xs
xsm
sm
md
lg

5 แนวทางง่ายๆ ที่ช่วยเสริมสร้าง CQ ให้เด็กๆ / ดร.แพง ชินพงศ์

เผยแพร่:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์


คุณพ่อคุณแม่ทุกคนต่างก็จดจ่อเฝ้าดูพัฒนาการด้านต่างๆของลูกน้อยในทุกช่วงเวลา ตั้งแต่เกิด หัดเดิน หัดพูด และเติบโตจนพร้อมที่จะเข้าโรงเรียน สิ่งที่เห็นได้ชัดเจนคือขนาดร่างกาย รูปร่าง หน้าตา ท่าทางที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้รู้ว่าเด็กเติบโตไปมากน้อยเพียงใด แต่สิ่งที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันคือ การติดตามพัฒนาการด้านความคิดและสติปัญญา ซึ่งจะทำให้แน่ใจได้ว่าเด็กมีความพร้อมที่จะค่อยๆออกห่างจากอ้อมกอดของคุณพ่อคุณแม่และเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสังคมเพื่อเรียนรู้โลกใบใหม่แล้วหรือยัง
ในยุคสมัยปัจจุบันที่เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (Learning Society) โลกใบใหม่ข้างนอกนั่นไม่เพียงมีความคาดหวังให้สมาชิกตัวน้อยเป็นสมาชิกที่ดี อยู่ในระเบียบกฏเกณฑ์ของสังคมเท่านั้น แต่ยังตั้งความหวังถึงพลังความคิดในการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ที่จะช่วยสร้างสังคมที่มีคุณภาพสำหรับทุกคนได้ การพัฒนาความฉลาดในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการด้านความคิดและสติปัญญาให้กับเด็ก จึงเข้ามาอยู่ในความสนใจคุณพ่อคุณแม่ที่พร้อมจะผลักดันให้ลูกๆได้เติบโตไปในทิศทางที่เหมาะสม

การพัฒนา “ความฉลาดในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์” หรือ Creativity Quotient (CQ)เป็นการส่งเสริมจินตนาการและกระตุ้นการเรียนรู้ผ่านวิธีการต่างๆ เพื่อให้เด็กสามารถใช้ความคิดริเริ่มและสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆได้ เด็กที่มีความฉลาดในด้านนี้มักช่างสังเกตและมีความสนใจที่จะตั้งคำถามต่อสิ่งต่างๆที่อยู่รอบตัว กระตือรือร้นที่จะเรียนรู้เพื่อแสวงหาคำตอบหรือแก้ไขปัญหา รู้สึกสนุกไปกับกิจกรรมหรือการเล่นที่ได้ใช้ความคิดอย่างอิสระและยืดหยุ่นในการนำเสนอมุมมองหรือสิ่งใหม่ๆของตัวเองโดยไม่ยึดติดกับสิ่งเดิมๆ

แต่บ่อยครั้งที่คุณพ่อคุณแม่มีความกังวลและไม่เข้าใจความแตกต่างระหว่างความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของลูกๆกับการคิดหลุดกรอบหรือการยึดเอาความคิดตัวเองเป็นที่ตั้ง จึงมักตีกรอบอย่างเข้มงวดและไม่กล้าที่จะสนับสนุนให้เด็กแสดงออกทั้งทางความคิดและพฤติกรรมเกินกว่าขอบเขตที่ยอมรับได้ จนปิดกั้นโอกาสในการพัฒนาทักษะและความสามารถในการเรียนรู้ของเด็กไปอย่างน่าเสียดาย

คุณพ่อคุณแม่จึงไม่ควรนำกรอบความคิดแบบผู้ใหญ่มาเป็นเกณฑ์การตัดสินจนไปปิดกั้นจินตนาการของเด็ก แต่จำเป็นต้องสร้างการรับรู้และความเข้าใจถึงความชอบ ความสนใจและลักษณะเฉพาะตัวของเด็กในแต่ละช่วงวัย เพื่อที่จะสามารถจัดรูปแบบการเรียนรู้ให้กับเด็กๆได้อย่างเหมาะสม โดยมีแนวทางง่ายๆอย่างน้อย 5 ข้อ ที่จะช่วยเสริมสร้างความฉลาดในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ได้ ดังนี้

