เอเจนซีส์ – ปักกิ่งเพิ่มการรักษาความปลอดภัยที่จัตุรัสเทียนอันเหมินวันพฤหัสบดี(4 มิ.ย)ประกาศห้ามการรำลึกครบรอบ 37 ปีของการส่งรถถังปราบปรามนักศึกษาเรียกร้องประชาธิปไตยเมื่อปี 1989 ครอบครัวผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์ห้ามเดินทางเข้าไปจุดเทียนไว้อาลัย สหรัฐฯ แคนาดา ญี่ปุ่น ออกโรงประณาม
สำนักข่าวเกียวโดของญี่ปุ่นรายงานวันพฤหัสบดี(4 มิ.ย) การแสดงการรำลึกทุกรูปแบบต่อสาธารณะในเหตุการณ์ปราบปรามนักศึกษาประท้วงจตุรัสเทียนอันเหมินปี 1989 ถูกสั่งห้ามโดยสิ้นเชิงในจีนแผ่นดินใหญ่
พร้อมด้วยตำรวจจีนจำนวนมากพร้อมรถปรากฎใกล้กับจตุรัสเทียนอันเหมินกลางกรุงปักกิ่งในวันพฤหัสบดี(4) เพื่อป้องกันการแสดงการไว้อาลัยรำลึกเชิดชูต่อเหยื่อผู้เสียชีวิตที่ส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาหลายร้อยคนครบรอบ 37 ปีในปีนี้
พรรคคอมมิวนิสต์จีนใช้เหตุผลในการเข้าปราบปรามกลุ่มนักศึกษาอย่างรุนแรงที่ปรากฎการส่งรถถังเข้าไปว่าเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อยุติความไม่สงบทางการเมือง
นักข่าวบางคนในกรุงปักกิ่งเปิดเผยว่า พวกเขาตกอยู่ภายใต้การจับตาในวันพฤหัสบดี(4)หลังสังเกตเห็นเจ้าหน้าที่ความมั่นคงจีนติดตามนักข่าวเหล่านั้น
ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่จีนได้ออกหนังสือเตือนไปยังสมาชิกกลุ่มแม่เทียนอันเหมิน (Tiananmen Mothers) ซึ่งเป็นครอบครัวของผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์กวาดล้าง ในคำเตือนสั่งห้ามคนเหล่านั้นทำพิธีรำลึกที่สุสานในกรุงปักกิ่งวันพฤหัสบดี(4)
ยู เว่ยเจีย (You Weijie) วัย 72 ปี ตัวแทนของกลุ่ม โดยสามีของเธอถูกสังหารในการปราบปรามที่จัตุรัสเทียนอันเหมินได้ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวเกียวโดว่า เธอยังคงรำลึกต่อเหตุการณ์ และได้มีการแลกเปลี่ยนภายในกลุ่มเพื่อบรรเทาความเศร้าโศก
“รัฐบาลจีนพยายามแม้กระทั่งจะพรากสิทธิ์ของพวกเราในการอยู่ร่วมกันเช่นนั้นหรือ?” เธอตั้งคำถาม
ส่วน Zhang Xianling วัย 88 ปีที่เป็นหนึ่งในสมาชิกก่อตั้งกลุ่มแม่เทียนอันเหมินที่ได้สูญเสียบุตรชายวัย 19 ปีในเหตุการณ์แสดงความรู้สึกว่า การประกาศห้ามการเดินทางไปสุสานนี้ช่างไร้เหตุผลและเป็นคำสั่งที่ไร้มนุษยธรรม
สถานทูตแคนาดาประจำกรุงปักกิ่งได้แสดงภาพเทียนไขที่ถูกจุดบนจอขนาดใหญ่ที่ตั้งไว้ที่กำแพงด้านนอก
รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ มาร์โก รูบิโอ วันพุธ(3)ออกมาตำหนิเจ้าหน้าที่จีนในความพยายามเพื่อลบความทรงจำเหตุปราบปรามจัตุรัสเทียนอันเหมินผ่านแถลงการณ์มีใจความว่า
“ไม่มีการเซ็นเซอร์ใดๆที่จะสามารถลบอดีตได้” และกล่าวต่อว่า “ต่อกลุ่มคนที่ได้อุทิศต่อการยืนหยัดสิทธิที่ไม่อาจพรากไปได้ของพวกเขาในการแสดงความคิดเห็นอย่างเป็นอิสระและเสรีภาพในการชุมนุมอย่างสันติจะถูกทำให้ปราศจากมลทินในวันหนึ่งข้างหน้า”
ด้านโฆษกกระทรวงต่างประเทศจีน เหมา หนิง กล่าวผ่านแถลงการณ์ในกรุงปักกิ่ง ว่า ต่อต่านอย่างหนักแน่นต่อคำกล่าวของรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯที่ผิดพลาด โดยอ้างว่าพวกเขาสถาปณาการบิดเบือนข้อเท็จจริงของประวัติศาสตร์ และการใส่ร้ายระบบการเมืองจีนและหนทางการพัฒนา
ที่กรุงโตเกียว หัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น มิโนรุ คิฮารา ออกแถลงการณ์เช่นกัน โดยย้ำถึงความจำเป็นต่อการให้หลักประกันในเสรีภาพ เคารพสิทธิพื้นฐานมนุษย์และหลักนิติรัฐในจีน
ที่ฮ่องกงที่มีระบบกึ่งปกครองตัวเองพบว่า เจ้าหน้าที่ฮ่องกงพยายามปราบปรามการกระทำใดๆเพื่อแสดงการไว้อาลัยเหตุจัตุรัสเทียนอันเหมิน โดยมีศิลปินไม่ต่ำกว่า 2 คนในวันพุธ(3)ถูกหยุดโดยตำรวจฮ่องกงที่คอสเวย์ เบย์(vilification) ย่านชอปปิ้งใกล้สวนสาธารณะวิคตอเรียที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นสถานที่รวมตัวจัดงานรำลึกจุดเทียนไว้อาลัย
ฮ่องกงฟรีเพรสของฮ่องกงรายงานว่า มีตำรวจเป็นจำนวนมากทั้งในเครื่องแบบและนอกเครื่องแบบปรากฏตัวที่สวนสาธารณะวิคตอเรียและคอสเวย์ เบย์ในวันพฤหัสบดี(4)
มีนักเคลื่อนไหวฮ่องกงปรากฎตัวเพื่อแสดงการรำลึกรวม Chan Po-ying อดีตประธานพรรคการเมืองที่ถูกสั่งยุบ พรรค League of Social Democrats เดินทางมาที่คอสเวย์ เบย์เมื่อเวลาราว 18.30 น. พร้อมดอกไม้สีเหลือง