xs
xsm
sm
md
lg

เล่าประสบการณ์ล่า “สุริยุปราคา” เหนือแดนอิเหนา

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ศุภฤกษ์ คฤหานนท์

ภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง (Camera : Cano7D / Lens : Takahashi FSQ85ED + Extender-ED 1.5x / Focal length : 675 mm. / Aperture : f/8.0 / ISO : 500 / Exposure : 0.3 sec.
9 มีนาคม 2559 ที่ผ่านมาหลายคนคงได้ชมปรากฏการณ์สุริยุปราคาแบบบางส่วนในเมืองไทยกัน แต่ผมเองได้เดินทางไปสังเกตการณ์ที่เกาะเตอร์นาเต ประเทศอินโดนีเซีย และจะนำมาเล่าประสบการณ์ในครั้งนี้ให้ฟังครับ

สำหรับภารกิจนี้เราได้รับมอบหมายให้เดินทางไปตั้งจุดสังเกตการณ์ปรากฏการร์สุริยุปราคาเต็มดวงเพื่อเก็บข้อมูลปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง ซึ่งสิ่งแรกสำหรับการวางแผนการถ่ายภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง ก็คือ การเลือกสถานที่ในการสังเกตการณ์ ในปัจุบันเราสามารถตรวจสอบวันเวลา และแนวคราสการเกิดปรากฏการณ์ได้จากเว็บไซต์ของนาซา http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html

เว็บไซต์ของนาซา http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html สำหรับการตรวจสอบวันเวลาและแนวคราสของปรากกฏการ์สุริยุปราคาเพื่อใช้ประกอบการวางแผนเลือกจุดสังเกตการณ์

จากเว็บไซต์เราสามารถเข้าไปตรวจสอบแนวคราสที่จะพาดผ่านบริเวณไหนบ้างของโลก และตำแหน่งใดที่จะสามารถสังเกตเห็นได้ในเวลาใดบ้าง สำหรับข้อแนะนำในการเลือกสถานที่คือ ช่วงเวลาในการเกิดปรากฏการณ์เต็มดวงแต่ละที่จะไม่ตรงกัน เราควรเลือกสถานที่ตามแนวคราวที่มีลักษณะต่างๆ ที่สอดคล้องกันดังนี้

1. เลือกสถานที่ ที่มีค่าเฉลี่ยของสภาพอากาศในช่วงวันเวลาช่วงที่จะเกิดปรากฏการณ์ในแต่ละปีว่า ส่วนใหญ่สภาพอากาศใสเคลียร์ ไม่ตรงกับช่วงมรสุม

2. เลือกสถานที่ ที่จะสามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์ได้ตลอดทุกช่วงปรากฏการณ์ ได้ในช่วงเช้าจะดีกว่า ในช่วงบ่าย เนื่องจากสภาพอากาศส่วนใหญ่ในช่วงเช้ามักจะมีทัศนวิสัยท้องฟ้าที่ดีกว่าช่วงบ่าย

3. เลือกสถานที่ ที่สามารถสังเกตเห็นดวงอาทิตย์ขณะเริ่มต้นปรากฏการณ์ในมุมเงยตั้งแต่ 20 – 30 องศา ขึ้นไปเพื่อหลีกหนีชั้นบรรยายกาศที่ขอบฟ้าและเมฆต่างๆ ที่อาจก่อตัวบริเวณขอบฟ้าได้

4. เลือกสถานที่ ที่สามารถเดินทางได้สะดวกไม่อันตราย เพราะเราจำเป็นต้องขนย้ายอุปกรณ์ต่างๆ

ในเว็บไซต์ของนาซา เราสามารถคลิกเลือกดูช่วงเวลาที่จะสามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์ในช่วงต่างๆ ดังนั้นในการวางแผนเราจำเป็นต้องทราบว่าสถานที่ดังกล่าว ต้องบวกหรือลบเวลา จากเวลาท้องถิ่นของเราอีกกี่ชั่วโมงด้วยเสมอ เช่น ในภาพตัวอย่างผมตรวจสอบเวลาสถานที่จากในไทย เมื่อเทียบกับที่อินโดนีเซียแล้ว จากเวลา Time(UT) จึงจำเป็นต้องบวกไปอีก +9 ชั่วโมง

