xs
xsm
sm
md
lg

ช้ำ

เผยแพร่:   โดย: ฉัตรพรรษ พงษ์เจริญ


ลาวสร้างเขื่อนเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า จีนปิดเขื่อนเพราะระดับน้ำน้อย ระดับน้ำลดลงจนน่าหวั่นใจ สัตว์น้ำและสัตว์ที่ต้องพึ่งพาสายน้ำแห่งนี้ลดจำนวนลง สัตว์หลายชนิดถูกระบุให้อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์จากธรรมชาติ ปริมาณและขนาดของปลาที่ถูกจับขึ้นมาลดลง วิธีชีวิตชาวประมงพื้นบ้านกำลังจางหายไป เรื่องมลพิษซึ่งน่ากังวลขึ้นทุกที และข่าวอีกมากมายซึ่งมีกระจายทั่วไปจากหลากหลายสำนัก

"แม่น้ำโขง" แม่น้ำสายสำคัญสายหนึ่งบนโลกอันจิ๊บจ้อยในจักรวาลอันกว้างใหญ่ ความสำคัญไม่ใช่ความยาว ปริมาณน้ำ หรือความรุ่มรวยทางชีวภาพ แต่เป็นเพราะแม่น้ำสายนี้หล่อเลี้ยงสิ่งมีชีวิตมากมายในที่แห่งนี้ ในที่ที่พวกเราอาศัยดำรงชีวิตอยู่

กระนั้น เรื่องราวของปัญหาที่เกิด ความขัดแย้ง แนวความคิด การแก้ปัญหา ทางออก ข้อเสนอแนะ เรื่องพวกนี้ถูกพูดซ้ำๆ ในหัวข้อเดิมๆ มาโดยตลอด ได้ยิน ได้เห็น ได้อ่านในหน้าข่าว หนังสือ บทความ กระทู้ หน้าฟีดของโปรแกรมโลกเสมือน แล้วเป็นอยู่เช่นไรก็เป็นอยู่อย่างนั้น

"น่าเศร้า" ผมคิด

ผมนึกถึงเมื่อครั้งหนึ่งขณะยืนมองแม่น้ำโขงจากบนที่ราบยกตัวสูงเหนือป่าผืนใหญ่เบื้องล่าง แม่น้ำคดโค้งเลี้ยวไปมาผ่ากลางผืนป่าเต็งรังนั้น ถึงแม้จะอยู่ในช่วงฤดูแล้งอากาศเย็นจัดแต่ก็ไม่ได้รู้สึกถึงความแห้งแล้งแม้แต่นิดเดียว ทางเดินลงจากที่ราบยกตัวไปยังผาเบื้องล่างนำไปสู่ทางเดินริมผาภาพวาดสีแบบง่ายๆ บ่งบอกเล่าเรื่องราวในอดีต สิ่งมีชีวิตในแม่น้ำโขง ปลา เต่า ช้าง วัวป่า เหล่าผู้คน ทรัพยากร และเรื่องราวผ่านสีบนหน้าผาในอุทยานแห่งชาติผาแต้ม อาจเนื่องจากตลอดมาความอุดมสมบูรณ์ของของทรัพยากรธรรมชาติโดยรอบแม่น้ำสำคัญสายนี้ถูกตักตวงได้อยู่เสมอนี่เองทำให้ผลประโยชน์ที่ได้รับจากแม่น้ำโขงเหมือนไม่มีที่สิ้นสุด ผู้คนจึงคิดว่าจะทำอะไรกับแม่น้ำสายนี้อย่างไรก็ได้โดยไม่ต้องสนใจกับสิ่งที่จะตามมา แต่จริงแท้แล้วผลกระทบด้านลบอันร้ายแรงจากการตักตวงอย่างบ้าคลั่งเหล่านั้นยังไม่กระทบต่อมวลมหาชนหมู่มากในขณะนี้เสียมากกว่า ผมรู้สึกเช่นนั้น ส่งผลให้ความใส่ใจหรือตระหนักถึงความร้ายแรงจึงยังไม่เกิดขึ้น การร่วมมือกันเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาเป็นเสมือนความจริงอันห่างไกลในโลกแห่งความฝัน

