xs
xsm
sm
md
lg

รัก(ษ์)

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ฉัตรพรรษ พงษ์เจริญ

นกเงือกกรามช้างปากเรียบ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก
วันพิเศษในเดือนแห่งความรัก เป็นหัวข้อในบทสนทนาที่ได้ยินอย่างหนาหูตั้งแต่ปลายเดือนก่อนจวบจนเวลาล่วงเข้าเกือบปลายเดือนแล้วประเด็นนี้ก็ยังคงถูกกล่าวถึงอยู่ไม่ขาด

บรรดาคนที่มีคู่ครองหรือคนรักก็ต่างต้องคิดหาของขวัญ สิ่งของหรือวิธีการที่จะแสดงออกถึงความสัมพันธ์ที่ยังคงแน่นแฟ้น และจริงใจ พร้อมทั้งกังวลไปด้วยต่างๆ นานาว่าจะเพียงพอและพอใจคู่ของตนเองหรือเปล่า ความอิจฉาตาร้อน แน่นอนว่าต้องเกิดขึ้นกับหลายคนที่พบเห็น หลายคนนั้นไม่ชอบ หลายคนนั้นไม่อยากให้มี และหลายคนนั้นถึงขั้นชิงชังแช่งชักหักกระดูกเผาพริกเผาเกลือ ก็เป็นอีกมุมมองหนึ่งที่เกิดขึ้นจากคนอีกกลุ่มที่ไร้และยังคงไล่ตามหาความรักตามที่เขาเข้าใจและต้องการ

ความรักนี้มีปรากฏอยู่ในตรงจุดไหนบ้างหรือเปล่าในธรรมชาติ? คำถามถูกตั้งให้กับตัวเอง

ภาพช้างเอเชียตัวเต็มวัยไม่ว่าจะเป็นตัวแม่หรือสมาชิกตัวอื่นๆ ในโขลงกำลังพยายามช่วยลูกช้างตัวน้อยไร้เดียงสาจากสถานการณ์เสี่ยงต่อชีวิต

ภาพควายป่าแอฟริกาตัวเต็มวัยรวมฝูงวิ่งขวิดไล่ป้องกันลูกควายจากสิงโตที่โอบล้อมรวมฝูงออกล่า

หรือภาพลูกค่างแว่นสีเหลืองสดตัวน้อยถูกเยื้อยุดฉุดแย่งกอดโอบไปมาผลัดเปลี่ยนระหว่างค่างตัวเต็มวัยในฝูง

ภาพตั๊กแตนตำข้าวเพศผู้เอาชีวิตตัวเองเข้าเสี่ยงเพื่อการผสมพันธุ์กับเพศเมีย

ภาพแมงมุมใยทองเพศผู้ที่ต้องคอยดูลาดเลาและนำของกำนัลบรรณาการแด่แมงมุมเพศเมียก่อนที่จะเคลื่อนไต่เข้าหา

ภาพงูหลามเพศเมียโอบให้ความอบอุ่นเพิ่มอุณหภูมิให้กลุ่มไข่ระหว่างช่วงฟัก

งูจงอางเพศเมียที่สร้างรังวางไข่และคอยเฝ้าระวังกันภัยในบริเวณใกล้เคียงกับพื้นที่รังนั้น

กบกระทิงเพศผู้ที่เฝ้าดูแลคอยระวังระดับน้ำไม่ให้เหือดแห้งให้ฝูงลูกอ๊อดในแหล่งวางไข่

กบธนูพิษเพศเมียที่แบกลูกอ๊อดไว้บนหลังเพื่อพาไปยังแหล่งน้ำตามคบไม้สูง

ภาพนกยูงไทยเพศผู้รำแพนขนคลุมหลังสวยงามโอบเกี้ยวพาราสีนกยูงไทยเพศเมียบนหาดทรายริมห้วยน้ำไหล

ภาพนกกระจาบธรรมดาเพศที่ผู้สร้างรังซับซ้อนสวยงามเอาใจนกเพศเมียให้เข้ามาผสมพันธุ์และช่วยกันร่วมสร้างรังให้สมบูรณ์เพื่อวางไข่เลี้ยงลูก

