เครื่องบินบัญชาการและควบคุม E-3 Sentry AWACS อันสำคัญยิ่งของกองทัพอากาศสหรัฐฯ เป็นหนึ่งในอากาศยานที่ได้รับความเสียหายในเหตุอิหร่านยิงขีปนาวุธและโดรนโจมตีฐานทัพอากาศปรินซ์สุลต่าน ของซาอุดีอาระเบีย เมื่อวันที่ 27 มีนาคม ตามรายงานของนิตยสารกลาโหม "แอร์แอนด์สเปซฟอร์ซส แมกกาซีน" และหนังสือพิมพ์วอลล์สตรีท เจอร์นัล
การโจมตีดังกล่าวทำให้กำลังพลสหรัฐฯได้รับบาดเจ็บ 12 นาย ในนั้น 2 นายอาการสาหัส ขณะที่เครื่องบินอื่นๆที่ได้รับความเสียหายนั้ย เป็นเครื่องบินเติมเชื้อเพลิงทางอากาศ ตามรายงานของสื่อมวลชน อย่างไรก็ตามกองบัญชาการกลางอเมริกาปฏิเสธแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้
นิตยสารแอร์แอนด์สเปซฟอร์ซส แมกกาซีน ได้ตรวจสอบภาพถ่ายหนึ่ง พบว่ามีความเสียหายอย่างหนักหน่วงเกิดขึ้นกับ E-3 Sentry AWACS ลำหนึ่ง ณ ฐานทัพอากาศปรินซ์สุลต่าน โดยอ้างอิงป้ายและเครื่องหมายบนทางวิ่ง ซึ่งถ้ามันได้รับการยืนยัน ดูเหมือนว่าขอบเขตความเสียหายที่มีต่อเครื่องบินอายุเก่าเก็บลำนี้ ไม่น่าจะซ่อมแซมได้แล้ว
อ้างอิงข้อมูลติดตามเที่ยวบิน พบว่ามีเครื่องบิน E-3 Sentry AWACS จำนวน 6 ลำ ประจำการอยู่ที่ฐานทัพปรินซ์สุลต่าน ก่อนเกิดเหตุ อย่างไรก็ตามในรายงานข่าวไม่ยืนยันว่าในช่วงเวลาที่ถูกโจมตีนั้น มีอยู่กี่ลำที่จอดอยู่ ณ ฐานทัพแห่งนี้
เครื่องบิน E-3 Sentry AWACS มีประวัติศาสตร์เรื่องเล่าขานมาอย่างยาวนาน และช่วยบริหารจัดการสมรภูมิความขัดแย้งสำคัญๆมานักต่อนัก กองทัพอากาศสหรัฐฯใช้งาน AWACS มาตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษที่ 1970 สำหรับทำหน้าที่บัญชาการและควบคุม ขณะเดียวกับก็มอบศักยภาพด้านข่าวกรอง สอดแนมและลาดตระเวน มันเคยถูกใช้งานอย่างครอบคลุมในปฏิบัติการ Operation Desert Storm ในสงครามโคโซโว, สงครามในอิรักและในอัฟกานิสถาน และในยุทธการต่อต้านรัฐอิสลาม(ไอเอส) ที่มีชื่อว่า Operation Inherent Resolve
อย่างไรก็ตามวอลล์สตรีท เจอร์นัล ระบุว่า E-3 Sentry AWACS ถือว่าเป็นระบบที่เก่าเก็บแล้วและศักยภาพของมันล้าหลังเครื่องบินแบบเดียวกันของศัตรูหลักๆบางชาติ เวลานี้กองบิน E-3 Sentry AWACS ของกองทัพอากาศสหรัฐฯ ลดลงเหลือแค่ 16 ลำ ในขณะที่พวกมันอยู่ในฐานะเครื่องบินที่มีประสิทธิภาพต่ำกว่ามาตรฐานที่ต้องปลดระวาง
กระนั้นแอร์แอนด์สเปซฟอร์ซส แมกกาซีน ชี้ว่าการสูญเสีย E-3 Sentry AWACS โดยเฉพาะกรณีที่ระบบนี้กำลังถูกใช้งานอย่างเข้มข้นในปฏิบัติการปัจจุบัน อาจก่อความเสียหายแก่ศักยภาพของกองทัพอากาศสหรัฐฯ ในการบริหารจัดการสมรภูมิ ตามความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านแสนยานุภาพทางอากาศ
