xs
xsm
sm
md
lg

เสพสื่อทันสมัย ต้องใช้ปัญญา

เผยแพร่:   โดย: วิทยา วชิระอังกูร

ย้อนกาลเวลากลับไป เมื่อครั้งที่ผู้เขียนเข้าเรียนปริญญาโทคณะนิเทศศาสตร์ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2525 ซึ่งผ่านมาแล้ว 34 ปี จำได้ว่าครั้งหนึ่งในห้องเรียน ดร.ศิริชัย ศิริกายะ อาจารย์ที่แตกฉานในด้านวิชาการสื่อสารมากท่านหนึ่งของคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ได้เปรยให้ฟังว่า อนาคตข้างหน้าต่อไป กระบวนการสื่อสารของโลกและมนุษย์จะเปลี่ยนแปลงไปมาก ด้วยระบบเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ทันสมัย จะเข้ามาแทนที่การสื่อสารแบบเดิมๆ อนาคตข้างหน้าทุกคนจะมีหน้าจอของใครของมันคล้ายๆ เป็นโลกปัจเจกเฉพาะตนมากขึ้น การสื่อสารจะเป็นระบบโซเชียลเน็ตเวิร์กที่รวดเร็วฉับไวและทันสมัยอย่างไม่น่าเชื่อ ซึ่งตอนนั้นเราฟังแล้วก็ยังรู้สึกงงๆ เบลอๆ อยู่ ไม่สามารถจินตนาการตามความรอบรู้ของอาจารย์ได้

จากในห้องเรียนผ่านไปอีกยี่สิบกว่าปี เราจึงได้พบเห็นความจริงว่าการสื่อสารของมนุษย์เปลี่ยนไปแบบที่อาจารย์เห็นการณ์ล่วงหน้าจริงๆ จดหมาย โทรเลข ส.ค.ส. การส่งแฟกซ์ กลายเป็นโบราณวัตถุล้าสมัย เพราะมีอีเมล เฟซบุ๊ก และไลน์ ที่ทันสมัยฉับไวกว่า แถมมีภาพแบบ Realtime สื่อถึงกันได้ทันทีแม้จะอยู่ห่างกันคนละขั้วโลก มีโทรศัพท์ระบบ Facetime ที่พูดคุยกันแล้วเห็นภาพของคู่สนทนาเห็นสภาพแวดล้อมทั้งสองฝ่ายแล้วแต่จะสอดส่ายจอโทรศัพท์ไปทางใด

สิ่งต่างๆ เหล่านั้นคือการสื่อสารทันสมัยที่เกิดขึ้นแล้วในยุคปัจจุบัน ซึ่งย้อนหลังกลับไปสมัยที่ผู้เขียนร่ำเรียนวิชาการสื่อสาร ไม่สามารถจะจินตนาการหรือคาดเดาได้ถึงครึ่งเลย

การสื่อสารที่ทันสมัยย่อโลกให้แคบลง ให้คนเราปฏิสัมพันธ์กันได้ใกล้ชิดขึ้น ขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิดโลกส่วนตัวแบบปัจเจกภาพของคนเรามากขึ้น ดังที่อาจารย์ผู้สอนวิชาการสื่อสารชี้ไว้ล่วงหน้าว่า คนเราจะมีจอของใครของมัน ซึ่งมันก็ปรากฏเป็นจริงแล้ว ดังที่เกิดภาพสังคมก้มหน้าอย่างที่เราเห็นและเรียกกันอย่างขำขันในปัจจุบัน การสื่อสารที่รวดเร็วฉับไวให้คุณประโยชน์ในการติดต่อสื่อสารของคนเราทั้งในเรื่องส่วนตัว เรื่องของครอบครัว สังคมชุมชน ตลอดจนธุรกิจการงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน

แต่ทุกสิ่งในโลกนี้ เมื่อมีคุณอนันต์ก็อาจมีโทษมหันต์เป็นของควบคู่กันไป การมีโลกส่วนตัวในระบบโซเชียลเน็ตเวิร์ก นอกจากวิชาการความรู้ที่กว้างไกลขึ้น มันก็มีสิ่งแปลกปลอมที่อาจมีพิษมีภัยปะปนมา ซึ่งยากต่อการคัดกรอง โดยเฉพาะในโลกส่วนตัวทางอินเทอร์เน็ตของเด็กและวัยรุ่น ซึ่งยังไม่สามารถแยกแยะสารปนเปื้อนที่แพร่ปะปนมาอย่างมากมาย ดังจะเห็นได้ว่าสังคมปัจจุบันเกิดการประพฤติผิดทางเพศของเด็กและวัยรุ่นเพิ่มขึ้นอย่างน่าวิตกกังวล

