xs
xsm
sm
md
lg

‘ทรัมป์’ ตัดรายได้ของอิหร่าน...

เผยแพร่:   โดย: โสภณ องค์การณ์

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา
คำประกาศของผู้นำสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ “ถ้าประเทศใดยังซื้อน้ำมันจากอิหร่านหลังวันที่ 1 เดือนหน้า จะต้องเผชิญมาตรการคว่ำบาตรโดยสหรัฐฯ” เท่ากับเป็นการปิดตลาดอย่างได้ผล ทำให้อิหร่านหมดโอกาสหารายได้จากการขายน้ำมันดิบ ปัญหาอีกมากจะตามมา

เท่ากับว่า “ทรัมป์” ได้ประกาศว่าสหรัฐอเมริกามีอิทธิพลเหนือทุกประเทศ เหนือองค์การสหประชาชาติ เหนือองค์การการค้าโลก และองค์กรสากลต่างๆ ว่ากันง่ายๆ สหรัฐฯ เป็นทั้งจ้าวโลก ตำรวจโลก ผู้กำหนดเกมในโลก และถูกมองว่าเป็นอันธพาลโลกเช่นกัน

รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ไมค์ ปอมเปโอ ย้ำว่าใครก็ตามที่ยังซื้อน้ำมันของอิหร่านหลังจากเส้นตาย จะต้องเผชิญกับผลที่จะตามมา นั่นคือมาตรการคว่ำบาตร

จาก 7 ประเทศที่ได้รับการผ่อนปรนโดยสหรัฐฯ ให้ซื้อน้ำมันจากอิหร่านได้จนถึงวันที่ 1 พฤษภาคม มีเพียงจีนและตุรกีซึ่งแสดงออกว่าไม่พอใจกับมาตรการฝ่ายเดียวของสหรัฐฯ แต่ยังไม่แสดงท่าทีชัดว่าจะยังคงซื้อน้ำมันจากอิหร่านและเสี่ยงกับมาตรการคว่ำบาตร

โฆษกของกระทรวงการต่างประเทศจีนแถลงว่า “ไม่เห็นด้วยกับมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ และใช้กฎหมายก้าวล่วงสิทธิของประเทศอื่นๆ ความสัมพันธ์ของจีนกับอิหร่านเป็นไปอย่างเปิดเผย โปร่งใส ถูกต้องตามกฎหมาย และควรได้รับความเคารพ”

นักวิเคราะห์ประเมินว่าจีนคงไม่ยอมหยุดซื้อน้ำมันจากอิหร่าน ถ้ายอมสหรัฐฯ จะทำให้เสียอำนาจต่อรองด้านการค้า และทำให้ถูกมองว่ายอมอ่อนให้กับแรงกดดันของสหรัฐฯ ต้องทนลำบากในการหาแหล่งน้ำมัน เสียบารมีในสายตาของประเทศอื่นๆ

ที่ผ่านมา จีนใช้มาตรการตาต่อตา ฟันต่อฟันในสงครามการค้ากับสหรัฐฯ

จีน รัสเซีย พยายามค้าขายกับประเทศอื่นๆ โดยใช้เงินตราสกุลของตนเอง เพื่อลดอำนาจและอิทธิพลของเงินดอลลาร์สหรัฐ ในกลุ่มประเทศแอฟริกาและละตินอเมริกา

คำประกาศของทรัมป์นอกจากปิดตลาดอิหร่าน ยังทำให้ผู้ซื้อเดือดร้อน ต้องหาแหล่งใหม่ภายในเวลาอันสั้น ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกขึ้นทันที และเปิดช่องให้ผู้ส่งออกรายอื่นได้เพิ่มยอดการผลิต ขายและส่งออก มีรายได้เพิ่มมากขึ้น

เท่ากับว่าผู้ผลิตรายอื่นๆ ได้ลาภลอยจากราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นทันที

นอกจากนั้นยังสร้างผลกระทบอย่างแรงต่อจีน ซึ่งเป็นผู้นำเข้าน้ำมันจากอิหร่าน เป็นรายใหญ่ และมีปัญหาด้านการค้ากับสหรัฐฯ การปิดตลาดอิหร่านทำให้จีนต้องลำบาก ถ้าต้องหาแหล่งซื้อใหม่ในราคาแพงกว่าเดิม ตุรกีก็เช่นเดียวกัน ต้องหาซื้อจากแหล่งใหม่

ตุรกีประกาศว่าจะไม่ยอมทำตามคำสั่งห้ามของสหรัฐฯ จะทำได้หรือไม่ก็ต้องรอดู ตุรกีมีพรมแดนติดกับอิหร่านมีความสะดวกในการซื้อขาย ทางเลือกอื่นๆ มีจำกัดเพราะมีปัญหาความสัมพันธ์กับผู้ผลิตในโลกอาหรับ โดยเฉพาะมีปัญหากับอิสราเอล