จากการวางแผนเลือกสถานที่และช่วงเวลาที่เหมาะ เราก็ตกลงเลือกจุดสังเกตการร์คือ เกาะเตอร์นาเต ประเทศอินโดนีเซีย โดยผมจะขอเล่าประสบการณ์อีกครั้งหนึ่งของการถ่ายภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งที่ 4 ของชีวิต ในครั้งนี้คงต้องบอกว่าเป็นสุริยุปราเต็มดวงครั้งที่ร้อนที่สุด และกดดันมากที่สุดครั้งหนึ่ง เนื่องจากสภาพอากาศของประเทศอินโดนีเซียในช่วงนั้น ต้องบอกว่าร้อนแทบละลาย และช่วงระหว่างการเกิดปรากฏการณ์ก็มาเมฆบางๆ เป็นบางส่วนทำให้ลุ้นทุกวินาทีว่าเราจะสามารถถ่ายภาพและมองเห็นปรากฏการณ์ได้เหมือนครั้งก่อนๆ หรือไม่

สำหรับปรากฏการณ์สุริยุปราคาครั้งนี้ ขณะช่วงก่อนเต็มดวง อุณหภูมิโดยรอบเย็นตัวลง เมฆเริ่มก่อตัวทำให้เกิดมีเมฆบางๆขึ้น แต่ในความโชคร้ายก็มีความโชคดีเสมอ แผ่นเมฆบางๆ นั้น กลับช่วยเป็นเสมือนแผ่นกรองแสงดวงอาทิตย์ทำให้ช่วงเกิดปรากฏการณ์ลูกปัดเบลีย์ (Baily"s Beads) นั้นสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าได้สวยที่สุดเท่าที่เคยเห็นมา และนอกจากนั้นใกล้กันยังสามารถเห็นพวยก๊าซ หรือที่เรียกว่า โพรมิเนนซ์ (Prominence) เป็นเปลวที่พุ่งออกมาจากบรรยากาศชั้นโครโมสเฟียร์ได้อีกด้วย
ภาพปรากฏการณ์ลูกปัดเบลีย์ (Camera : Cano7D / Lens : Takahashi FSQ85ED + Extender-ED 1.5x / Focal length : 675 mm. / Aperture : f/8.0 / ISO : 500 / Exposure : 0.3 sec.
ในการวางแผนถ่ายภาพปรากฏกาณณ์ครั้งนี้ ถึงแม้ว่าผมะเตรียมการทุกอย่างไว้ดีแล้ว แต่อุปสรรคที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้นได้เสมอ ทั้งๆที่ผมทดสอบอุปกรณ์ซ้ำแล้วซ้ำอีก แต่พอถึงเวลาจริงอุปกรร์ขาตามดาวที่ผมเตรียมไว้ก็เกิดปัญหา ทำให้งานนี้ผมต้องถ่ายภาพแบบแมนนวล โดยภารกิจนี้ผมตั้งกล้องสำหรับถ่ายภาพปรากฏการณ์มุมกว้างไว้ล่วงหน้า 10 นาทีก่อนเกิดปรากฏการณ์เต็มดวง และตั้งกล้องไว้สำหรับถ่ายภาพวีดีโอปรากฏกาณณ์มุมแคบไว้ แล้วต้องรีบกลับมาถ่ายนิ่งภาพปรากฏการณ์แบบแมนนวล เรียกว่า 1 คน ถ่ายภาพ 3 อย่างก็ว่าได้ ซึ่งแนะนำว่าไม่ควรทำครับเพราะช่วงเวลาการเกิดปรากฏการณ์นั้นมันสั้นมาก และทุกๆเสี้ยววินาทีนั้น มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จนคุณไม่อาจจะละสายตาจากมันได้เลย

ถึงแม้ปรากฏการณ์สุริยุปราคาในช่วงเต็มดวงจะเป็นเพียงช่วงเวลาสั้นๆ เพียง 2 นาที 41 วินาที แต่มันกลับเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ที่สุดยอดที่สุดปรากฏการณ์หนึ่งของผู้ที่ได้เห็นมัน และไม่แปลกใจที่นักดาราศาสตร์หลายๆคนที่จะเฝ้าติดตามมันไปเกือบทุกหนทุกแห่งบนโลกนี้
ภาพบรรยากาศโดยรอบช่วงปรากฏการณ์เต็มดวง (Camera : Nikon D600 / Lens : Sigma 8mm.f/3.5 Fisheye / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/3.5 / ISO : 800 / Exposure : 1/100 sec.
ในครั้งนี้ถึงแม้ว่าทีมเราจะพบเจอปัญหาทั้งอุปกรณ์ชำรุด สภาพอากาศที่ร้อนแบบสุดขั้ว และความกดดันต่าง แต่เราก็ยังคงสามารถเก็บภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงมาได้ครบได้ทุกปรากฏการณ์ จะขาดก็เพียงแต่ภาพปรากฏการณ์แถบเงา (Shadow Bands) เนื่องจากในช่วงปรากฏการณ์ดังกล่าวท้องฟ้ามีเมฆบางๆ จึงไม่สามารถสังเกตเห็นได้

