xs
xsm
sm
md
lg

เราคือเพื่อนกัน...“คน-ช้างป่า” แก่งกระจาน อยู่อย่างเข้าใจ ในวันที่พี่ใหญ่มาเยี่ยมไม่ต่างจากญาติสนิท

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ปิ่น บุตรี


คน-ช้างป่า อยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ ที่ป่าแก่งกระจาน (ภาพ : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)
ส่องวิถี “คน-ช้างป่า” แห่งแก่งกระจานที่อยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ ไม่ต่างจากสัตว์เลี้ยงในชุมชน นำโดย “บุญช่วย-บุญมี” 2 พลายผู้กว้างขวางแห่งแก่งกระจาน

“ช้างมาอีกแล้ว...”

ดูจะเป็นคำกล่าวที่คุ้นชินไปเสียแล้ว สำหรับชาวบ้านหลายคนในพื้นที่ป่าแก่งกระจาน

คุ้นชินถึงขนาดไปยืนใกล้ ๆ ถ่ายคลิปช้างป่าที่กำลังพังกำแพงบ้านโผล่หัวโชว์ตัวเด่นหรา

คุ้นชินถึงขนาดเดินตามใกล้ ๆ ถ่ายคลิปช้างป่าที่เข้าไปเดินป้วนเปี้ยนหาอาหาร (แมว) ในบ้าน พร้อมคำสนทนาอย่างโอภาปราศรัย

ภาพบุญช่วยพังกำแพงบ้านที่เป็นไวรัลโด่งดัง
แต่เหตุการณ์ช้างป่ามาเยือนที่ดูคุ้นเคยและคุ้นชินของชาวบ้านหลายคนที่นี่ กลับเป็นปรากฏการณ์อันน่าตื่นเต้น ตื่นตาตื่นใจ ตื่นตะลึง และตื่นตระหนกกระไรปานนั้น ของคนนอกพื้นที่จำนวนมาก เมื่อคลิปและภาพเหล่านั้นถูกเผยแพร่ออกสู่สาธารณะ อันนำมาสู่ความสนใจอยากรู้ว่า “คน” (ในพื้นที่หากินของช้างป่า) และ “ช้างป่า” แห่งผืนป่าแก่งกระจาน พวกเขาดำรงชีวิตอยู่กันอย่างไร? ท่ามกลางวิถีที่มักจะมีช้างป่ามาเยี่ยมเยียนอยู่บ่อยครั้งดุจดังญาติสนิทมิตรสหาย

บุญช่วยเข้ามาหาอาหารแมว (ภาพ : เฟซบุก Natthakan Charoendong)
“บุญช่วย-บุญมี” ผู้กว้างขวางแห่งแก่งกระจาน

อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน (ว่าที่มรดกโลก) เป็นอุทยานที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีเนื้อที่กว้างใหญ่ประมาณ 1,821,687.84 ไร่ ที่นี่ถือเป็นหนึ่งในถิ่นที่อยู่อาศัยสำคัญของช้างป่าในอาเซียน

ปัจจุบัน อช.แก่งกระจาน พบประชากรช้างป่าราว 250 ตัว โดยพบอาศัยอยู่หนาแน่นตั้งแต่เขาพะเนินทุ่งไล่ลงมาทางใต้ย่านตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ ตำบลป่าเด็ง อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งมีช้างป่าอยู่มากถึงราว 150 ตัว

บุญช่วย-บุญมี ผู้กว้างขวางแห่งแก่งกระจาน
ในบรรดาช้างป่าที่พบนับร้อยตัวในผืนป่าแก่งกระจาน มี “พลายบุญช่วย” และ “พลายบุญมี” เป็นช้าง 2 ซุปตาร์ดาวดังของที่นี่ ซึ่งชาวบ้านและเจ้าหน้าที่ป่าไม้ยกให้เป็นดัง 2 พี่ใหญ่ผู้กว้างขวางแห่งแก่งกระจาน

