ทรัมป์เดินทางถึงดาวอสท่ามกลางบรรยากาศร้อนระอุ ยุโรป-แคนาดาจับมือป้องกรีนแลนด์-ค้านใช้อำนาจบาตรใหญ่

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เดินทางถึงรีสอร์ตสกีดาวอส ในสวิตเซอร์แลนด์ วันพุธ (21 ม.ค.) เพื่อกล่าวปราศรัยในเวทีประชุม “เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม” ซึ่งความทะเยอทะยานของเขาที่จะหาทางเข้าควบคุมเกาะกรีนแลนด์จากเดนมาร์ก ซึ่งเป็นประเทศพันธมิตรนาโตด้วยกัน อาจทำลายความสัมพันธ์ที่มีอยู่กับบรรดาชาติยุโรปทั้งหมด

ถึงแม้ทรัมป์และทีมงานของเขาแสดงท่าทีว่า เขาตั้งใจใช้คำปราศรัยพูดถึงสภาพเศรษฐกิจของสหรัฐฯเพื่อเป็นการส่งข้อความไปถึงประชาชนผู้ออกเสียงชาวอเมริกัน แต่เป็นที่คาดหมายกันว่าการที่เขากล่าวอ้างต้องการครอบครองดินแดนในภูมิภาคอาร์กติกของเดนมาร์ก จะกลายเป็นประเด็นฮอตสุดจนบดบังเรื่องอื่นๆ

ทรัมป์เดินทางมายังดาวอสด้วยเฮลิคอปเตอร์ โดยถึงที่ประชุมช้ากว่ากำหนดการราวๆ 2 ชั่วโมง หลังจากเกิดปัญหาเล็กน้อยเกี่ยวกับกระแสไฟฟ้าบนเครื่องบิน บังคับให้ แอร์ฟอร์ซวัน เครื่องบินประจำตำแหน่งต้องหวนกลับไปยังกรุงวอชิงตัน ขณะเริ่มการเดินทางไม่นาน เพื่อเปลี่ยนขึ้นเครื่องบินอีกลำหนึ่งซึ่งถือว่าเป็นเครื่องบินแอร์ฟอร์ซวันเช่นกัน

หนึ่งวันก่อนเดินทางถึงดาวอส ทรัมป์ยังคงกล่าวเย้ยหยันยุโรปเกี่ยวกับชะตากรรมของกรีนแลนด์ ดินแดนปกครองตนเองภายใต้ราชอาณาจักรเดนมาร์ก

ทว่า บรรดาผู้นำทั่วโลกที่ไปรวมตัวกันที่รีสอร์ทสกีของสวิตเซอร์แลนด์ต่างแสดงจุดยืนต่อต้านความก้าวร้าวของทรัมป์ที่ต้องการครอบครองกรีนแลนด์

ทรัมป์เผยในวันอังคาร (20) ว่า มีนัดคุยเรื่องกรีนแลนด์กับคณะต่างๆ หลายรอบที่ดาวอส ซึ่งเขาคิดว่า อาจมีทางออกบางอย่างที่ทั้งอเมริกาและองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (นาโต) พอใจ อย่างไรก็ดี เขายอมรับว่า ยังไม่รู้ว่า ทริปนี้จะมีผลลงเอยอย่างไร

ที่ผ่านมา ทรัมป์ยืนกรานว่า กรีนแลนด์มีความสำคัญต่อความมั่นคงของอเมริกาและนาโตในการรับมือรัสเซียและจีน และแม้ผู้นำกรีนแลนด์และเดนมาร์กเสนอวิธีการต่างๆ ในการเพิ่มการมีส่วนร่วมของอเมริกาในกรีนแลนด์ แต่ก็ยังไม่ถูกใจทรัมป์ ทั้งนี้กรีนแลนด์ซึ่งอุดมด้วยแร่ธาตุ ตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ของภูมิภาคอาร์กติก ซึ่งทรงความสำคัญขึ้นเรื่อยๆ สืบเนื่องจากภาวะโลกร้อน ทำให้สามารถใช้เส้นทางเดินเรือผ่านอาณาบริเวณนี้ได้สะดวกขึ้นมาก