ตุรกีประกาศว่าสหรัฐฯ ไม่มีสิทธิที่จะมาห้ามใครดำรงความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน ที่ผ่านมาตุรกีมีเหตุกระทบกระทั่งกับสหรัฐฯ แม้จะเป็นสมาชิกองค์การสนธิสัญญานาโตด้วยกัน และตุรกีกระชับมิตรภาพกับรัสเซีย รวมทั้งการซื้ออาวุธ ทำให้สหรัฐฯ ไม่พอใจมาก

อินเดียก็เป็นผู้ซื้อน้ำมันจากอิหร่าน ยังไม่มีท่าทีชัดเจน แต่โฆษกรัฐบาลได้แถลงว่าอินเดียสามารถหาแหล่งน้ำมันชดเชยได้ ถ้าจะไม่นำเข้าจากอิหร่าน ทั้งตุรกีและอินเดียอาจหาซื้อได้จากรัสเซียและประเทศในแอฟริกาซึ่งเป็นสมาชิกโอเปกมีซาอุฯ เป็นโต้โผใหญ่

ก่อนหน้านี้อินเดียประกาศว่าจะไม่ยอมรับมาตรการคว่ำบาตรที่ประเทศใดทำโดยฝ่ายเดียว เว้นแต่เป็นมาตรการประกาศโดยองค์การสหประชาชาติ ดังนั้นคำประกาศของทรัมป์ถือว่าเป็นการทดสอบครั้งสำคัญว่าอินเดียจะยอมอ่อนผ่อนตามหรือไม่

อินเดียพยายามรักษาดุลด้านความสัมพันธ์กับมหาอำนาจ เช่น สหรัฐฯ รัสเซีย และจีน และได้ซื้ออาวุธจากรัสเซียด้วยเช่นกัน มีปฏิปักษ์กับปากีสถานซึ่งมีสหรัฐฯ หนุนหลังมาตรการของทรัมป์ได้สร้างความไม่แน่นอนและเสถียรภาพของตลาดน้ำมัน ผู้ผลิตที่เหลือจะต้องจัดหาเพื่อทดแทนจำนวนที่อิหร่านส่งออกสู่ตลาดที่มีจำกัด

ปัจจุบัน ผู้ส่งออกรายใหญ่เช่นเวเนซุเอลา ก็มีปัญหาโดนทรัมป์พยายามปิดตลาดเช่นกัน ลิเบีย เคยเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ มีปัญหาสงครามกลางเมืองเรื้อรัง ส่วนอิรักก็มีปัญหาการเมือง ความไม่สงบภายใน ทำให้การส่งออกเป็นไปได้ไม่เต็มที่

ผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่เช่นซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ตัวหลักกับอิหร่าน ยินดีตีปีกสนับสนุนมาตรการของทรัมป์ พร้อมประกาศว่าจะจัดหาน้ำมันให้เพียงพอกับจำนวนที่ประเทศต่างๆ ไม่ซื้อจากอิหร่าน มาตรการของทรัมป์ทำร้ายอิหร่านแต่อวยซาอุฯ เต็มที่

อิสราเอล คู่อริหลักของอิหร่านอีกราย ก็แสดงความดีใจกับมาตรการปิดตลาดอิหร่าน เพราะจะทำให้อิหร่านขาดรายได้หลัก ลำบากในการสะสมอาวุธเพื่อคานอำนาจกับซาอุฯ และอิสราเอลในความพยายามชิงความเป็นใหญ่ในตะวันออกกลาง

สหประชาชาติไม่มีสิทธิมีเสียง เพราะสหรัฐฯ จะอ้างว่าใครอยากค้าขายกับอิหร่านก็ได้ แต่จะค้าขายกับสหรัฐฯ ไม่ได้ และปัจจุบันสหรัฐฯ ยังมองตัวเองว่าเป็นศูนย์กลางจักรวาล ใครก็ต้องอยากค้าขายด้วย และชี้ให้เห็นว่าใครหรือกับสหรัฐฯ จะประสบชะตากรรมไม่สวย

ดูเกาหลีเหนือเป็นตัวอย่าง ทุกวันนี้แทบไม่มีโอกาสได้ค้าขายกับใครเพราะโดนมาตรการคว่ำบาตรโดยสหรัฐฯ และยังไม่มีใครกล้าหืออย่างเต็มร้อย แม้แต่รัสเซียก็ยังลำบากเพราะการปิดกั้นโดยสหรัฐฯ เข้าสู่ตลาดการเงินไม่ได้ ต้องค้าขายด้วยเงินสกุลอื่น

ต้องดูว่าอิหร่านจะทำอย่างไรกับมาตรการคว่ำบาตร ปิดตลาด ปิดช่องทางสร้างรายได้หลักจากการส่งออกน้ำมัน ประชาชนอิหร่านจะอยู่รอดอย่างไร เมื่อต้องเผชิญกับแรงกดดันและปัญหาเศรษฐกิจซึ่งสะสมมาตั้งแต่มีปัญหากับสหรัฐฯ มานานกว่า 30 ปี
กำลังโหลดความคิดเห็น...