xs
xsm
sm
md
lg

ปรับพฤติกรรม-สร้างอาชีพเกษตรกร สู่เป้าหมายไทยไร้หมอกควัน

เผยแพร่:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

เกษตรกรอัดฟางข้าวเพื่อใช้นำไปใช้ประโยชน์แทนการเผาทิ้ง


าคเหนือเป็นพื้นที่แรกๆที่เผชิญปัญหาหมอกควันรุนแรงกว่าภาคอื่นๆของไทยมานับสิบปีและปัญหายังคงวนเวียนมาเป็นประจำทุกปีขณะเดียวกันก็มีความพยายามจากหลายภาคส่วนเพื่อร่วมแก้ปัญหามลพิษทางอากาศนี้

ประเทศไทยไร้หมอกควัน”(HazeFree Thailand) เป็นหัวข้อโครงการวิจัยท้าทายไทยภายใต้แผนงานวิจัยตอบสนองต่อนโยบายและเป้าหมายรัฐบาลที่สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ(วช.)ริเริ่มในรูปแบบโครงการวิจัยขนาดใหญ่แบบบูรณาการเพื่อให้เกิดการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจากทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชนในพื้นที่


.นพ.สิริฤกษ์ทรงศิวิไล เลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติเผยว่าวช.ได้สนับสนุนงานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาหมอกควันอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี พ..2550จนถึงปัจจุบันแต่งานวิจัยที่ผ่านมาเป็นการวิจัยขนาดเล็กที่เป็นลักษณะงานวิจัยแยกส่วนจึงทำให้ยังไม่สามารถนำมาแก้ไขปัญหาในภาพใหญ่ระดับภูมิภาคและระดับประเทศได้จึงเป็นที่มาของการริเริ่มโครงการวิจัยขนาดใหญ่แบบบูรณาการ


โครงการวิจัยดังกล่าวได้บูรณาการองค์ความรู้จากสหสาขาวิชาการต่างๆที่ผลงานวิจัยมีความสำเร็จพร้อมประยุกต์ใช้ได้โดยการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนภายใต้แผนงานวิจัยในปีงบประมาณ2559เป็นต้นมาและมอบหมายให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นแกนหลักร่วมกับมหาวิทยาลัยต่างๆและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ทำงานร่วมกับชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นในการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจการเกษตรในภาคประชาชนและสร้างอาชีพใหม่ๆที่ช่วยเสริมและทดแทนอาชีพเดิมที่ปลูกพืชหมุนเวียนที่ต้องเผาวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญในการเกิดปัญหาหมอกควันทุกปี

"
ปีนี้กลุ่มคลัสเตอร์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติได้เข้ามาทำงานด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตและคุณภาพสิ่งแวดล้อมตลอดจนเป็นการแก้ไขปัญหาด้านทรัพยากรดินการพัฒนาและอนุรักษ์ดินให้เป็นรูปธรรมและเป็นไปในทิศทางเดียวกันรวมทั้งการพัฒนาฟื้นฟูสภาพแวดล้อมแลทรัพยากรธรรมชาติเพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระยะยาวซึ่ง วช.หวังว่าโครงการนี้จะเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยลดปัญหาหมอกควันในประเทศไทยได้อย่างยั่งยืนในอนาคต".นพ.สิริฤกษ์ระบุ


ทางด้านรศ.ดร.เสริมเกียรติจอมจันทร์ยองหัวหน้าโครงการวิจัยประเทศไทยไร้หมอกควันกล่าวว่าโครงการประเทศไทยไร้หมอกควันเป็นการขยายผลการดำเนินงานวิจัยและกิจกรรมต่อจากปี..2559โดยเน้นการสร้างความเข้มแข็งให้แก่เครือข่ายเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเพื่อลดปัญหาหมอกควันอย่าเป็นรูปธรรมให้มากขึ้นในพื้นที่อำเภอแม่แจ่มจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดน่าน

ด้วยการจัดทำแผนการบริหารจัดการบริโภคในระดับครัวเรือนลดปัญหาหนี้สินโดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการประกอบอาชีพให้เกษตรกรมีอาชีพทางเลือกมากขึ้นและการติดตามประเมินภาวะหมอกควันเพื่อการบริหารจัดการโดยอาศัยองค์ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์เพื่อทำความเข้าใจกับการเกิดมลพิษทางอากาศและพัฒนาเครื่องมือช่วยตัดสินใจในการกำหนดนโยบายและกลไกเชิงพื้นที่เพื่อลดสาเหตุหมอกควันในภาคเหนือ"รศ.ดร.เสริมเกียรติระบุ