ทั้งสองบุญ มีอายุราว 20 ปี เป็นช้างโทนหนุ่มที่ไม่รวมโขลง แต่จะออกหากินเดี่ยว ๆ

พลายบุญช่วย มีงา 2 ข้าง
บุญช่วย จะมีงาสองข้างไม่ยาวนัก ข้างซ้ายจะเล็กกว่าข้างขวาเล็กน้อย ซึ่งเมื่อไม่นานมานี้บุญช่วยโด่งดังอย่างมากจาก 2 ปรากฏการณ์คือพังกำแพงบ้านที่เกิดเป็นไวรัลไปทั่ว และการเดินป้วนเปี้ยนเข้าไปหาอาหารกินในบ้านเจ้าหน้าที่อย่างคุ้นเคย (ตามที่ได้กล่าวถึงในข้างต้น)

พลายบุญมี มีงาข้างเดียว
ส่วนบุญมี มีงาเดียว หางด้วน ตรงก้นด้านซ้าย มีตุ่มนูนขึ้นมาคล้ายรอยแผลเป็นจากการเคยถูกยิงมาก่อน

คนในบ้านห้วยสัตว์ใหญ่ ต.ห้วยสัตว์ใหญ่ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เล่าว่า สมัยที่ทั้ง 2 ตัวยังเป็นช้างป่าตัวเล็ก ๆ ชาวบ้านยังเคยป้อนอาหาร กล้วย อ้อย สับปะรด ให้กิน ทำให้มันคุ้นเคยกับคนมาตั้งแต่เด็ก จนกระทั่งเมื่อโตเป็นช้างวัยหนุ่มจึงออกหากินอย่างอิสระ (ทั้งในป่าและในหมู่บ้าน)

บุญช่วย และบุญมี แม้จะออกหากินในพื้นที่เดียวกัน ทับทางกัน แต่ส่วนใหญ่จะไม่ออกหากินด้วยกัน ต่างตัวต่างอยู่ ต่างตัวต่างออกหากิน แต่ก็มีบางครั้งที่บังเอิญไปทับทางกัน จึงเกิดศึกงัดงาเพื่อก่อนไปบุกบ้านขโมยอาหารแมวที่เป็นข่าวโด่งดังไปทั่ว

ศึกงัดงา บุญช่วย-บุญมี
เมื่อสองบุญออกหากินอยู่ที่ใด ช้างโขลงซึ่งมีประมาณ 20-30 ตัว ก็จะไม่เข้ามายุ่มย่าม เหมือนรู้ว่าใครเป็นเจ้าถิ่น สองบุญจึงเดินหากินในพื้นที่ดังกล่าวอย่างอิสระ

นักไล่ช้างแห่งแก่งกระจาน


แม้การออกหากินของช้างโขลง และช้าง 2 บุญ ที่แก่งกระจานจะเป็นไปตามวิถีของสัตว์ป่า แต่ว่ามันได้ส่งผลกระทบต่อการทำไร่สวนและชุมชนบ้านเรือนของชาวบ้าน รวมถึงผู้ใช้รถใช้ถนนที่ผ่านไปมาในเส้นทางแถบนั้น

ทีมไล่ช้างกลับเข้าป่า
เรื่องนี้ภาระหนักจึงตกกับเจ้าหน้าที่ อช.แก่งกระจาน และทหาร ที่ต้องมาคอยไล่ คอยจัดระเบียบให้บรรดาช้างป่าทั้งหลาย

วุฒิพงษ์ ศรีช่วย ผู้ช่วยหัวหน้า อช.แก่งกระจาน ผู้มีอีกหนึ่งหน้าที่หลักคือ “การไล่ช้างป่า” เปิดเผยว่า เขาทำหน้าที่นี้มาเกือบสิบปี โดนทีมไล่ช้างของที่นี่จะมี 3 ผลัด ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติ และทหาร

“เวลาที่ช้างป่าออกมาบนถนนหรืออยู่ในหมู่บ้าน ผู้ที่พบเห็นจะโทรศัพท์แจ้งเจ้าหน้าที่หรือจอดรถแวะบอกที่หน่วย เจ้าหน้าที่ก็จะออกไปไล่ให้มันเข้าป่า การไล่ก็ไม่มีอะไรมาก แค่ขับรถเข้าไปกดดัน แล้วตะโกนไล่ดัง ๆ ถ้าดื้อมากก็ปาลูกแตกใส่ให้เกิดเสียงดัง”

ไล่บุญช่วยกลับเข้าป่า
ผู้ช่วยวุฒิพงษ์ เล่าต่อว่า ส่วนใหญ่ช้างที่มักจะออกมาเดินบนถนนและเข้าไปในหมู่บ้านก็คือบุญช่วยและบุญมี ซึ่งเป็นช้างที่ฉลาด สามารถจำรถและจำเสียงเจ้าหน้าที่ได้

