xs
xsm
sm
md
lg

ตรวจรังสีเจอ “ซัลเฟอร์” สะสมอิฐวัดไชยฯ หวั่นโบราณสถานถูกกัดกร่อน

เผยแพร่:   โดย: MGR Online

วัดไชยวัฒนาราม
หลายคนอาจไม่ทราบว่ามลพิษทางอากาศนั้นเป็นปัจจัยที่กัดกร่อนโบราณสถานไปที่ทีละน้อย แทรกซึมและสร้างความเสียหายโ ดยที่เราไม่ทันได้ระวังป้องกัน ตัวอย่างงานล่าสุดของนักวิจัย สทน.ซึ่งใช้เครื่องตรวจวัดรังสีแบบพกพา ตรวจพบปริมาณ "ซัลเฟอร์” สะสมอิฐวัดไชยฯ โบราณสถานแห่งอยุธยาปริมาณมหาศาล และอากาศริมน้ำที่มีเรือแล่นผ่านยังเต็มไปด้วยมลพิษ หวั่นกลายเป็นฝนกรดกัดกร่อนมรดกของชาติ

จากการศึกษาของทีมวิจัยที่นำโดย ดร.ศศิพันธุ์ คะวีรัตน์ จากกลุ่มวิจัยและพัฒนานิวเคลียร์ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สทน. ซึ่งได้ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และรังสีระบุสาเหตุมลพิษทางอากาศที่อาจส่งผลกระทบต่อการเสื่อมสภาพของโบราณสถานใน จ.พระนครศรีอยุธยา พบว่าอากาศทางทิศตะวันออกของวัดไชยวัฒนารามนั้นมีปริมาณซัลเฟอร์หรือกำมะถันสูง และยังตรวจพบว่ามีซัลเฟอร์สะสมที่อิฐของโบราณสถานแห่งนี้ในปริมาณสูงด้วยเช่นกัน

ทีมวิจัย สทน.ได้ทดลองฝุ่นรอบๆ วัดไชยฯ โดยใช้เครื่องวัดที่มีกระดาษกรองเพื่อเก็บตัวอย่างอากาศมาทดสอบหาปริมาณธาตุต่างๆ ด้วยเครื่องวิเคราะห์ธาตุโดยการวาวรังสีเอกซ์แบบพกพา (PXRF) โดยเมื่อเครื่องจะยิงรังสีเอกซ์ไปยังวัตถุที่สนใจ และธาตุที่อยู่ในวัตถุนั้นจะสะท้อนรังสีเอกซ์ออกมาในรูปแบบที่เอกลักษณ์ของธาตุนั้น แล้วเครื่องจะแสดงผลผ่านหน้าแสดงผลว่ามีธาตุชนิดใดและมีปริมาณเท่ากี่เปอร์เซนต์

ผลจากการเก็บตัวอย่างอากาศบริเวณทิศตะวันออกของโบราณสถานซึ่งอยู่ติดริมน้ำที่มีการคมนาคมทางเรือ โดยทีมวิจัยใช้เวลาเก็บตัวอย่างเพียง 2 ชั่วโมงพบว่า กระดาษกรองจากเครื่องเก็บตัวอย่างอากาศมีปริมาณซัลเฟอร์สูงถึง 800 ppm และเมื่อนำเครื่อง PXRF ไปวัดบริเวณผิวอิฐเก่าของวัดไชยฯ ยังพบปริมาณซัลเฟอร์สูงถึง 30,000 ppm

อย่างไรก็ตาม ดร.ศศิพันธุ์ชี้แจงว่าค่าที่วัดได้นั้น เป็นค่าที่วัดเพียงคร่าวๆ เพื่อเปรียบเทียบว่าปริมาณที่วัดได้สูงหรือไม่ ซึ่งยังต้องนำไปคำนวณเปรียบเทียบเพื่อหาค่าที่ถูกต้องไป แต่เบื้องต้นบ่งชี้ว่ามีปริมาณซัลเฟอร์ในปริมาณที่สูง ซึ่งความน่าห่วงของปริมาณซัลเฟอร์ในอากาศและที่สะสมบริเวณผิวอิฐของโบราณสถานคือ เมื่อซัลเฟอร์สัมผัสความชื้นหรือน้ำฝนจะกลายเป็นฝนกรดกัดกร่อนสิ่งก่อสร้างได้

