'เอ็นจีโอนอก'โวยอีกอุตฯประมงไทย 'ปัญหาค้ามนุษย์-กดขี่แรงงาน'ยังเยอะ

รอยเตอร์ – ฮิวแมนต์ ไรต์ส วอตช์ ระบุประมงไทยยังไม่หมดปัญหาการค้ามนุษย์และการบังคับใช้แรงงาน รวมถึงแรงงานต่างด้าว แม้รัฐบาลพยายามล้างภาพอุตสาหกรรมนี้ ขณะเดียวกัน มูลนิธิเครือข่ายส่งเสริมสุขภาพชีวิตแรงงานชี้ปัญหามาจากหน่วยงานท้องถิ่นไม่นำมาตรการปฏิรูปของรัฐบาลไปปฏิบัติต่อ

อุตสาหกรรมอาหารทะเลไทยที่มีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ถูกจับตาอย่างเข้มงวดในช่วงไม่กี่ปีมานี้ หลังจากการสืบสวนสอบสวนพบว่า มีการใช้แรงงานทาส การค้ามนุษย์ และการใช้ความรุนแรง ทั้งบนเรือประมง ตลอดถึงกระบวนการแปรรูปอาหารทะเลบนฝั่ง

ฝ่ายทหารของไทยที่เข้าปกครองประเทศหลังการทำรัฐประหารยึดอำนาจในปี 2014 ได้ออกมาตรการปฏิรูป นับจากที่ถูกสหภาพยุโรป (อียู) ขู่แบนการนำเข้าอาหารทะเลของไทย เว้นแต่จะมีการสะสางปัญหาการล่วงละเมิดในอุตสาหกรรมนี้เท่านั้น

อย่างไรก็ดี แบรด อดัมส์ ผู้อำนวยการกลุ่มสิทธิมนุษย์ชน ฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ (เอชอาร์ดับเบิลยู) ภาคพื้นเอเชีย แถลงเมื่อวันอังคาร (23 ม.ค.) ว่า ทางการไทยควรดำเนินมาตรการต่างๆ เพื่อให้ความมั่นใจกับผู้บริโภคในยุโรป อเมริกา และญี่ปุ่นว่า อุตสาหกรรมอาหารทะเลของไทยไม่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้แรงงาน

อดัมส์สำทับว่า แม้รัฐบาลไทยให้คำมั่นในอันที่จะจัดการปัดกวาดอุตสาหกรรมนี้ แต่ปัญหายังคงระบาดรุนแรง

ในรายงานที่เอชอาร์ดับเบิลยูเผยแพร่ครั้งนี้ มีทั้งคำให้การของแรงงานประมงทั้งในปัจจุบันและในอดีตจำนวน 248 คน ซึ่งอธิบายสภาพการทำงานที่ชวนให้ขนลุก โดยคนงานส่วนใหญ่เหล่านี้เป็นชาวพม่าและกัมพูชาที่ให้สัมภาษณ์ไว้ระหว่างปี 2015-2017

“ทรมานมาก ครั้งหนึ่งผมหมดแรงและเซตกจากเรือ พวกเขาดึงผมกลับขึ้นมาทำงานต่อ” แรงงานพม่าคนหนึ่งเล่า

“คุณลาออกไม่ได้หรอก เพราะถ้าลาออก คุณจะไม่ได้ค่าแรง จริงๆ แล้วต้องบอกว่า คุณจะลาออกได้ก็ต่อเมื่อพวกเขาอนุญาตเท่านั้น” แรงงานประมงอีกคนจากกัมพูชาสำทับ

อุตสาหกรรมประมงไทยซึ่งเป็นผู้ส่งออกอาหารทะเลรายใหญ่อันดับ 3 ของโลก ว่าจ้างแรงงานกว่า 300,000 คน โดยแรงงานเหล่านี้จำนวนมากเป็นแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน และอุตสาหกรรมนี้ถูกกล่าวหามานานแล้วว่า กดขี่ข่มเหงแรงงาน

มูลนิธิเครือข่ายส่งเสริมสุขภาพชีวิตแรงงาน ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนของไทยที่สนับสนุนช่วยเหลือแรงงานประมงต่างด้าว กล่าวว่า บ่อยครั้งที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไม่นำมาตรการปฏิรูปของรัฐบาลไปบังคับใช้

ปฏิมา ตั้งปรัชญากูล ผู้จัดการมูลนิธินี้ ให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับมูลนิธิทอมสัน รอยเตอร์ ฟาวเดชันว่า สถานการณ์การบังคับใช้แรงงานในอุตสาหกรรมประมงไทยยังคงรุนแรง บ่อยครั้งที่แรงงานบนเรือไม่ได้ค่าแรงหรือไม่สามารถเปลี่ยนงานได้

ผลการศึกษาจากแรงงานประมง 260 คนเมื่อปีที่แล้วโดยองค์การยุติธรรมนานาชาติ ซึ่งเป็นกลุ่มต่อต้านการค้ามนุษย์ พบว่า แรงงานประมงต่างด้าวกว่า 1 ใน 3 ในไทยเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ และ 3 ใน 4 ทำงานบนเรือประมงเพื่อขัดหนี้ และทำงานอย่างน้อยวันละ 16 ชั่วโมง