xs
xsm
sm
md
lg

‘Metaverse’ นวัตกรรมการศึกษาที่ไร้ขีดจำกัด

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์


ผศ.ดร.โมเรศ ปรัชญพฤทธิ์ ประธานหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต  สาขาวิชาเทคโนโลยีเกมและเกมมิฟิเคชัน คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) มหาวิทยาลัยมหิดล
หากจะพูดถึงคำว่า Metaverse (เมตาเวิร์ส) ให้เข้าใจและเห็นภาพชัดเจนก็น่าจะหมายถึง การสร้างโลกหรือสภาพแวดล้อมเสมือนจริงด้วยคอมพิวเตอร์ให้กลายเป็น "ชุมชนโลกเสมือนจริง" โดยคุณสมบัติที่สำคัญของ Metaverse คือต้องทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกว่าเหมือนได้เข้าไปอยู่ในสถานที่นั้นหรือสภาพแวดล้อมนั้นจริงๆ ซึ่งมักอยู่ในรูปแบบ 3 มิติ แตกต่างกับการที่เรามองผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ในรูปแบบ 2 มิติทั่วไป ซึ่งแนวคิดของ Metaverse คือผู้ใช้งานต้องรู้สึกถึงการเข้าไปอยู่ในสภาพแวดล้อมนั้น โดยสภาพแวดล้อมเหล่านั้นมักจะถูกสร้างขึ้นมาโดยใช้เทคโนโลยี Virtual Reality (VR) หรือ Augmented Reality (AR) ที่จะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เสมือนจริงนั้นได้ นอกจากนี้ แนวคิดของ Metaverse ยังเน้นในส่วนของการให้ผู้ใช้งานหลายๆ คนเข้ามาอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกันพร้อมกันได้ ผ่านการเชื่อมต่อโดยใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง ทำให้ผู้ใช้งานเกิดความรู้สึกว่าผู้ใช้งานคนอื่นๆ ได้อยู่ร่วมกับเราในโลกจำลองแห่งนี้ สามารถสนทนาพูดคุยหรือทำกิจกรรมที่สนใจร่วมกันได้ เกิดเป็นสังคมใหม่ในโลกเสมือนจริงขึ้น

สำหรับเทคโนโลยี Virtual Reality (VR) และ Augmented Reality (AR) ถือเป็นเทคโนโลยีพื้นฐานที่สำคัญสำหรับ Metaverse ที่เน้นการสร้างโลกเสมือนจริงตามรูปแบบที่ต้องการ และช่วยให้การมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับกลุ่มคนที่เข้ามาใช้งานได้อย่างเป็นธรรมชาติ อาจบอกได้ว่าเทคโนโลยี VR และ AR ถือเป็นเทคโนโลยีพื้นฐานที่นักพัฒนานำมาประยุกต์ใช้ในมาตราส่วนที่ใหญ่ขึ้นจนกลายเป็นชุมชนโลก Metaverse โดยขึ้นอยู่กับมุมมองของผู้สร้างแต่ละคนด้วยว่าต้องการสร้างโลกเสมือนจริงขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์อะไร แล้วจึงนำเอาเทคโนโลยีที่ต้องการเสริมเข้าไป เช่น ต้องการให้มีระบบซื้อขาย ต้องการให้เป็นแหล่งเรียนรู้ หรือต้องการทำให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ที่จัดแสดงนิทรรศการ ฯลฯ ก็แล้วแต่ว่านักพัฒนาจะต่อยอดเทคโนโลยีเหล่านั้นออกไปอย่างไร

หากจะพูดถึงประโยชน์ของเทคโนโลยีเหล่านี้ สิ่งที่เห็นได้ชัดเจนในปัจจุบันคือ การนำเทคโนโลยีไปใช้ในเรื่องของการฝึกเสมือนจริงในหลายๆ ด้าน ทั้งทางด้านการแพทย์ การศึกษา การทหาร ฯลฯ อย่างในด้านการแพทย์จากที่เคยฝึกกับคนไข้จริง หากมีข้อผิดพลาดอาจทำให้ผู้ป่วยบาดเจ็บได้ ในขณะที่โลกเสมือนจริงเราสามารถจำลองสภาพแวดล้อมในห้องผ่าตัดหรือคนไข้ที่เป็นคนไข้เสมือนจริง สามารถใช้มีดผ่าตัดมาฝึกผ่าได้จริง หากถ้าเกิดความผิดพลาดขึ้นมา ก็ยังไม่มีความเสียหายอะไรเกิดขึ้น สามารถเริ่มต้นใหม่หรือย้อนกลับไป ณ จุดที่ผิดพลาดเพื่อฝึกซ้ำกี่ครั้งก็ได้ ส่วนข้อดีต่อมาคือเรื่องของความปลอดภัย ความประหยัด และช่วยลดการเสื่อมสภาพของทรัพยากรที่ต้องใช้ในการฝึกจริง นอกจากนี้ ยังส่งผลดีกับตัวผู้ใช้งาน นักศึกษา หรือผู้ทดลอง ให้มีความกล้ามากขึ้นที่จะทดลองเทคนิคใหม่ๆ ระหว่างการฝึก โดยปราศจากความกังวลเรื่องความปลอดภัยและค่าใข้จ่าย เป็นการต่อยอดการเรียนรู้อีกทางหนึ่งด้วย

