อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวเมื่อวันพุธ (6 พ.ค.) ว่า อิหร่านจะยอมรับเฉพาะ "ข้อตกลงที่เป็นธรรมและครอบคลุม" ในการเจรจากับสหรัฐฯ เพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลางเท่านั้น ขณะที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ อ้างถึง "ความคืบหน้าอย่างมาก" ในกระบวนการนี้
"เราจะทำอย่างสุดความสามารถเพื่อปกป้องสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรมของเราในการเจรจา" อาราคชี กล่าวในกรุงปักกิ่ง หลังจากการประชุมกับ หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศของจีน ตามรายงานของสื่ออิหร่าน
"เราจะยอมรับเฉพาะข้อตกลงที่เป็นธรรมและครอบคลุมเท่านั้น"
อาราคชี ไม่ได้กล่าวโดยตรงถึงข้อเสนอของ ทรัมป์ เกี่ยวกับการระงับปฏิบัติการคุ้มกันเรือของสหรัฐฯ ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่ง ทรัมป์ ได้เสนอไว้ก่อนหน้านี้เพื่อเป็นแรงจูงใจให้ 2 ฝ่ายบรรลุข้อตกลง
ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดแทบจะทั้งหมดนับตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ด้วยการโจมตีทางอากาศต่ออิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ส่งผลให้ปริมาณน้ำมันดิบของโลกประมาณ 20% ถูกปิดกั้น และจุดชนวนวิกฤตพลังงานโลก
“เราได้ตกลงร่วมกันว่า ในขณะที่การปิดล้อมจะยังคงมีผลบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบ โครงการ Project Freedom จะถูกระงับไว้ชั่วคราวเพื่อดูว่าข้อตกลงจะสามารถสรุปและลงนามได้หรือไม่” ทรัมป์ เขียนบนโซเชียลมีเดีย
หลังจากโพสต์ของทรัมป์ ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ลดลง 1.2% เหลือ 108.60 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากลดลง 4% ในช่วงก่อนหน้า ราคาน้ำมันดิบเวสต์เทกซัสลดลง 1.2% เหลือ 101.06 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากลดลง 3.9% ในวันก่อนหน้า
ทำเนียบขาวไม่ได้ตอบคำขอความคิดเห็นในทันทีเกี่ยวกับความคืบหน้า หรือระยะเวลาในการระงับปฏิบัติการ
มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ และเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่นๆ ในรัฐบาล กล่าวเมื่อวันอังคาร (5) อิหร่านไม่ควรได้รับอนุญาตให้ควบคุมการสัญจรผ่านช่องแคบ
อิหร่านได้ปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซอย่างมีประสิทธิภาพโดยการขู่ว่าจะติดตั้งทุ่นระเบิด โดรน ขีปนาวุธ และเรือโจมตีเร็ว สหรัฐฯ ตอบโต้ด้วยการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านและจัดให้มีการคุ้มกันเรือพาณิชย์
กองทัพสหรัฐฯ กล่าวเมื่อวันจันทร์ (4) ว่าได้ทำลายเรือเล็กของอิหร่านหลายลำ รวมถึงขีปนาวุธนำวิถีและโดรนด้วย
อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ยืนยันว่าข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางซึ่งตกลงกันไว้เมื่อ 4 สัปดาห์ก่อนยังคงมีผลบังคับ
สงครามครั้งนี้คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคน โดยสถานการณ์ยังลุกลามจากอิหร่านไปยังเลบานอนและประเทศในอ่าวเปอร์เซีย และสร้างความปั่นป่วนให้กับเศรษฐกิจโลก คริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวเมื่อวันอังคาร (5) ว่า ต่อให้ความขัดแย้งยุติลงทันทีก็ต้องใช้เวลา 3-4 เดือนในการจัดการกับผลที่ตามมา
ทรัมป์ บอกกับผู้สื่อข่าวในห้องทำงานรูปไข่ว่า กองทัพอิหร่านสูญเสียศักยภาพเหลือแค่ "ปืนยิงถั่ว" (peashooter) และจริงๆ แล้วเตหะรานต้องการสันติภาพ แม้ต่อหน้าสื่อจะพูดจาฮึกเหิมข่มขู่ก็ตาม
ผู้นำสหรัฐฯ ประกาศผ่าน Truth Socialว่า "มีความคืบหน้าอย่างมากในการบรรลุข้อตกลงที่สมบูรณ์และเป็นที่สิ้นสุดกับตัวแทนของอิหร่าน"
สงครามครั้งนี้สร้างแรงกดดันต่อรัฐบาลของ ทรัมป์ ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมที่สำคัญในเดือน พ.ย. เนื่องจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นส่งผลกระทบต่ออำนาจจับจ่ายของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
ทรัมป์ กล่าวว่า การโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลมีเป้าหมายเพื่อกำจัดสิ่ง 'ภัยคุกคามที่ใกล้เข้ามา' จากอิหร่าน โดยอ้างถึงโครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธ และการที่เตหะรานสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธฮามาสและฮิซบอลเลาะห์
อิหร่านชี้ว่า การโจมตีดังกล่าวเป็นการละเมิดอธิปไตย และย้ำว่าอิหร่านมีสิทธิ์ที่จะพัฒนาเทคโนโลยีนิวเคลียร์เพื่อสันติ รวมถึงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม ในฐานะภาคีของสนธิสัญญาไม่แพร่กระจายอาวุธนิวเคลียร์
ความพยายามทางการทูตเพื่อยุติความขัดแย้งยังไม่ประสบผลสำเร็จ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านได้จัดการเจรจาสันติภาพแบบพบหน้ากันหนึ่งรอบแล้ว แต่ความพยายามที่จะจัดการประชุมเพิ่มเติมก็ล้มเหลว
ที่มา: รอยเตอร์