การเสพสารที่สื่อสารท่วมทะลักในโซเชียลมีเดีย ก่อให้เกิดปัญหาทางสังคมมากมาย โดยเฉพาะการสร้างสื่อสร้างสรรค์ด้วยเครื่องมือทางคอมพิวเตอร์ ที่มีระบบกลไกสามารถตัดต่อตัดแปะได้อย่างแนบเนียน ก็ทำให้เกิดการสามารถบิดเบือนข้อมูลข่าวสารของฝ่ายที่ไม่ประสงค์ดีได้ง่าย ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด เกิดความขัดแย้งของผู้คนในสังคมได้ง่าย ดังเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในโลกโซเชียลมีเดียตลอดเวลา

ที่จริงการขัดแย้งทางความคิด ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อความศรัทธาที่ต่างกัน ทั้งทางการบ้านและการเมือง หากมีการสื่อสารกันอย่างตรงไปตรงมา แต่ละฝ่ายเสนอข้อมูลเหตุผลที่มีตรรกะตรงตามข้อเท็จจริง ปมความขัดแย้ง เมื่อถกกันด้วยเหตุผลตามจริงก็ย่อมจะคลายปมความขัดแย้งลงได้บ้างทีละเล็กละน้อยจนหมดสิ้นไปในที่สุด

แต่ตรงกันข้ามในกระแสการสื่อสารที่รวดเร็วฉับไว เมื่อสารที่สื่อออกมาของแต่ละฝ่ายถูกบิดเบือนจะโดยจงใจหรือไม่จงใจก็ตาม โดยเฉพาะเมื่ออาศัยเครื่องมือทางคอมพิวเตอร์ตัดต่อตัดแปะเพื่อเอาดีเข้าข้างตัวเอาชั่วให้คนอื่น ความขัดแย้งก็ย่อมจะยิ่งทวีความไม่เข้าใจไม่ยอมรับซึ่งกันและกันเพิ่มมากขึ้น

การสื่อสารในแนวทางไม่สร้างสรรค์ของแต่ละฝ่ายยังดำรงคงอยู่อย่างที่เป็นปรากฏการณ์ให้เห็นอยู่ จึงเป็นการยากเย็นที่จะคลายปมความขัดแย้งไปสู่ความปรองดองได้ ที่เรียบเรียงมาข้างต้นนั้น เพียงอยากจะเตือนผู้เสพสื่อในยุคการสื่อสารที่ทันสมัยได้เลือกเสพสื่อเสพสารอย่างใช้สติใช้ปัญญาคัดกรอง เพื่อไม่ตกเป็นเหยื่อของการสื่อสารที่บิดเบือนและไม่ประสงค์ดีเท่านั้นเอง

“ทันสมัย ใช้ปัญญา”

ในโลก โซเชียลมีเดีย

อาจมีได้ มีเสีย หลากหลายด้าน

เทคโนโลยี ที่ทันกาล

พาการ สื่อสาร กระจายไกล

กดปุ๊บ ติดปั๊บ ฉับไวมาก

ข้อมูลไหล หลากกว่า น้ำไหล

จึงขาดการ คัดกรอง ล่องไหลไป

ท่วมทะลัก อยู่ใน โซเชียลมีเดีย

คนเสพสาร เสพสื่อ ต้องสะสาง

ต้องเสพอย่าง มีสติ ค่อยคุ้ยเขี่ย

แยกแยะ เท็จจริง ที่นัวเนีย

อย่าด่วนแช่ง ด่วนเชียร์ โดยทันที

มีตัดแปะ ตัดต่อ มาล่อหลอก

ต้องดูใน ดูนอก อย่างถ้วนถี่

สารที่สื่อ ส่งให้ดี ไม่ดี

อย่าด่วน ผลีผลามแชร์ ตีแผ่ไป

อาจเป็นเหยื่อ คนไม่ดี ที่ไม่ซื่อ

อาจเป็นเหยื่อ ช่วยกระพือ เรื่องเหลวไหล

เหยื่อสิบแปดมงกุฎ วางกลไก

อาจเป็นเหยื่อ การหลอกใช้ หลากหลายทาง

โซเชียลมีเดีย มากประโยชน์

แต่แฝงโทษ พิษภัย อยู่รอบข้าง

สื่อสาร ทันสมัย ระโยงยาง

ก้าวทันโลก ต้องก้าวย่าง ด้วยปัญญา

ว.แหวนลงยา
กำลังโหลดความคิดเห็น...