หน่วยยามฝั่งมาเลเซียระบุ พวกเรือบรรทุกน้ำมันที่เกี่ยวข้องโยงใยกับอิหร่าน กำลังฉวยใช้ “ช่องโหว่ด้านเขตอำนาจศาล” ดำเนินการขนถ่ายน้ำมันที่ถูกลงโทษคว่ำบาตร จากเรือลำหนึ่งสู่เรืออีกลำหนึ่งที่บริเวณใกล้ๆ น่านน้ำแดนเสือเหลือง พร้อมกับปฏิเสธแข็งขันข้อกล่าวหาที่ว่าปล่อยปละละเลยไม่จัดการกับการค้าซึ่งเป็นการหลบเลี่ยงมาตรการแซงก์ชั่นสหรัฐฯ ที่ทำกันมานานแล้ว
กลุ่ม “สามัคคีต่อต้านนิวเคลียร์อิหร่าน (UANI) ซึ่งเป็นองค์กรที่ตั้งฐานอยู่ในสหรัฐฯ ตลอดจนพวกผู้สังเกตการณ์ในอุตสาหกรรมเดินเรือทะเลพากันระบุว่า น่านน้ำใกล้รัฐยะโฮร์ทางภาคใต้ของมาเลเซีย กำลังกลายเป็นศูนย์สำคัญของการขนถ่ายน้ำมันเถื่อนจากเรือสู่เรือกลางทะเล ที่เกี่ยวข้องพัวพันกับ “กองเรือเงา” ของอิหร่าน –ซึ่งเป็นพวกเรือบรรทุกน้ำมันลำเก่าๆ ที่เดินเรือโดยมักปิดระบบติดตามตำแหน่ง, ใช้อัตลักษณ์ปลอม, และมีโครงสร้างการเป็นเจ้าของที่ไม่โปร่งใส, เพื่อปิดบังแหล่งที่มาของน้ำมันดิบที่พวกเขาลำเลียงมา ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วจะถูกนำไปส่งให้จีน
บริเวณน่านน้ำดังกล่าวซึ่งเรียกกันว่า เขตพื้นที่นอกท่าเรือด้านตะวันออก (EOPL) ในทะเลจีนใต้ อยู่ห่างจากชายฝั่งยะโฮร์ราว 70 กม. และอยู่ในพื้นที่ของเส้นทางขนส่งสินค้าทางเรือที่พลุกพล่านที่สุดเส้นทางหนึ่งของโลก ตรงนี้ยังเป็นบริเวณกึ่งกลางระหว่างอิหร่านกับจีน โดยที่แดนมังกรนั้นเป็นผู้ซื้อน้ำมันอิหร่านถึง 90%
พวกเจ้าหน้าที่สหรัฐฯเคยพูดมาก่อนหน้านี้แล้วว่า การส่งออกน้ำมันของอิหร่านพึ่งพาอาศัยพวกผู้ให้บริการและการขนถ่ายจากเรือสู่เรือกลางทะเลในบริเวณน่านน้ำใกล้มาเลเซียเป็นอย่างมาก
ขณะที่ UANI ซึ่งสังเกตการณ์จากภาพถ่ายดาวเทียม เสริมว่า มีการขนถ่ายน้ำมันกลางทะเลในบริเวณ EOPL 42 ครั้งนับจากวันที่ 28 ก.พ. ที่อเมริกาและอิสราเอลโจมตีอิหร่านและจุดไฟสงครามในตะวันออกกลาง
ชาร์ลี บราวน์ ที่ปรึกษาอาวุโสของ UANI บอกว่า เนื่องจากการเพิกเฉยของมาเลเซีย พวกเขาจึงกำลังอำนวยความสะดวกให้แก่โมเดลธุรกิจแบบนี้ของอิหร่านและจีนตลอดจนพวกผู้ดำเนินการกองเรือเงา พร้อมกับเตือนแดนเสือเหลืองว่ากำลังจะกลายเป็น “ผู้อำนวยความสะดวก แทนที่จะเป็นแค่จุดขนถ่าย” สำหรับกิจกรรมผิดกฎหมาย
ทว่า โมฮัมหมัด รอสลี อับดุลลาห์ เลขาธิการของสำนักงานบังคับใช้กฎหมายทางทะเลของมาเลเซีย (MMEA) ซึ่งก็คือหน่วยยามฝั่งของแดนเสือเหลือง โต้แย้งว่า กิจกรรมการขนถ่ายน้ำมันดังกล่าวมักเกิดขึ้นนอกน่านน้ำมาเลเซีย และนอกเขตสัญญาณระบบเรดาร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตำแหน่งใกล้เขตแดนทางทะเลหรือเส้นทางขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ เพื่ออาศัยช่องโหว่ด้านเขตอำนาจศาลและข้อจำกัดในการบังคับใช้กฎหมายของหน่วยงานท้องถิ่น