ภาพคู่นกกระจิบธรรมดาที่เฝ้ากกฟักและเลี้ยงดูลูกนกอีวาบตั๊กแตน ภาพนกกะเรียนไทยตัวพ่อและแม่ที่แสร้งทำบาดเจ็บเพื่อล่อสัตว์ผู้ล่าหรือสิ่งที่พวกมันคิดว่าเป็นอันตรายให้ออกห่างจากลูกนกกะเรียนที่หมอบซ่อนตัวอยู่ในพงข้าวกลางทุ่งนา แล้วอีกยังภาพ...

“เดี๋ยวบ่ายวันที่ 15 นี้ต้องไปร่วมงานนกเงือกค่ะ” ห้วงความคิดของผมสะดุดหยุดชะงักเมื่อรุ่นน้องที่รู้จักคนหนึ่งเอ่ยถึงแผนกำหนดการณ์ขณะที่วงสนทนากำลังพูดคุยเรื่องสัพเพเหระต่าง ๆ นานา

“ตอนนี้สมาคมอนุรักษ์นกเงือกเป็นอย่างไรบ้างแล้ว? ได้ยินว่าเรื่องทุนนี่เห็นว่าเริ่มมีปัญหา” ผมถามรุ่นน้องที่รู้จักคนหนึ่งที่ทราบข่าวสารความเป็นไปของสมาคมฯ

“ผู้บริจาคหลักถอนตัวออกจากการสนับสนุนเงินทุนแล้วค่ะ” คือคำตอบ ความวิตกในใจผมเริ่มก่อตัว

“เขาว่าทุนที่ให้ต่อเนื่องมานานแล้ว อยากจะขยับขยายไปให้กับเรื่องอื่นๆ บ้าง” เธอเสริม

“อย่างงั้นก็แย่ล่ะซิ แล้วจะทำงานอนุรักษ์กันต่อยังไง? ไหนจะงานวิจัย ไหนจะรังเทียมที่ต้องดูแล” เป็นคำถามต่อเนื่องร่ายยาว

“ผู้สนับสนุนรายอื่นๆ ยังคงสนับสนุนอยู่ค่ะ แล้วเรื่องการบริจาคจากการจัดงานวันรักนกเงือกยังมีเข้ามาอย่างต่อเนื่องค่ะ” ประโยคคำตอบถูกเอ่ยมาอย่างทันที

“แต่จริงๆ แล้วค่าใช้จ่ายในงานของนกเงือกแต่ละรังไม่มากเลยค่ะพี่ ในการอุปถัมภ์นกเงือกหนึ่งรังต่อปีมีค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 2,000 บาทเท่านั้นเอง มีผู้บริจาคในงานวันรักนกเงือกเยอะอยู่ค่ะ บางคนอุปถัมภ์ 4-5 รังเลยก็มี” แน่นอนว่าคำตอบที่ได้ยินทำให้ใจผมกลับชุ่มชื่นขึ้นมา

นกเงือก นกในกลุ่มแรกๆ ที่หลายคนความคิดของหลายคนมุ่งตรงไปหาเมื่อมีการเชื่อมโยงระหว่าสองสิ่งเข้าหากัน ความรักและสัตว์ป่า

นกเงือกเพศเมียเมื่อเข้าสู่โพรงรังเพื่อวางไข่ ปากทางเข้าโพรงจะถูกปิดเพื่อเป็นปราการป้องกันอันตรายจากภายนอก กอปรเข้ากับการสลัดขนทำให้นกเพศเมียไม่สามารถออกไปหากินเองได้ มีเพียงแต่นกเงือกเพศผู้เท่านั้นที่อยู่ภายนอกรังคอยดูแลป้องกันและเสาะแสวงหาอาหารหลากหลายชนิดจากผืนป่าโดยรอบมาป้อนให้แก่นกเพศเมียและลูกนกที่ฟักออกมาเป็นเวลานานนับเดือน