ทั้งนี้ทีมวิจัยได้ศึกษาบริบทของพื้นที่ที่มีผลกระทบทางเศรษฐศาสตร์จากปัญหาการเผาไหม้ที่จะนำข้อมูลไปเผยแพร่สู่สาธารณชนและกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่โครงการให้ปรับเปลี่ยนการใช้ที่ดินอันส่งผลต่อความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจที่เป็นการจัดการปัญหาหมอกควันทางต้นน้ำได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน

ทีมข่าวผู้จัดการวิทยาศาสตร์ได้ร่วมลงพื้นที่พร้อมคณะวช.เพื่อติดตามการดำเนินงานโครงการวิจัยประเทศไทยไร้หมอกควันในพื้นที่อ.แม่แจ่มจ.เชียงใหม่ซึ่งมีโครงการปรับเปลี่ยนการใช้ที่ดินและการออกแบบห่วงโซ่อุปทานการเกษตรเพื่อลดการเกิดหมอกควันที่จัดทำขึ้นเพื่อให้เกิดการจัดการปัญหาหมอกควันที่เป็นรูปธรรมมากขึ้นลดการเผาและการใช้สารเคมีเปลี่ยนเป็นเกษตรอินทรีย์แทน

นายภัควัฒน์อาชานุกูล ชาวสวนที่เข้าร่วมโครงการฯยกตัวอย่างให้ทีมข่าวผู้จัดการวิทยาศาสตร์ทราบถึงแนวทางในการไม่เผาเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรของเขาว่าสำหรับมันฝรั่งนั้นหากเน่าเสียก็จะไถกลบเลยส่วนแปลงปลูกสตรอว์เบอร์รีนั้นเดิมหลังเก็บเกี่ยวแล้วจะเผาผ้ายางสีดำที่ปูในแปลงเนื่องจากเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดและยังมีเงื่อนไขว่ารถไถจะไม่เข้ามาไถกลบให้หากไม่ตัดหญ้าและเผาให้เรียบร้อยเพราะเษชศษหญ้าจะเข้าไปในติดในเครื่องยนต์ของรถไถแต่เมื่อเขาได้เข้าร่วมในโครงการก็ได้ปรับเปลี่ยนไปใช้ใบตองตึงหรือฟางข้าวที่สามารถย่อยสลายได้และไถกลบได้เลย

โครงการต้นแบบการปศุสัตว์เพื่อการส่งเสริมอาชีพแก่เกษตรกรเป็นอีกแนวทางหนึ่งในป้องกันการเผาป่าละพื้นที่การเกษตรซึ่งเป็นต้นเหตุหมอกควันในภาคเหนือโดย นายยงยุทธ อินทรผู้เข้าร่วมโครงการบอกทีมข่าวผู้จัดการวิทยาศาสตร์ว่าเขาปลูกข้าวโพดอย่างเดียวถึง40ไร่แต่เมื่อเปลี่ยนมาเลี้ยงวัวพันธุ์พื้นเมืองผสมบรามันเพื่อเอาเนื้อไปขายได้ตัวละหมื่นกว่าบาทเขาไม่ต้องปลูกข้าวโพดอย่างเดียวและยังเอามูลวัวเอาไปขายได้นับเป็นรายได้อีกช่องทางส่วนฝักและเปลือกข้าวโพดก็นำไปไปหมักทำอาหารให้สัตว์กินทุกวันแทนที่จะเผาทิ้งซึ่งก่อนหน้านั้นไม่ได้นำเปลือกข้าวโพดไปใช้ให้เกิดประโยชน์จึงได้เผาทิ้ง


อย่างไรก็ตามเกษตรกรที่เข้าร่วมในโครงการนั้นเป็นเพียงกลุ่มเล็กๆที่ช่วยแก้ปัญหาหมอกควันแต่การจะสัมฤทธิ์ผลให้ประเทศไทยไร้หมอกควันนั้นยังต้องอาศัยความร่วมมือและความเข้าใจจากทุกภาคส่วนอีกมากเพราะทุกคนล้วนได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศกันถ้วนหน้า



กองฟางสำหรับนำไปใช้ประโยชน์
เกษตรกรอัดฟางข้าวเพื่อใช้นำไปใช้ประโยชน์แทนการเผาทิ้ง
สร้างอาชีพเสริมให้แก่เกษตรกรด้วยการเลี้ยงปศุสัตว์ เพื่อใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร
ใช้ฟางข้าวปูรองแปลงปลูกผัก
ใช้ฟางข้าวปูรองแปลงปลูกผัก
กำลังโหลดความคิดเห็น...