1.ฝึกการตั้งคำถาม – เด็กที่มีความฉลาดในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์มักสนใจที่จะตั้งคำถามต่อสิ่งต่างๆที่อยู่รอบตัวเสมอ แต่พฤติกรรมดังกล่าวไม่อาจเกิดขึ้นได้เองหากคุณพ่อคุณแม่ไม่พยายามกระตุ้นชี้ชวนให้เด็กเกิดความสงสัยใคร่รู้จนเป็นนิสัยติดตัว การเปิดกว้างต่อการซักถาม ให้เวลากับการสนทนาและรับฟังความคิดเห็นโดยไม่เบื่อหน่าย ล้วนเป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มพูนความมั่นใจให้เกิดมุมมองความคิดต่อสิ่งต่างๆได้มากขึ้น

2.ฝึกให้รักการเดินทาง – เด็กที่ไม่เคยอิดออดเมื่อคุณพ่อคุณแม่มอบโอกาสโดยพาเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆเสมอมักมีบุคลิกภาพที่แสดงถึงความตื่นตัวและกระตือรือร้น ต้องการถูกกระตุ้นให้เกิดการตั้งคำถาม แสวงหาคำตอบ จนมีความคิดและมุมมองใหม่ๆมานำเสนออยู่เสมอ ถือเป็นลักษณะพื้นฐานที่จำเป็นต่อการมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์โดยอาศัยแรงบันดาลใจจากหลายสิ่งที่มีโอกาสได้พบเจอระหว่างการเดินทาง

3.ฝึกการแก้ไขปัญหา – การเล่นและการทำกิจกรรมต่างๆมีเป้าหมายสำคัญคือ การฝึกฝนทักษะในการแก้ไขปัญหา ซึ่งในหลายกรณีปัญหาจะได้รับการคลี่คลายก็ต่อเมื่อเด็กรู้จักปรับมุมมอง ความคิด ให้มีความยืดหยุ่นต่อสถานการณ์ที่หลากหลาย ยิ่งเด็กได้เล่นและการทำกิจกรรมที่มีความชอบและเหมาะสมกับวัยมากเท่าไร ก็ยิ่งเสริมสร้างพัฒนาการด้านสติปัญญาให้เกิดความคิดริเริ่มและจินตนาการไปพร้อมกัน

4.ฝึกให้กล้าคิดกล้าทำ – วัยเด็กมีความอยากรู้อยากลองสิ่งใหม่ๆเป็นที่ตั้งเสมอ แต่คุณพ่อคุณแม่ที่ไม่รู้มักห้ามปรามด้วยกลัวว่าจะทำให้ชีวิตไม่สงบสุขอย่างที่ควรเป็น ตรงกันข้าม หากสนับสนุนด้วยคำชมเชยหรือคอยช่วยผลักดันให้เด็กได้คิดและทำสิ่งใหม่ๆอยู่ไม่ห่าง กำลังใจเหล่านี้จะยิ่งเป็นแรงผลักดันให้เด็กเกิดความมั่นใจในตัวเองและพยายามที่จะสร้างสรรค์พลังความคิดเพื่อทำสิ่งใหม่ที่น่าชื่นชมมากขึ้นไปอีก

5.ฝึกการตั้งเป้าหมาย – การตั้งเป้าหมายคือ การสร้างพันธะผูกพันระหว่างสิ่งที่ต้องการกับการแสวงหาวิธีการและการลงมือทำ การกระตุ้นให้เด็กมีเป้าหมายอยู่เสมอจึงเป็นฝึกการให้เด็กเห็นคุณค่าของการใช้พลังความคิดริเริ่มเพื่อวางแผนและลำดับขั้นตอนการลงมือทำให้เกิดผลสำเร็จ ซึ่งช่วยให้เกิดกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบที่จะทำให้มั่นใจได้ว่าความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ที่มีนั้นอยู่บนฐานความเป็นจริง

เด็กบางคนไม่ได้มีความฉลาดในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ (CQ) มาตั้งแต่เกิด แต่สามารถสร้างให้เกิดขึ้นได้ด้วยการส่งเสริมคุณลักษณะในการใฝ่รู้และการมองโลกด้วยมุมมองใหม่ๆผ่านการฝึกฝนในกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย สิ่งสำคัญคือ คุณพ่อคุณแม่ต้องไม่เหน็ดเหนื่อยหรือเบื่อหน่ายไปกับจินตนาการสุดล้ำหรือความอยากรู้อยากเห็นแบบแปลกๆไปเสียก่อน


กำลังโหลดความคิดเห็น...