ใช่การค้าผ่านประเทศไทย "ในระยะกลางและระยะยาว กัมพูชายังคงมีศักยภาพ อย่างที่ผมพูด ศักยภาพนี้ไม่ได้รับผลกระทบจากการปิดชายแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา"
เขาบอกว่าการตัดสินใจด้านการลงทุนไม่ได้ขึ้นอยู่กับต้นทุนการผลิตแต่เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป เนื่องจากบรรดาธุรกิจและรัฐบาลต่างๆก็จำเป็นต้องพิจารณาด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สภาพแวดล้อมทางภูมิรัฐศาสตร์และความเสี่ยงต่อการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไปเช่นกัน
"ญี่ปุ่นไม่ได้หาทางเผชิญหน้ากับจีน หรือประเทศอื่นใด แต่มองถึงความหลากหลายของห่วงโซอุปทาน ที่มีความปลอดภัยและยืดหยุ่นมากกว่าเดิมสำหรับกับทั้งญี่ปุ่นและกัมพูชา ถ้าเราพึ่งประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป สำหรับอุปทานวัสดุบางอย่างที่สำคัญ ถ้ามีบางอย่างเกิดขึ้น ห่วงโซอุปทานนี้จะเปราะบางมากๆ" ทูตญี่ปุ่นระบุ
อูเอโนะ อัตสึชิ กล่าว่ากัมพูชามีศักยภาพในการพัฒนาอย่างมาก สืบเนื่องจากมีประชากรหนุ่มสาว เปิดกว้างต่อเทคโนโลยีใหม่และโอกาสต่างๆในพลังงานหมุนเวียน โดยเฉพาะโซลาร์และพลังงานน้ำ อย่างไรก็ตามเขายอมรับว่าความขัดแย้งชายแดน และภาพลักษณ์ในทางลบในระดับนานาชาติของกัมพูชา ประกอบกับประเด็นปฏิบัติการสแกมออนไลน์ ได้ก่อความยุ่งยากซับซ้อนแก่การพัฒนาเศรษฐกิจและส่งเสริมการลงทุน
เขาหวังว่าชายแดนระหว่างไทยกับกัมพูชาจะกลับมาเปิดในอนาคตอันใกล้นี้ เปิดทางให้บรรดาผู้ผลิตกลับมามองกัมพูชาในฐานะส่วนหนึ่งของเครือข่ายด้านการผลิตในภูมิภาค "ถ้ามีการเปิดด่านโดยตรง ยุทธศาสตร์ไทยแลนด์พลัสวันจะกลับมามีความเป็นไปได้อีกครั้ง และเมื่อนั้น กัมพูชา จะสามารถดึงดูดการลงทุนเพิ่มเติม ในระยะยาว ผมคิดว่า กัมพูชา มีศักยภาพสูง ดังนั้นคุณอาจสามารถเชื้อเชิญบริษัทญี่ปุ่นได้เพิ่มเติม ในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า"
(ที่มา:พนมเปญโพสต์)