ผู้นำสหรัฐฯ ได้ประกาศขู่รีดภาษีศุลกากรอัตรา 10% กับเดนมาร์กและอีก 7 ชาติยุโรปซึ่งสนับสนุนเดนมาร์กในประเด็นเรื่องกรีนแลนด์ นับตั้งแต่วันที่ 1 ก.พ. โดยที่จะเพิ่มเป็น 25% ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน ความเคลื่อนไหวเช่นนี้กระตุ้นให้ฝ่ายยุโรปขู่กลับว่า จะออกมาตรการตอบโต้สหรัฐฯ ซึ่งรวมถึงการเรียกเก็บภาษีสินค้าอเมริกันมูลค่า 109,000 ล้านดอลลาร์ โดยอาจเริ่มต้นใช้แบบอัตโนมัติในวันที่ 6 กพ. หลังครบระยะเวลาผ่อนผันนาน 6 เดือนที่ให้ไว้ก่อนหน้านี้

ทางด้านประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส ซึ่งขึ้นกล่าวปราศรัยที่ดาวอสตั้งแต่วันอังคาร กล่าวเตือนให้อเมริกาเลิกพยายามบีบให้ยุโรปกลายเป็นบริวาร และประณามการขู่ขึ้นภาษีของทรัมป์ว่า เป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้

มาครงยังย้ำว่า ยุโรปควรพิจารณานำเอากลไกต่อต้านการบีบบังคับหรือที่เรียกกันว่า “ปืนบาซูก้าทางการค้า” มาบังคับใช้ โดยที่กลไกนี้เปิดทางให้ใช้มาตรการแข็งกร้าว เช่น การจำกัดการให้บริการดิจิทัลของบริษัทไฮเทคยักษ์ใหญ่ของอเมริกาในยุโรป

ต่อมาในวันพุธ (21) ฝรั่งเศสยังเรียกร้องให้นาโตจัดการซ้อมรบในกรีนแลนด์ และเสริมว่า ฝรั่งเศสพร้อมส่งทหารเข้าร่วม

ด้าน อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานของคณะกรรมาธิการยุโรป ซึ่งเป็นองค์กรบริหารของสหภาพยุโรป ก็กล่าวเตือนทรัมป์ว่า กำลังทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างอเมริกากับอียูตกต่ำ

ผู้เข้าร่วมประชุมที่ดาวอสได้พร้อมใจลุกขึ้นยืนปรบมือ หลังจากนายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ ของแคนาดา ที่กำลังพยายามลดการพึ่งพิงวอชิงตันนับจากที่ทรัมป์เรียกร้องให้แคนาดาเข้าเป็นมลรัฐที่ 51 ของอเมริกา ประกาศสนับสนุนกรีนแลนด์และเดนมาร์ก พร้อมวิจารณ์ว่า ระบบการบริหารปกครองโลกที่มีอเมริกาเป็นผู้นำกำลังสร้างความแตกร้าว เนื่องจากเป็นระบบที่ทำให้การแข่งขันระหว่างมหาอำนาจทวีความรุนแรงมากขึ้น โดยที่ประเทศที่มีอำนาจมากที่สุดใช้การบูรณาการทางเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือขู่เข็ญเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง

ทว่า สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ซึ่งนำทีมล่วงหน้าของสหรัฐฯอยู่ที่ดาวอส ได้ออกมาขวางแนวร่วมต่อต้านทรัมป์โดยแนะนำให้ผู้นำยุโรป “หายใจลึกๆ” และรอฟังคำอธิบายของทรัมป์

เบสเซนต์ยังกล่าวหามาครงที่เรียกร้องให้ยุโรปใช้ “ปืนบาซูก้าทางการค้า” รวมถึงการชักชวนให้นาโตซ้อมรบในกรีนแลนด์ว่า เป็นการปลุกเร้าให้เกิดความเดือดดาลโกรธขึ้ง และสำทับว่า ในสภาพที่งบประมาณฝรั่งเศสกำลังยุ่งเหยิงเช่นขณะนี้ มาครงควรเอาเวลาไปสนใจทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อคนฝรั่งเศสมากกว่า

ในอีกด้านหนึ่ง ทำเนียบขาวเผยว่า ในวันพฤหัสฯ (22 ม.ค.) ทรัมป์เตรียมประกาศที่ดาวอสเกี่ยวกับกฎบัตรแรกของ “คณะกรรมการสันติภาพ” ซึ่งดูเหมือนเป็นองค์กรที่ทรัมป์กำลังพยายามผลักดันให้ขึ้นมาแทนที่หรือตีเสมอกับคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาติ

เดิมที ตามมติของคณะมนตรีความมั่นคง คณะกรรมการชุดนี้ตั้งขึ้นเพื่อกำกับดูแลการฟื้นฟูกาซา แต่สหรัฐฯกำลังร่างกฎบัตรซึ่งไม่ได้จำกัดบทบาทไว้เพียงแค่ดินแดนกาซาเท่านั้น

(ที่มา: เอเอฟพี/รอยเตอร์/เอพี)