เอพี – แวนซ์เดินทางถึงสวิตเซอร์แลนด์เพื่อช่วยปูทางเปิดการเจรจาอย่างเป็นทางการในการจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน และผลักดันให้ข้อตกลงชั่วคราวเพื่อยุติสงครามบรรลุผล ท่ามกลางความท้าทายจากการสู้รบระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน และการที่อิหร่านตอบโต้ด้วยการปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
ภายหลังการลงนามข้อตกลงชั่วคราวเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ขณะนี้คณะผู้แทนของอเมริกาและอิหร่านจะเข้าสู่การเจรจาที่กำหนดกรอบเวลาไว้ 60 วัน เพื่อตกลงเกี่ยวกับรายละเอียดทางเทคนิคซึ่งจะมีผลอย่างมากต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงของโลก
แรกทีเดียวนั้น มีรายงานว่า รองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ของอเมริกา จะเดินทางถึงรีสอร์ตเบอร์เกนชต็อกใกล้ทะเลสาบลูเซิร์นของสวิตเซอร์แลนด์ ตั้งแต่วันศุกร์ (19 มิ.ย.) แต่กำหนดการดังกล่าวถูกเลื่อนออกไปหลังการสู้รบในเลบานอนปะทุขึ้น และอิหร่านยกเลิกแผนการเข้าร่วมเจรจา
กองบัญชาการกลางของกองทัพสหรัฐฯ (CENTCOM) คัดค้านการกล่าวอ้างของอิหร่านว่า ได้ปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยระบุว่า กองกำลังอเมริกายังคงติดตามสถานการณ์เพื่อให้มั่นใจว่า การเดินเรือในเส้นทางนี้ยังคงดำเนินต่อไปอย่างราบรื่น และแวนซ์ระบุว่า ช่วงหลายวันที่ผ่านมา มีการขนส่งน้ำมันหลายล้านบาร์เรลผ่านฮอร์มุซ
แวนซ์ออกเดินทางจากอเมริกาหลังจากที่สถานีทีวีของทางการอิหร่านรายงานว่า คณะเจรจาของเตหะรานเดินทางถึงสวิตเซอร์แลนด์แล้ว โดยทีมเจรจาของอิหร่านประกอบด้วยโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภา อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศ รวมทั้งเจ้าหน้าที่ธนาคารกลางและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับน้ำมัน
ส่วนทีมเจรจาของอเมริกายังรวมถึงสตีฟ วิตคอฟฟ์ ผู้แทนพิเศษ และจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่เดินทางไปถึงก่อนแวนซ์ เพื่อเริ่มตรวจสอบรายละเอียดทางเทคนิคเกี่ยวกับการเจรจาประเด็นนิวเคลียร์
นอกจากนั้นผู้เข้าร่วมการเจรจายังรวมถึงนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ และจอมพลอาซิม มูนีร์ ผู้บัญชาการกองทัพปากีสถาน ตลอดจนถึงคณะผู้เจรจาไกล่เกลี่ยของกาตาร์ โดยผู้นำปากีสถานจะพบกับตัวแทนจากอิหร่าน สวิตเซอร์แลนด์ และอเมริกาทีละประเทศ เพื่อยืนยันความมุ่งมั่นในการเจรจาและสันติภาพที่ยืนยาวในตะวันออกกลาง
ทางด้านแวนซ์เผยว่า จะอยู่ที่สวิตเซอร์แลนด์แค่ 1-2 วัน และปล่อยให้วิตคอฟฟ์และคุชเนอร์เป็นผู้นำการเจรจาในรายละเอียด
ทรัมป์และแวนซ์กำลังถูกสมาชิกหลายคนในพรรครีพับลิกันวิจารณ์อย่างรุนแรง โดยพวกสายแข็งภายในพรรคโจมตีว่า ข้อตกลงชั่วคราวระหว่างอเมริกากับอิหร่านไม่ได้ดีไปกว่าข้อตกลงนิวเคลียร์ในสมัยอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา ที่ทรัมป์และสมาชิกรีพับลิกันเคยกล่าวหาว่า ไม่ได้ทำลายโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านอย่างแท้จริง
ทั้งนี้ ข้อตกลงที่ทรัมป์ และประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียนของอิหร่านลงนาม เปิดทางให้เตหะรานขายน้ำมันอย่างอิสระทันที และปูทางสู่การปลดล็อกสินทรัพย์นับล้านดอลลาร์ของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้ ขณะเดียวกัน เตหะรานถูกเรียกร้องให้ลดความเข้มข้นของสต็อกยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงที่เชื่อว่า ถูกฝังอยู่ใต้ที่ตั้งด้านนิวเคลียร์ที่ถูกอเมริกาโจมตีเมื่อกลางปีที่แล้ว ข้อตกลงดังกล่าวยังระบุว่า เรือพาณิชย์สามารถแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่ต้องเสียค่าผ่านทางเป็นเวลา 60 วัน
อย่างไรก็ดี เมื่อวันเสาร์ (20 มิ.ย.) ทรัมป์ขู่ว่า ถ้าตกลงกับอิหร่านไม่ได้ภายใน 60 วัน อเมริกาจะเป็นฝ่ายเรียกเก็บค่าผ่านทางช่องแคบฮอร์มุซเพื่อเป็นค่าตอบแทนสำหรับการปกป้องประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลาง
ที่ผ่านมา คณะบริหารของทรัมป์พยายามฟื้นความมั่นใจกับตลาดโลกว่า สงครามอิหร่านเป็นแค่อุปสรรคเล็กๆ น้อยๆ ของราคาน้ำมัน ขณะที่คนอเมริกาไม่พอใจที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาน้ำมันแพงขึ้นก่อนที่จะถึงฤดูร้อนที่การเดินทางในอเมริกาเพิ่มขึ้นสูงสุด โดยหลังจากทำเนียบขาวประกาศข้อตกลงชั่วคราวกับอิหร่านเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ราคาน้ำมันในตลาดล่วงหน้าดิ่งลงเกือบ 8% และคาดว่า ตลาดจะจับตาความคืบหน้าในการเจรจาอย่างใกล้ชิด
อย่างไรก็ดี การเจรจาทวีความซับซ้อนมากขึ้น เนื่องจากทั้งอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้ร่วมลงนามในข้อตกลงระหว่างอเมริกากับอิหร่าน และนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอล ประกาศว่า จะคงทหารบริเวณตอนใต้ของเลบานอนต่อไปจนกว่าจะกำจัดภัยคุกคามต่ออิสราเอลสิ้นซาก ขณะที่ฮิซบอลเลาะห์ไม่ยอมยุติการโจมตีจนกว่าอิสราเอลจะยอมถอนทหารออกจากเลบานอน
การสู้รบระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์นับจากที่อิหร่านบรรลุข้อตกลงกับอเมริกาทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 47 คนในเลบานอน และอิสราเอลเสียทหาร 4 นาย