ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ในวันพฤหัสบดี(11มิ.ย.) ประกาศยกเลิกแผนโจมตีทางทหารเล่นงานอิหร่าน "หนักหน่วงมากๆ" อ้างว่าการเจรจามีความคืบหน้าไปถึงระดับสูงสุดของผู้นำเตหะรานแล้ว และทั้ง 2 ฝ่ายอาจลงนามในข้อตกลงสันติภาพอย่างเร็วที่สุดในช่วงสุดสัปดาห์นี้ ที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซสำหรับการเดินเรือ อย่างไรก็ตามฝ่ายอิหร่านออกมาปฏิเสธ และเน้นย้ำว่าพวกเขายังไม่ได้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายใดๆเกี่ยวกับข้อตกลงดังกล่าว
ข้อตกลงตามที่ ทรัมป์ กล่าวอ้าง ถ้าได้รับการยืนยัน มันจะเป็นการผ่าทางตันทางการทูตครั้งสำคัญที่สุดเท่าที่เคยมีมาในการยุติสงครามที่ลากยาวมานาน 3 เดือน ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนหลายพันรายและผลักให้ราคาพลังงานโลกพุ่งทะยาน
อย่างไรก็ตามสื่อมวลชนเตหะรานรายงานอ้างคำกล่าวของ เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน แม้เนื้อหาการเจรจาส่วนใหญ่ได้ข้อสรุปแล้ว แต่อิหร่านจะไม่ยอมอ่อนข้อในเส้นตายใดๆ "อิหร่านยังไม่ได้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายในข้อตกลงหนึ่งๆ" เขากล่าว
เขาเน้นย้ำว่าข้อมูลเกี่ยวกับข้อตกลงที่กำลังพูดถึงอย่างกว้างขวางอยู่นั้น ยังคงเป็นเพียงการคาดเดา พร้อมเน้นย้ำอีกรอบว่าจนถึงตอนนี้ยังไม่ได้การตัดสินใจขั้นสุดท้าย แม้ส่วนสำคัญของร่างฉบับท้ายสุดได้ถูกจัดเตรียมไว้แล้ว แต่ฝ่ายสหรัฐฯยังคงเปลี่ยนท่าทีอยู่ตลอดระหว่างการเจรจา
บากาอี ระบุว่าอเมริกาพยายามสร้างภาพให้ดูเหมือนว่าอิหร่าน ได้รับอิทธิพลจากแรงกดดันและการข่มขู่ แต่ อิหร่าน แสดงให้เห็นแล้วว่าจะไม่ยอมอ่อนข้อใดๆที่สิ่งที่มองว่าเป็น "เส้นตาย" และหลักการต่างๆที่ไม่สามารถเจรจาต่อรองได้ เขาบอกว่าอเมริกาพยายามยื่นข้อเรียกร้องเพิ่มเติมในวันท้ายๆ แต่อิหร่านแสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่าจะไม่ยอมถอย
เสียงตอบโต้จากอิหร่าน มีขึ้นหลังจาก ทรัมป์ ให้สัมภาษณ์กับพวกผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาว ระบุว่า "เราเพิ่งบรรลุข้อตกลงที่ยอดเยี่ยมในการยุติสงครามกับอิหร่าน ช่องแคบจะเปิดอย่างเป็นทางการทันทีที่เราลงนาม ซึ่้งอาจเกิดขึ้นเร็ววัน บางทีอาจมีขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์นี้ในยุโรป" เขากล่าว พร้อมเผยว่ารองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ อาจเป็นผู้ลงนามในฝ่ายของสหรัฐฯ
เมื่อถูกถามว่า อยาตอลเลาะห์ อาลี คอเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน เห็นชอบข้อตกลงแล้วหรือไม่ ทรัมป์ ตอบว่า "ตามที่ผมเข้าใจ คำตอบคือใช่"
คำแถลงของทรัมป์ มีขึ้นไม่นาน หลังจากเขายกเลิกแผนโจมตีทางทหารเล่นงานอิหร่าน อ้างว่ามีความคืบหน้าในการเจรจา คำกล่าวอ้างที่ผลักให้ตลาดหุ้นสหรัฐฯพุ่งทะยานและฉุดราคาน้ำมันปรับลด
นับตั้งแต่ช่วงกลางเดือนมีนาคม ทรัมป์กล่าวอ้างซ้ำๆว่าข้อตกลงกับอิหร่านในการยุติสงครามใกล้เข้ามาแล้ว แต่สุดท้ายก็ไม่เป็นไปตามที่พูด ทั้ง 2 ฝ่ายโจมตีกลับมาตอบโต้กันไปมาในสัปดาห์นี้ ก่อความตึงเครียดแก่ข้อตกลงหยุดยิงอันเปราะบาง ที่มีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ต้นเดือนเมษายน "มันเป็นบันทึกความเข้าใจที่หนักแน่นมาก แต่ก็ค่อนข้างเป็นเชิงแนวคิดเสียหน่อย" ทรัมป์ระบุกับผู้สื่อข่าว
ทรัมป์ มักอ้างซ้ำๆว่าข้อตกลงสันติภาพใดๆต้องรับประกันว่าอิหร่านจะไม่สามารถพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ในขณะที่อิหร่านเน้นย้ำมาตลอดเช่นกันว่า พวกเขาไม่ได้กำลังเสาะหาอาวุธนิวเคลียร์
ข้อเรียกร้องของอิหร่านในนั้นรวมถึงการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรโดยนานาชาติ ปลดอายัดทรัพย์สินมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ และรับรองสิทธิของพวกเขาในการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ "เรามีข้อตกลงที่อิหร่านจะไม่มีวันมีอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งนั่นคือจุดประสงค์ทั้งหมดของสิ่งที่เราต้องฝ่าฟันเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งนี้ ดังนั้นมันจึงเป็นสิ่งสำคัญมากๆ" ทรัมป์กล่าวในวันพฤหัสบดี(11มิ.ย.)
ก่อนหน้านี้ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบนสื่อสังคมออนไลน์ อ้างว่าข้อตกลงได้รับการเห็นชอบจาก "ผู้นำระดับสูงของอิหร่านแล้ว" เช่นเดียวกับประเทศอื่นๆในภูมิภาค ในนั้นรวมถึงอิสราเอล, ซาอุดีอาระเบีย, กาตาร์ และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
หลังจาก เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล พูดคุยกับ ทรัมป์ ในวันพฤหัสบดี(11มิ.ย.) ทำเนียบนายกรัฐมนตรีอิสราเอลเผยว่า เนทันยาฮู แสดงความชื่นชมต่อความมุ่งมั่นของ ทรัมป์ ในการรับประกันข้อตกลงหนึ่งๆ ที่ในนั้นรวมถึงกำจัดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ รื้อถอนโครงสร้างพื้นฐานการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม จำกัดการผลิตขีปนาวุธและยุติสนับสนุนกลุ่มตัวแทนในภูมิภาค
เตหะรานยังเรียกร้องให้หยุดอิสราเอลโจมตีในเลบานอน เป็นส่วนหนึ่งในข้อตกลง ในขณะที่อิสราเอลและพวกอิซบอลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน ทำศึกคู่ขนานกับสงครามระหว่างวอชิงตันกับเตหะราน
(ที่มา:รอยเตอร์ส/อัลมายาดีน)