เมื่อมองผ่านสายตาของมนุษย์แล้วถือเป็นหน้าที่ที่ต้องมีความรับผิดชอบสูงอีกทั้งยังมีความเสี่ยงต่อความอยู่รอดของนกเพศเมียและลูกนกเป็นอย่างมาก

ถ้านกเงือกเพศผู้ตายไปไม่ว่าจะด้วยสาเหตุใดแล้วโพรงรังนั้นคงประสบกับสถานการณ์ที่ไม่ต่างกัน

สิ่งที่เป็นประเด็นให้พวกเรามักกล่าวถึงนกกลุ่มนี้ในวันแห่งความรักคือพฤติกรรมในการจับเลือกคู่ของนกเงือก

นกเงือกเพศผู้และเพศเมียจะมีการจับคู่ผสมพันธุ์กันแบบโมโนกามีหรือถ้าเรียกให้เข้าใจง่ายคือการจับคู่แบบผัวเดียวเมียเดียวตลอดช่วงอายุขัยในการดำรงชีวิต

ถ้ามีตัวใดตัวหนึ่งตายไปตัวที่เหลืออยู่จะไม่เปลี่ยนจับคู่กับนกตัวอื่น

นั่นจึงเป็นสิ่งที่มนุษย์หยิบยกนำมาเปรียบเทียบเข้ากับพฤติกรรมที่แสดงออกในเชิงสังคมของตนเอง

อะไรเล่าความรัก? สิ่งที่อ้างเอ่ยเหล่านั้นล้วนใช่ความรัก? สิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นจากความรับรู้ได้ถึงสิ่งที่เรียกว่าความรัก?

ใครเป็นคนตัดสิน?

ช่างเป็นคำถามที่ดูคล้ายจะไร้คำตอบที่มักชอบวิ่งแล่นเข้ามาให้ผมปวดหัวเล่นอยู่เป็นประจำเสียจริง

แม้เรื่องราวของนกเงือกในประเทศไทยยังคงน่าเป็นห่วงในมุมมองของผม พื้นที่ป่าใหญ่สูญหาย โพรงรังตามธรรมชาติลดจำนวน ปัญหาการล่าจากความกระสันอยากของมนุษย์บางกลุ่ม

กระนั้นก็ยังคงมีกลุ่มคนที่คอยทำงานเพื่อนกเงือกและกลุ่มคนที่คอยสนับสนุนการทำงานของพวกเขา

ให้นกเงือกยังสามารถบินอยู่บนฟ้าเหนือผืนป่า บินอยู่เป็นสัญลักษณ์ให้กับความรัก

เหนือสิ่งอื่นใดเป็นดรรชนีชี้วัดถึงความสมบูรณ์ของแผ่นดินนี้

ผมดีใจที่พวกเราส่วนใหญ่ยังคงมี “รัก” ให้กับ “รักษ์”

เกี่ยวกับผู้เขียน

จองื้อที

แต่เดิมเป็นเด็กต่างจังหวัดจากภาคตะวันออก มุ่งมั่นเข้ามาศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ด้วยความสนใจส่วนตัวและถูกชักชวน จึงเลือกเข้าศึกษาในภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ สาขาวิทยาศาสตร์สัตว์ป่าและทุ่งหญ้า ซึ่งระหว่างนั้นก็ได้มีโอกาสช่วยเก็บข้อมูลงานวิจัยสัตว์ป่าในหลายพื้นที่ หลังจากสำเร็จการศึกษาได้รับคำแนะนำให้ไปศึกษาต่อยังสถาบันอื่น จึงได้เข้ามาศึกษาต่อ ณ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในระดับปริญญาโทต่อมาถึงในระดับปริญญาเอก และยังคงมีสถานภาพเป็นนิสิตอยู่ในปัจจุบันขณะ

"เราพยายามเรียนรู้สิ่งต่างๆมากมาย เพื่อที่สุดท้ายแล้วเราจะได้รู้ว่า แท้จริงแล้งเราไม่ได้รู้อะไรเลย"

พบกับบทความ “จองื้อที” ได้ทุกวันที่ 1 และ 16 ของเดือน







กำลังโหลดความคิดเห็น...