ทางด้านการศึกษา ในปัจจุบันเราใช้เทคโนโลยีในการจำลองกิจกรรมการศึกษาให้มีความสมจริงมากยิ่งขึ้น สามารถทำแบบทดสอบได้จริง โดยระบบสามารถประเมินผลให้ผู้เรียนได้เลย ช่วยดึงดูดความสนใจของนักศึกษาได้ดีขึ้น ยกตัวอย่าง ในช่วงของ Covid-19 การศึกษาถูกปรับมาเป็นรูปแบบออนไลน์มากขึ้น มีการใช้โปรแกรมออนไลน์ผ่านระบบ Zoom หรือ Webex เป็นหลัก ซึ่งมีข้อจำกัดในการสร้างประสบการณ์การเรียนที่น่าสนใจ ในขณะที่ Metaverse สามารถสร้างห้องเรียนให้เป็นลักษณะเสมือนจริงได้ มีการนำตัวอวตารทั้งในรูปแบบการ์ตูน หรือในรูปแบบสมจริงมาใช้แทนตัวนักศึกษาเข้าไปเรียน ไปทำกิจกรรมต่างๆ ภายในห้องเรียนเสมือนจริง นักศึกษาสามารถเลือกทำกิจกรรมต่างๆ ในห้องเรียนร่วมกับเพื่อนคนอื่นได้ ช่วยดึงดูดความสนใจของนักศึกษาได้มากขึ้น ทำให้การเรียนการสอนมีความน่าสนใจและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น แต่เทคโนโลยีเหล่านี้ก็ยังมีข้อจำกัดอยู่บ้างในเรื่องของอุปกรณ์ในการเข้าถึง ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์หรืออินเตอร์เน็ตความเร็วสูง

เทคโนโลยี VR และ AR ในปัจจุบันสามารถจำลองได้ทั้ง รูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัส ขึ้นอยู่กับทักษะที่ต้องการจะฝึกฝนบวกกับงบประมาณที่มีอยู่ แต่ด้วยสมัยนี้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ก้าวหน้าไปไวมาก ดังนั้น ในเรื่องของความสมจริงก็จะถูกพัฒนาให้ดีขึ้นตามลำดับ ทำให้เราสามารถจำลองสถานการณ์ได้ใกล้เคียงความเป็นจริงมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้การสื่อสารเกิดประสิทธิภาพมากขึ้น การเชื่อมต่อกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นได้จำนวนมากขึ้น มีปฏิสัมพันธ์ได้มากกว่าแค่การพูดคุย

ในอนาคต Metaverse อาจเข้ามาแทนที่ในกิจกรรมหลายๆ อย่าง สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้ ยกตัวอย่างเช่น การที่ต้องเดินทางไปทำงานน้อยลง ไม่ต้องขับรถไปทำงาน สามารถช่วยลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมได้ เปิดโอกาสให้คนได้เข้าถึงงานมากขึ้น คนต่างจังหวัดสามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเดินทาง หรือแม้แต่คนที่บกพร่องทางร่างกายการออกสู่สังคมทำได้ยาก แต่พอเป็น Metaverse กลุ่มคนเหล่านี้อาจกลับมาใช้ชีวิตเหมือนคนทั่วไปได้ ทำให้มีคุณภาพชีวิตหรือมีความสุขมากขึ้นในโลกเสมือนจริงได้ สุดท้ายนี้ อยากฝากข้อควรระวังในเรื่องปัญหาต่างๆ ที่อาจเกิดจากการใช้เทคโนโลยี ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสุขภาพกาย ที่เกิดจากการใช้สื่อเป็นเวลานาน ปัญหาสุขภาพจิต จากการเสพติดโลกเสมือนจริง ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลที่อาจจะหลุดเข้าไปในระบบออนไลน์ด้วย ก็ต้องฝากผู้ออกแบบโปรแกรมและผู้พัฒนาระบบในการสร้างระบบป้องกันให้แก่ผู้ใช้งาน รวมถึง ปัญหาความเหลื่อมล้ำ ที่เกิดจากการเข้าถึงการใช้งานเทคโนโลยีด้วย








กำลังโหลดความคิดเห็น