สำหรับใครที่พลาดชมปรากฏการณ์สามารถชมภาพปรากฏการณ์ย้อนหลังได้ทางคลิปวีดีโอที่ผมได้ถ่ายไว้ ซึ่งจากคลิปวีดีโอนนันเป็นภาพที่ไม่ได้ถ่ายผ่านแผ่นกรองแสงใด ซึ่งเป็นภาพที่เหมือนกับที่ตาเปล่ามองเห็นได้ ซึ่งส่วนตัวผมอยากให้ลองสังเกตแต่ละช่วงปรากฏการณ์ โดยเฉพาะช่วงที่เกิดปรากฏการณ์ลูกปัดเบลีย์ (Baily"s Beads) เราจะสามารถเห็นพวยก๊าซ หรือที่เรียกว่า โพรมิเนนซ์ (Prominence) เป็นเปลวที่พุ่งออกมาจากบรรยากาศชั้นโครโมสเฟียร์ได้สวยงามที่สุดเท่าที่เคยชมปรากฏการณ์สุริยุปราคามาเลยก็ว่าได้



ภาพชุดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง 9 มีนาคม 2559 ตั้งแต่เริ่มปรากฏการณ์จนถึงสิ้นสุดปรากฏกาณณ์ ณ เกาะเตอร์นาเต ในประเทศอินโดนีเซีย

ทิ้งท้ายไว้สำหรับใครที่อยากสัมผัสประสบการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงสักครั้งหนึ่งในชีวิต การวางแผนเตรียมตัวเดินทางไว้ล่วงหน้าอย่างน้อย 1 ปี จะดีมากเพราะการหาข้อมูลไม่ว่าจะเป็นสถานที่ สภาพอากาศ และวัฒนธรรมของประเทศต่างๆนั้น ล้วนแตกต่างกันออกไปและอีกอย่างที่สำคัญ การจองโรงแรมไว้ล่วงหน้าถือเป็นเรื่องสำคัญอีกอย่างเพราะหากเราจองในช่วงเดือนใกล้จะเกิดปรากฏกาณณ์นอกจากราคาที่จะสูงขึ้นแล้ว เราก็อาจหาโรงแรมไม่ได้เลยก็เป็นได้ ดังนั้นทุกครั้งเราจำเป็นต้องวางแผนก่อนเสมอและแผนสำรองถือเป็นสิ่งที่ไม่ควรละเลยครับ

เกี่ยวกับผู้เขียน
ศุภฤกษ์ คฤหานนท์

สำเร็จการศึกษาครุศาสตรบัณฑิต สาขาฟิสิกส์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีและการสื่อสาร จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

ปัจจุบันเป็นหัวหน้างานบริการวิชาการทางดาราศาสตร์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร., เคยทำวิจัยเรื่อง การทดสอบค่าทัศนวิสัยท้องฟ้าบริเวณสถานที่ก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติ มีประสบการณ์ในฐานะวิทยากรอบรมการดูดาวเบื้องต้น และเป็นวิทยากรสอนการถ่ายภาพดาราศาสตร์ในโครงการประกวดภาพถ่ายดาราศาสตร์ ประจำปี 2554 ของ สดร.ในหัวข้อ “มหัศจรรย์ภาพถ่ายดาราศาสตร์ในเมืองไทย”

“คุณค่าของภาพถ่ายนั้นไม่เพียงแต่ให้ความงามด้านศิลปะ แต่ทุกภาพยังสามารถอธิบายด้วยหลักการทางวิทยาศาสตร์ได้อีกด้วย”

อ่านบทความ ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ ทุกวันจันทร์ที่ 1 และ 3 ของเดือน









เพิ่มมูลค่าพลอยเกรดต่ำด้วย "ลำไอออน" เทคโนโลยีอนุภาคความร้อนต่ำพลังงานสูงทางเลือกใหม่เอาใจคนรักอัญมณี ให้ประสิทธิภาพดีกว่าการเผา "ใสกว่า-สีสดกว่า-ทุ่นเวลา-ไม่ทำให้พลอยแตก" เพิ่มราคาเศษพลอยไร้ค่าได้ 10 เท่า อ่านต่อเพิ่มเติม www.manager.co.th/science #sciencenews #mgrscience #manageronline #jewelry #ion #chiangmai #university

A photo posted by AstvScience (@astvscience) on



กำลังโหลดความคิดเห็น...