OCCRP - องค์กรไม่แสวงหาผลกำไร (NGO) แห่งหนึ่ง ในวันอังคาร (22 ม.ค.) คาดหมายว่าสหภาพยุโรป (อียู) จะเผยแพร่รายงานในวันพุธ (23 ม.ค.) เรียกร้องรัฐสมาชิกเพิ่มความเข้มข้นในการควบคุมโครงการวีซ่าทอง (Golden Visa) ในแต่ละชาติ โดยเตือนว่า โครงการนี้ได้ถูกฉวยประโยชน์โดยบุคคล หรือ องค์กรอาชญากรรมต่างๆ สำหรับการฟอกเงิน, คอร์รัปชัน และ เลี่ยงภาษี
The Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) องค์กรสื่อมวลชนที่ไม่แสวงหาผลกำไรต่อต้านคอร์รัปชัน คาดหมายว่า รายงานดังกล่าวของอียูจะมอบคำแนะนำแก่รัฐสมาชิกในการวางกฎระเบียบโครงการดังกล่าวที่อนุญาตให้เศรษฐีกระเป๋าหนักซื้อถิ่นที่อยู่อาศัย หรือความเป็นพลเมืองแลกกับการลงทุน
ก่อนมีการเปิดเผยรายงานดังกล่าว บัลแกเรียในวันอังคาร (22 ม.ค.) แถลงเปิดตัวร่างกฎหมายใหม่ที่จะหยุดขายสัญชาติแก่นักลงทุนต่างชาติ หลัง OCCRP เผยแพร่รายงานเกี่ยวกับผลกระทบทางลบของโครงการนี้เมื่อปีที่แล้ว
รัฐสมาชิก 20 ชาติ ในนั้นรวมถึงสหราชอาณาจักร, ไอร์แลนด์ และ สเปน ต่างขายใบอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ ส่วน มอลตา, ไซปรัส และ บัลแกเรีย ปัจจุบันก็มีโครงการซื้อขายสัญชาติ
หนังสือพิมพ์ไฟแนนเชียลไทม์ส อ้างเนื้อหาของรายงานฉบับร่าง ระบุว่า โครงการมอบสิทธิพลเมืองและถิ่นที่อยู่แก่นักลงทุน “ได้ก่อความเสี่ยงต่างๆ นานาแก่รัฐสมาชิก และแก่สหภาพยุโรปทั้งมวล โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเสี่ยงด้านความมั่นคง ในนั้นรวมถึงความเป็นไปได้ที่จะมีการแทรกซึมเข้ามาขององค์กรอาชญากรรมนอกอียู เช่นเดียวกับความเสี่ยงของการฟอกเงิน, คอร์รัปชัน และ เลี่ยงภาษี”
รายงานดังกล่าวคือ ผลการตรวจสอบเบื้องต้นของคณะกรรมาธิการอียูต่อโครงการนี้ ซึ่งพวกเขาพบข้อกังวลจำนวนมาก ในนั้นรวมถึงมาตรฐานการตรวจสอบด้านความมั่นคงและภูมิหลังของผู้ยื่นคำร้อง รวมถึงบ่อเกิดแห่งความร่ำรวยของคนเหล่านั้น
การมอบวีซ่าทองแก่บุคคลและองค์กรต่างๆ ซึ่งเป็นที่สงสัยเคยถูกทาง OCCRP เปิดโปงมาแล้วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ยกตัวอย่างเช่น กรณี ไซปรัส ทำงานมหาศาลจากการมอบสิทธิพลเมืองแก่นักลงทุนต่างชาติ 1,685 คน นับตั้งแต่ปี 2008 หลายคนมาจากประเทศอดีตสหภาพโซเวียต, จีน, อิหร่าน และ ซาอุดีอาระเบีย ในนั้นรวมถึง โอเล็ก เดริปาสกา มหาเศรษฐีชาวรัสเซีย ผู้มีความใกล้ชิดกับประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน
OCCRP ระบุว่า มอนเตเนโกรก็เป็นอีกหนึ่งแหล่งหลบภัยของมหาเศรษฐีกระเป๋าหนัก ได้มอบสิทธิพำนักอาศัยแก่บุคคลต่างๆ ในนั้น รวมถึง ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีของไทย ผู้ถูกพิพากษาว่า มีความผิดฐานคอร์รัปชัน หลังหลบหนีออกนอกประเทศในปี 2008 และ โมฮัมเหม็ด ดาห์ลาน อดีตนายกรัฐมนตรีปาเลสไตน์ ซึ่งถูกกล่าวหาฉ้อโกงเงินหลวง
ข้อมูลเมื่อเร็วๆ นี้ จากองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ และ โกลบอล วิทเนส พบว่า ตลอดช่วง 10 ปีหลังสุด รัฐต่างๆ ของอียูทำเงินจากโครงการวีซ่าทองเกือบ 29,000 ล้านดอลลาร์ โดยสหราชอาณาจักร, สเปน และ โปรตุเกส อยู่ที่ลำดับต้นๆ ของผู้โกยรายได้สูงสุดจากโครงการนี้ ด้วยพวกเขาแต่ละชาติทำการขายวีซ่าแก่บุคคลต่างๆ มากกว่า 10,000 ราย