ทั้งนี้ มีงานวิจัยที่แสดงถึงผลกระทบจากมลพิษทางอากาศต่อโบราณสถาน โดย ดร.ศศิพันธุ์ได้ยกตัวอย่างการศึกษาผลกระทบของก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ต่อการกัดกร่อนโบราณสถานโดย พัชร์วิไล พงษ์พานิช มหาบัณฑิตจากสหสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี 2547 ที่สะท้อนถึงปัจจัยหลักในการเสื่อมสภาพของโบราณสถาน แต่ยังไม่มีงานวิจัยที่ระบุถึงแหล่งที่มาของก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ซึ่งการรู้ต้นตอของซัลเฟอร์ไดออกไซด์และการลดปริมาณของมลพิษนั้นเป็นสิงที่สำคัญต่อการชะลอการเสื่อมสภาพของโบราณสถาน

จากการที่ สทน.ได้เข้าร่วมประชุมเกี่ยวกับการประเมินผลกระทบจากมลพิษและอนุภาคในอากาศในการประชุม IAEA/RCA workshop on cultural heritage and applicability of nuclear analytical techniques เมื่อปี 2560 และข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการระหว่างสถาบันฯ และกรมศิลปากร จึงเป็นที่มาของการศึกษาตัวอย่างของ ดร.ศศิพันธุ์และคณะ ซึ่งเก็บตัวอย่างอากาศภายในบริเวณโบราณสถานโดยเริ่มต้นที่ จ.อยุธยา

ดร.ศศิพันธุ์ ได้ทดลองวัดปริมาณซัลเฟอร์ 3 จุด คือ บริเวณวัดพระรามที่อยู่ริมถนนใจกลางเมือง บริเวณวัดไชยวัฒนาราม และบริเวณริมแม่น้ำทางทิศตะวันออกของวัดไชยฯ ผลการทดสอบพบว่าอากาศบริเวณริมแม้น้ำของวัดไชยฯ นั้นมีปริมาณซัลเฟอร์สูงกว่าอีก 2 จุด ทั้งๆ ที่อยู่ห่างจากถนนและแหล่งชุมชน แย้งจากสมมติฐานเดิมว่าความหนาแน่นของการจราจรและสังคมเมืองเป็นสาเหตุของมลพิษทางอากาศ ซึ่งจากการสังเกตทีมวิจัยพบว่ามีเรือบรรทุกสินค้าผ่านทางทิศตะวันออกของวัดไชยฯ หลายลำ จึงคาดว่าซัลเฟอร์ไดออกไซด์น่าจะมาจากเรือบรรทุกสินค้า

นอกจากนี้ ดร.ศศิพันธุ์เผยว่าทีมวิจัยกำลังศึกษาในเชิงลึกโดยความมือกับองค์กรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ออสเตรเลีย (Australian Nuclear Science and Technology Organization: ANSTO) โดยจะเก็บตัวอย่างชั้นดินเพื่อศึกษารูปแบบตะกอนดิน การสะสมตัวของมลพิษ และโลหะหนักในชั้นดินบริเวณริมแม่น้ำ ด้วยเทคนิคทางนิวเคลียร์ ซึ่งนอกจากข้อมูลที่จะเป็นหลักฐานพยานเชื่อมโยงถึงการเสื่อมสภาพของโบราณสถานแล้ว ยังขยายผลสู่การอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในอดีตด้วย

จากการศึกษาในครั้งนี้ ดร.ศศิพันธุ์ระบุว่า หวังว่าเมื่อทราบชัดเจนถึงต้นตอของซัลเฟอร์ไดออกไซด์แล้ว จะนำไปสู่มาตรการในการลดมลพิษดังกล่าวต่อไป เช่น การเปลี่ยนแปลงเชื้อเพลิงสำหรับเดินเรือ การงดสูบบุหรี่ซึ่งมีการเผาไหม้ที่ให้ซัลเฟอร์ในบริเวณโบราณสถาน รวมถึงหลีกเลี่ยงการจุดพลุเฉลิมฉลองรอบๆ โบราณสถาน
อิฐวัดไชยวัฒนารามกำลังถูกคุกคามจากมลพิษทางอากาศ
นักวิจัย สทน.ทดลองหาซัลเฟอร์บนอิฐวัดไชยฯ ด้วยเครื่อง PXRF
นักวิจัย สทน.ทดลองหาซัลเฟอร์จากแผ่นกรองเก็บตัวอย่างอากาศด้วยเครื่อง PXRF
 ดร.ศศิพันธุ์ คะวีรัตน์


กำลังโหลดความคิดเห็น...