“พอเจ้าหน้าที่มาไล่ มันก็จะหลบเข้าป่าไป พอเจ้าหน้าที่ไปก็จะแอบออกมาอีก” ผู้ช่วยวุฒิพงษ์กล่าว

ด้วยเหตุนี้การพบเห็นช้างป่าออกมาเดินบนถนน แล้วมีเจ้าหน้าที่ไปไล่ จึงเป็นภาพที่คุ้นตา ทั้งคนที่สัญจรไปมาหรือชาวบ้านบ้านห้วยสัตว์ใหญ่เป็นอย่างดี

แม้ทั้ง 2 บุญจะออกหากินไปทั่วทั้งในป่าบนถนนและในหมู่บ้าน แต่ว่าที่ผ่านมาก็ไม่เคยทำร้ายใคร

ชาวบ้านห้วยสัตว์ใหญ่ที่ช้างป่าทั้งคู่เข้ามาหากินในชุมชนเป็นประจำ จึงคุ้นชินกับเจ้าสองบุญ และมองพวกมันไม่ต่างจากสัตว์เลี้ยงในหมู่บ้าน

วันบุญช่วยบุกบ้านมาหารอาหารแมว (ภาพ : เฟซบุก Natthakan Charoendong)
คน-ช้างป่า อยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ

รัชฎาวรรณ ผึ้งประสพพร บ้านเฉลิมเกียรติพัฒนา ต.ห้วยสัตว์ใหญ่ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เจ้าของบ้านที่เคยถูกพลายบุญช่วยพังกำแพงบ้านจนเกิดเป็นไวรัลโด่งดัง เปิดเผยว่า บุญช่วยเคยมารื้อค้นหาอาหาร แล้วดันบ้านจนฝาและช่องลมที่เป็นอิฐบล๊อกพังลงมาบริเวณครัวมาก่อนหน้านั้น 4-5 วันแล้ว ซึ่งเธอได้ไปแจ้งให้ทางอุทยานฯและทาง อบต.ทราบ

แต่ยังไม่ทันที่จะได้มาซ่อมบ้าน บุญช่วยเจ้าเก่าก็โผล่หน้าเข้ามาในช่องเดิมอีกครั้งในช่วงหัวค่ำ ลูก ๆ ของรัชฎาวรรณร้องบอกว่าช้างมา เธอจึงเข้ามาที่ห้องครัวและเห็นบุญช่วยโผล่หัวเข้ามาทักทายอีกครั้ง เธอจึงถ่ายคลิปวีดีโอไว้ได้ในระยะห่างกันไม่ถึง 5 เมตร จนกลายเป็นคลิปและเป็นภาพที่โด่งดังในโลกโซเชียลมีเดียอย่างมาก

รัชฎาวรรณ กับกำแพงใหม่หลังถูกบุญช่วยพัง
รัชฎาวรรณ เล่าต่อว่า เรื่องนี้เธอไม่ได้รู้สึกกลัว แต่รู้สึกเฉย ๆ เพราะคุ้นชินแล้ว

“เราก็ไม่ได้รู้สึกว่าช้างคุกคามด้วย เพราะอยู่กันมาแบบนี้ตั้งนานแล้ว ที่นี่เป็นทั้งบ้านของเราและบ้านเขาด้วย เขาก็ไม่ได้มาทำอะไรบ่อย ๆ พังมาเดี๋ยวเจ้าหน้าที่เขาก็มาซ่อมให้ ชาวบ้านเขาชินหมดแล้ว ไม่ได้ว่าใครเบียดเบียนใคร มันก็อยู่ด้วยกัน”


จนท. ระดมช่วยซ่อมกำแพงให้กับบ้านที่ถูกบุญช่วยพัง
ผู้ช่วยวุฒิพงษ์ กล่าวเสริมว่า ทางอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานและ อบต.ได้มาก่ออิฐซ่อมแซมให้แล้วในวันรุ่งขึ้น ซึ่งเจ้าของบ้านบอกให้ก่อเป็นอิฐทึบจะได้กันกลิ่นอาหารออกไป และจะมีการมาทาสีให้ในวันหลัง ทั้งยังเล่าเสริมว่า บ้านพักของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ กจ.7 (เขาหุบเต่า)เอง ก็เคยถูกบุญช่วย รื้อโรงครัวเข้าไปเอากล้วย มะละกอ จนโรงครัวพัง เพิ่งมีการซ่อมแซมไปไม่นาน ตอนนี้ใช้ลวดไฟฟ้าล้อมรอบที่พัก และจะปล่อยกระแสไฟในตอนกลางคืน เป็นไฟฟ้าอ่อน ๆ เตือนเวลาเขามาสัมผัสเท่านั้น