"การสูญเสีย E-3 ก่อปัญหาอย่างไม่น่าเชื่อ เนื่องจากมันมีความสำคัญอย่างยิ่งในการบริหารจัดการสนามรบ ในทุกสิ่งทุกอย่าง ไล่ตั้งแต่การเคลียร์พื้นที่น่านฟ้า, การบริหารจัดการเส้นทางบินหรือแยกระยะห่างระหว่างอากาศยานเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสี่ยงต่อการชนกันในอากาศ, การเล็งเป้าหมาย และมอบผลกระทบอื่นๆ ที่จำเป็นสำหรับกองกำลังทั้งหมดในพื้นที่สู้รบ" ความเห็นของ ฮีเทอร์ เพนนี อดีตนักรบเอฟ-19 และผู้อำนวจการฝ่ายศึกษาวิจัย ณ ศูนย์ศึกษาการบินและอวกาศ แห่งสถาบัน AFA’s Mitchell
พวกผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าการสูญเสีย E-3 อาจก่อช่องว่างในการตระหนักรู้สถานการณ์และการบริหารจัดการในพื้นที่ยุทธบริเวณ และอาจนำไปมาซึ่งการพลาดโอกาสเล็งเป้าเล่นงานกองกำลังอิหร่าน "มันคือความสูญเสียใหญ่หลวงในระยะสั้นสำหรับสงคราม" เคลลี เกรียโซ่ ผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายกลาโหมจากศูนย์สติมสันกล่าว
"มันมีผลกระทบหนึ่งๆแน่นอน มันจะก่อช่องว่างแก่การคุ้มกัน " เขาระบุ "พวกนักบินจำเป็นต้องพึ่งพิงโดยเฉพาะกับภาพในสมรภูมิรบที่มอบให้โดย AWACS คุณค่าของ E-3 และการบริหารจัดการของมัน คือพวกเขามองเห็นภาพใหญ่ของสนามรบ พวกมันคือตัวขุนในหมากรุก ส่วนนักบินเป็นตัวโคน"
เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าอิหร่านยังคงมีศักยภาพยิงขีปนาวุธโจมตี และยังคงเดินหน้าโจมตีฐานทัพหลักๆของสหรัฐฯและเป้าหมายต่างๆทั่วภูมิภาค แม้ทรัพย์สินต่างๆลดน้อยลงไปแล้ว มันดูเหมือนว่าอิหร่านมุ่งเน้นเล่นงานที่ตั้งเรดาร์และเป้าหมายอื่นๆ อย่างเช่นเครื่องบินเติมเชื้อเพลิงและเครื่องบิน AWACS เชื่อว่ามีเป้าประสงค์เพื่อส่งผลกระทบต่อศักยภาพของอเมริกาในการฉายแสนยานุภาพทางอากาศ
ฐานทัพอากาศปรินซ์สุลต่าน เป็นศูนย์กลางที่สำคัญของกองทัพสหรัฐฯ ในตะวันออกกลาง และมันเป็นจุดประจำการของเครื่องบินต่างๆนานา ที่สนับสนุนปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน "แน่นอนว่ามันไม่ใช่การโจมตีสุ่มๆ" เกรียโซ่กล่าว "อิหร่านโจมตีเรดาร์ ที่ตั้งด้านการสื่อสาร เครื่องบินและฐานทัพ ดูเหมือนมันเป็นความพยายามดำเนินการตอบโต้แบบไม่อสมมาตรต่อยุทธการทางอากาศ ดูเหมือนเป็นยุทธการจงใจไล่ล่ายุทโปกรณ์ที่มีความสำคัญยิ่งในการสนับสนุนแสนยานุภาพทางอากาศของสหรัฐฯ"
พวกผู้เชี่ยวชาญมองว่าการสูญเสีย AWACS จะก่อความตึงเครียดเพิ่มเติมกับ E-3 ที่ยังเหลืออยู่ และอาจนำมาซึ่งการขาดแคลนความสามารถในการบริหารจัดการสนามรบอย่างครอบคลุมของกองทัพอากาศสหรัฐฯ ในตะวันออกกลาง
(ที่มา:แอร์แอนด์สเปซฟอร์ซส แมกกาซีน/วอลล์สตรีทเจอร์นัล)