เอเจนซี – วาชู ลิงชิมแปนซีเพศเมีย ซึ่งเชื่อว่าเป็นสัตว์ตัวแรกของโลกที่เข้าใจภาษามนุษย์สิ้นใจตายแล้วอย่างสงบเมื่อวันอังคาร (30) ที่สถาบันวิจัยแห่งหนึ่งในรัฐวอชิงตันของสหรัฐฯ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยในช่วงวาระสุดท้ายของชีวิตของเจ้าลิงชิมแปนซีแสนรู้
วาชู ลิงชิมแปนซีเพศเมีย วัย 42 ปี ซึ่งเริ่มเรียนรู้ภาษาสัญลักษณ์อเมริกัน (เอเอสแอล) กับ ดร.อัลเลน และเบียทริกซ์ การ์ดเนอร์ แห่งมหาวิทยาลัยรัฐเนวาดา ในช่วงปี 1966-1970 อาศัยอยู่ที่สถาบันลิงชิมแปนซีและการสื่อสารของมนุษย์ มหาวิทยาลัยเซ็นทรัล วอชิงตัน เอลเลนส์เบิร์กแคมปัส ตั้งแต่ปี 1980 โดยความโดดเด่นของเจ้าวาชู ก็คือ ความสามารถพิเศษในการจดจำคำศัพท์ของมนุษย์ได้มากถึง 250 คำ
โรเจอร์ และเดโบราห์ เฟาท์ส ผู้ร่วมก่อตั้งสถาบันลิงชิมแปนซีและการสื่อสารของมนุษย์ กล่าวว่า เจ้าวาชูได้เสียชีวิตลงเมื่อคืนวันอังคาร (30) ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นการตายตามวัย ขณะที่ได้มีการส่งซากของวาชูไปชันสูตรที่โรงพยาบาลสัตว์ของมหาวิทยาลัยวอชิงตัน สเตท เมื่อวันพุธ (31) และทางสถาบันจะจัดพิธีรำลึกถึงเจ้าวาชูในวันที่ 12 พฤศจิกายนนี้
ด้าน ดร.แมรี ลี เจนส์โวลด์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบัน กล่าวว่า เจ้าวาชูเปรียบเสมือนทูตที่ทำให้คนเรารู้จักการเคารพธรรมชาติ ขณะที่ เจริลิน เอส.แม็คอินไทรย์ ประธานมหาวิทยาลัยเซ็นทรัล วอชิงตัน ได้กล่าวไว้อาลัยวาชู ว่า ชุมชนมหาวิทยาลัยเซ็นทรัล วอชิงตันและเอลเลนส์เบิร์กแคมปัส รู้สึกเสียใจต่อการจากไปของเจ้าวาชูซึ่งเปรียบเสมือนเพื่อนคนหนึ่ง
เจน กู้ดดัลล์ นักวิจัยด้านสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม กล่าวไว้ในหนังสือ “เน็กซ์ ทู เดอะ คิน” ว่า การสนทนากับเจ้าวาชูและครอบครัวลิงชิมแปนซีที่สถาบัน เป็นการเปิดหน้าต่างสู่การทำงานเพื่อที่จะเข้าใจจิตใจของลิงชิมแปนซี ซึ่งเป็นการเพิ่มมิติใหม่ให้กับความเข้าใจเกี่ยวกับลิงชิมแปนซีของมนุษย์
สำหรับกระบวนการที่นักวิจัยจะรู้ได้ว่าเจ้าวาชูสามารถจำสัญลักษณ์ได้แล้วนั้น จะต้องมีการแยกทดสอบจากนักวิจัยถึง 3 คนในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน หลังจากนั้นจะต้องมีการทดสอบอีก 15 วันติดต่อกัน ก่อนที่จะเพิ่มสัญลักษณ์ดังกล่าวเข้าไปในรายชื่อสัญลักษณ์ที่เจ้าวาชูจำได้
อย่างไรก็ตาม ได้มีข้อถกเถียงเกี่ยวกับการวิจัยดังกล่าว โดย สตีเวน พิงเกอร์ นักวิทยาศาสตร์ชื่อดัง ได้ออกมาแย้งว่า ความสามารถในการเรียนรู้ภาษามนุษย์ของวาชูนั้น ไม่ได้เป็นการวิจัยที่มีวิทยาศาสตร์รองรับ
ทั้งนี้ วาชู เกิดในทวีปแอฟริกาประมาณปี 1965 ซึ่งหลังจากได้ย้ายมาอยู่ที่สถาบันลิงชิมแปนซีและการสื่อสารของมนุษย์แล้ว วาชูซึ่งมีตำแหน่งเป็นหัวหน้าครอบครัวลิงชิมแปนซีที่สถาบัน ยังได้ทำหน้าที่สอนภาษามนุษย์ให้กับลิงชิมแปนซีรุ่นน้องอีก 3 ตัว ได้แก่ ทาทู วัย 31 ปี ลูลิส วัย 29 ปี และดาร์ วัย 31 ปี ซึ่งปัจจุบันลิงชิมแปนซีทั้ง 3 ตัว ยังอาศัยอยู่ที่สถาบันดังกล่าว