เขาสำทับว่า ข้อกล่าวหาของ UANI ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ตลอดจนไม่สะท้อนข้อเท็จจริงในการดำเนินการบังคับใช้กฎหมายทางทะเลของ MMEA และเสริมว่า อุปสรรคในการดำเนินการยังรวมถึงการขาดการแบ่งปันข้อมูลข่าวกรองแบบเรียลไทม์ในระหว่างหน่วยงานภายในประเทศและหน่วยงานระหว่างประเทศ
อิหร่านส่งออกน้ำมันได้ไม่สะดุด
การลักลอบขนถ่ายน้ำมันจากพวกเรือบรรทุกน้ำมันที่เชื่อมโยงกับอิหร่านในบริเวณน่านน้ำสากล เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมานานปี ซึ่งช่วยให้เตหะรานขายน้ำมันดิบได้โดยที่ผู้ซื้อก็สามารถหาข้ออ้างในการปฏิเสธเกี่ยวกับแหล่งที่มาของน้ำมัน
แม้ไม่ผิดกฎหมายของแดนเสือเหลือง แต่มาเลเซียก็ไม่เห็นดีเห็นงามกับการขนถ่ายน้ำมันแม้กระทั่งที่ไม่ได้ถูกแซงก์ชั่น ในน่านน้ำนอกพื้นที่ที่กำหนดซึ่งสามารถควบคุมได้ เนื่องจากการดำเนินการดังกล่าวเพิ่มความเสี่ยงน้ำมันรั่วไหล มีการใช้เรือเก่าๆ ซึ่งไม่น่าไว้วางใจ และเกิดขึ้นไกลจากท่าเรือที่สามารถควบคุมความผิดพลาดได้ง่ายกว่า
ทางด้าน UANI เสริมว่า แม้อเมริกาปิดล้อมท่าเรืออิหร่านตั้งแต่กลางเดือนที่แล้ว แต่ยังคงพบมีเรือบรรทุกน้ำมันที่เชื่อมโยงกับอิหร่านดำเนินงานกันอยู่ แม้ไม่สามารถระบุจำนวนเรือที่แน่นอนได้ก็ตาม
UANI ยืนยันว่า มาเลเซียสามารถบังคับใช้กฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อแจ้งเตือนการขนถ่ายกลางทะเล ป้องกันไม่ให้บริษัทมาเลเซียสนับสนุนเรือที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งกำหนดให้เรือทุกลำต้องทำประกันภัยอุบัติเหตุและน้ำมันรั่วอย่างเหมาะสม
ขณะที่ เลขาธิการ MMEA ยืนยันว่า มีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดภายใต้กฎหมายของมาเลเซียและอนุสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และเจ้าหน้าที่ไม่เคยผ่อนปรน หรือให้การปฏิบัติเป็นพิเศษหรือสิทธิพิเศษแก่ประเทศใด
ในอีกด้านหนึ่ง กระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซียแถลงว่า กำลังตรวจสอบว่า กิจกรรมการขนถ่ายน้ำมันดังกล่าวผิดกฎหมายหรือไม่ เนื่องจากแม้บริเวณที่มีการขนถ่ายถือเป็นส่วนหนึ่งของเขตเศรษฐกิจจำเพาะของมาเลเซีย แต่ก็อยู่ติดกับหมู่เกาะรีเยาของอินโดนีเซีย และย้ำว่าแดนอิเหนายึดมั่นในสิทธิ์การเดินเรืออย่างชอบธรรมภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งรวมถึงสิทธิ์ในการผ่านโดยสุจริต สิทธิ์ในการผ่านทาง และสิทธิ์ในการผ่านเขตทางทะเลของอินโดนีเซีย แต่ไม่อนุญาตให้ใช้ดินแดนหรือเขตทางทะเลของอินโดนีเซียเพื่อทำกิจกรรมผิดกฎหมาย
(ที่มา: เอพี)