อย่างไรก็ดีวิธีการนี้จะได้ผลดีเฉพาะในช่วงแรก ๆ แต่พอนานเข้า ช้างจะมีการเรียนรู้ โดยจะเอางวงมาใกล้ ๆ เส้นลวดเพื่อเช็กระแสไฟฟ้า ถ้าเขาจะเข้าจริงๆ เขาจะหักต้นไม้มาตีลวดลงกับพื้นหรือล้มต้นไม้ทับลวด ไม่มีวิธีการไหนใช้กับช้างไทยได้100 %

กรมอุทยานฯ กับการแก้ปัญหาช้างป่า


ลวดไฟฟ้าถูกนำมาใช้สกัดพื้นที่ช้างป่า
สำหรับปัญหาเรื่องคนกับช้างป่า ที่ผ่านมากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้หาทางแก้ไข และป้องกันในหลายรูปแบบ ตามลักษณะปัญหาของแต่ละพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็น การทำรั้วไฟฟ้าล้อมกั้นพื้นที่ไม่ให้ช้างล่วงล้ำเข้ามาที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ การขุดคูล้อมกันช้างข้ามจากป่ามาสู่ชุมชนที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน หรือการทดลองวิธีการใช้ผึ้งไล่ช้างเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง เป็นต้น

อย่างไรก็ดีการแก้ปัญหาดังกล่าว จะใช้ได้เพียงระยะแรก ๆ เท่านั้น เพราะเมื่อช้างเรียนรู้และปรับตัว มันก็สามารถหาวิธีทำลายสิ่งกีดขวางเดินทางอออกไปหากินยังพื้นที่ชุมชนได้อยู่ดี ทำให้ทางเจ้าหน้าที่และชาวบ้านต้องเปลี่ยนวิธีการป้องกันช้างป่าไปเรื่อย ๆ

อช.กุยบุรี ประสบความสำเร็จเรื่องการสร้างแหล่งอาหาร แหล่งน้ำให้ช้างป่า (ภาพ : อช.กุยบุรี)
ขณะที่การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนในระยะยาวนั้น ก็คือการสร้างโป่ง แหล่งอาหาร แหล่งน้ำให้กับช้างป่า เพื่อที่จะได้ไม่ต้องออกจากป่าไปหากินตามไร่สวนหรือในชุมชนดังเช่น “อุทยานแห่งชาติกุยบุรี” ที่ทำประสบความสำเร็จมาแล้ว แต่ว่าต้องใช้ระยะเวลาและงบประมาณเป็นจำนวนมาก

สำหรับกรณีบ้านห้วยสัตว์ใหญ่ แห่งแก่งกระจาน เนื่องจากชาวบ้านที่นี่มีทัศนคติที่ดีต่อช้างป่า ส่วนช้างที่นี่ก็ไม่มีพฤติกรรมก้าวร้าวทำร้ายผู้คน คนกับช้างป่าที่นี่จึงสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเข้าใจ และผูกพันดังสัตว์เลี้ยงในชุมชน ซึ่งถือเป็นชุมชนต้นแบบเรื่องคนกับช้างป่าเพียงไม่กี่แห่งในเมืองไทย

คนบ้านห้วยสัตว์ใหญ่มองช้างป่าไม่ต่างจากสัตว์เลี้ยงในหมู่บ้าน  (ภาพ : เฟซบุก Natthakan Charoendong)
#########################################

สามารถส่งข้อมูลข่าวสารด้านการท่องเที่ยว-อาหารมาได้ที่ อีเมล์ travel_astvmgr@hotmail.com หรือ ชมคลิปต่าง ๆ ได้ที่ Youtube :Travel MGR และ Instagram : @travelfoodonline และ TikTok : @travelfoodonline




Save on your hotel - www.hotelscombined.co.th
กำลังโหลดความคิดเห็น