"น่าผิดหวัง" ผมคิด

นานเท่าไหร่แล้วที่วนเวียนอยู่กับปัญหาเดิมซ้ำซาก มองไม่เห็นทางออกแม้ว่ามันจะตั้งอยู่ตรงหน้า "แต่ก็ไม่แน่" อีกความคิดหนึ่งของผมดังขึ้นมา พวกเขาอาจจะมองเห็นทั้งปัญหาและทางออกอย่างเดียวกันกับพวกเราก็เป็นได้ เพียงแต่การเดินไปสู่ทางออกนั้นจะทำให้โอกาสและประโยชน์ของพวกเขาที่จะได้รับต้องลดลงหรือเสียไป ใครจะยินยอม ใครจะรู้

แต่ความจริงเรื่องหนึ่งที่ผมเองได้สัมผัสมาเป็นประจำซึ่งเกิดขึ้นกับมนุษย์อย่างพวกเราอยู่เสมอ คือ พวกเราทุกคนมักจะตระหนักรู้และลงมือแก้ไขปัญหาต่างๆ อย่างจริงจังก็ต่อเมื่อปัญหาเหล่านั้นสายเกินกว่าที่จะป้องกันหรือแก้ไขไปเสียแล้ว และส่งที่เกิดขึ้นไปแล้วนั้นเพียงไม่นานพวกเราก็ลืมเลือนมันไปหมด รอวันปัญหาเดิมเกิดขึ้นมาใหม่อีกครั้งและซ้ำซากอยู่อย่างนี้เรื่อยมา ซึ่งต่อให้มีใครทักท้วง เรียกร้อง หรือนำเสนอการป้องกันปัญหาไม่ให้เกิดก็มักจะถูกมองเป็นตัวประหลาดและถูกละเลย

ผมยังคงนึกถึงทางเดินริมหน้าผา ภาพวาดทอดยาวตามหน้าผาเข้มบ้าง จางบ้าง เลือนหายไปบ้าง หรือหลบซ่อนอยู่ในหมู่ใบไม้บ้าง แต่นั่นก็ไม่ได้บดบังถึงความรุ่มรวยทางทรัพยากรที่ถูกส่งต่อผ่านภาพเหล่านั้นมาสู่เราได้เลย กลับเป็นเราในปัจจุบันเสียอีกที่จะส่งต่อข้อความอะไรไปยังอนาคต สิ่งที่สายตาผมเหลือบเห็นตลอดทางนั้นคงเป็นคำตอบได้เป็นอย่างดี "ขยะพลาสติก" ซึ่งสุดท้ายก็คงไม่พ้นเรื่องของ "กิเลส ความมักง่าย ความเห็นแก่ตัวในมนุษย์" ดังเช่นที่เป็นมา

เกี่ยวกับผู้เขียน

"แต่เดิมเป็นเด็กบ้านนอกจากจั
งหวัดจันทบุรี ที่มีความมุ่งมันตั้งใจศึกษาต่อ ณ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จากความสนใจส่วนตัวและการชักชวนจึงเข้าเรียนในสาขาวิทยาศาสตร์สัตว์ป่าและทุ่งหญ้า ภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ จึงได้เข้าไปสัมผัสเรียนรู้เกี่ยวกับสัตว์ป่าหลากหลายประเภทในพื้นที่อนุรักษ์หลากหลายแห่งทั่วประเทศไทย หลังจากสำเร็จการศึกษาได้รับคำแนะนำให้ไปศึกษาต่อ ณ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต กระนั้นก็ยังโหยหาและพยายามนำพาตัวเองเข้าป่าทุกครั้งที่โอกาสอำนวย"


พบกับบทความ "แบกเรื่องป่าใส่บ่ามาเล่า" ของ “จองื้อที” ได้ทุกวันที่ 1 และ 16 ของเดือน


กำลังโหลดความคิดเห็น...