xs
xsm
sm
md
lg

ขอต้อนรับรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว

เผยแพร่:   โดย: ชัยอนันต์ สมุทวณิช

ในที่สุดเราก็ได้รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว 48 มาตรา ซึ่งมีความพิเศษกว่าฉบับอื่นๆ หลายประการ ที่สำคัญก็คือ การคงอำนาจ คสช.ไว้ แต่ก็ไม่มีใครคัดค้านเพราะสองเดือนที่ผ่านมา คสช.มีผลงานเป็นที่พอใจของประชาชนส่วนใหญ่ นอกจากนี้ก็ยังมีมาตราที่ให้อำนาจพิเศษเหมือนมาตรา 17 ในอดีตไว้ด้วย รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้มีการวางโครงสร้างของการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับถาวรไว้เป็นอย่างดี โดยให้มี “สภาคู่” อันได้แก่สภานิติบัญญัติกับสภาปฏิรูป และเป็นครั้งแรกที่ได้ให้มีการสมัครเป็นสมาชิกสภาปฏิรูปได้โดยผ่านกระบวนการสรรหา สภาปฏิรูปเป็นผู้พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งสภาชุดนี้ประกอบด้วยตัวแทนหลายฝ่าย

การจัดการของ คสช.เป็นไปตามกำหนดเวลาทุกประการตลอดสองเดือนที่ผ่านมานี้ คสช.สามารถ “คุมเกม” ได้เป็นอย่างดี และการคงอำนาจ คสช.ไว้ก็เป็นเครื่องแสดงว่า คสช.ต้องการคุมเกมให้ตลอด อย่างไรก็ดี เมื่อเริ่มมีการร่างรัฐธรรมนูญแล้ว ก็จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันมากมายซึ่ง คสช.จำต้องเปิดโอกาสให้มีการแสดงออกอย่างเต็มที่

การร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวรนี้ เป็นการทำซ้ำอีกครั้งหนึ่ง เรียกได้ว่าประเทศไทยเรามีประสบการณ์ด้านนี้มากที่สุดในโลก แต่ก็ไม่ปรากฏว่าฉบับใดจะเป็นที่พอใจของทุกฝ่าย มีผู้กล่าวว่ารัฐธรรมนูญแต่ละฉบับต่างสะท้อนถึงเจตนารมณ์ของผู้มีอำนาจมากที่สุดในขณะนั้น

การร่างรัฐธรรมนูญทำไม่ยาก เพราะนอกจากเราจะมีผู้เชี่ยวชาญจำนวนมากแล้ว หลักใหญ่ๆ ของรัฐธรรมนูญก็เป็นหลักการที่ยอมรับกันทุกฝ่าย เช่น บทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพ เป็นต้น ซึ่งเรามีอยู่อย่างกว้างขวาง นอกจากนั้นบทบัญญัติสำคัญๆ เกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ก็เป็นที่ยอมรับกันทั่วไป

แต่ที่จะถกเถียงกันมากหน่อยก็คือ รูปของรัฐสภาว่าจะมีสภาเดียวหรือสองสภา ระบบการเลือกตั้งเกี่ยวกับการแบ่งเขต ความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายนิติบัญญัติ และในสมัยหลังๆ นี้ก็มีเรื่ององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งหลายคนต้องการให้มีการเปลี่ยนแปลง เพราะมีอำนาจมากเกินไป และมีปัญหาเรื่องความชอบธรรมขององค์ประกอบ

ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ คงมีการนำเอาเรื่องที่ไม่เคยมีบทบัญญัติมาก่อนเข้ามาไว้ โดยเฉพาะการเสนอให้มีการเลือกนายกรัฐมนตรีโดยตรง ซึ่งเป็นข้อเสนอเมื่อ 30-40 ปีมาแล้ว เวลานี้ดูเหมือนจะเป็นข้อเสนอที่ได้รับการต่อต้านน้อยลง ผมเคยแสดงความไม่เห็นด้วยไว้ เพราะผู้ว่าราชการจังหวัดของเรายังได้รับการแต่งตั้งอยู่ จึงอาจให้คุณให้โทษผู้สมัครคนใดคนหนึ่งได้ บางคนจึงเสนอให้มีการเลือกคณะรัฐมนตรีโดยตรงเสียเลย ซึ่งผมก็เห็นว่าเป็นเรื่องที่ไม่จำเป็น เพราะการเลือกพรรคใดพรรคหนึ่ง เราก็ต้องเปิดโอกาสให้พรรคนั้นได้เลือกตั้งนายกรัฐมนตรีได้อย่างเต็มที่

ในส่วนที่เกี่ยวกับรูปแบบของรัฐสภานั้น คงจะมีการคงสภาที่สองคือวุฒิสภาไว้ แต่องค์ประกอบของสภาผู้แทนราษฎรน่าจะมีการทบทวน ที่สำคัญก็คือจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจะให้มากเหมือนเดิมหรือลดลง

อีกเรื่องหนึ่งก็คือ ความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจบริหารกับอำนาจนิติบัญญัติ ในรัฐธรรมนูญฉบับหลังๆ จะให้การทำสัญญากับต่างประเทศ ต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาเสียก่อน ซึ่งก็มีผู้ต้องการให้มีการเปลี่ยนแปลงโดยอ้างว่าเป็นการจำกัดอำนาจรัฐ และทำให้รัฐต้องเสียเปรียบชาติที่กำลังทำสัญญาด้วย

การที่จะป้องกันไม่ให้เกิดวงจรอุบาทว์ได้อีกนั้น มีอยู่ทางเดียวคือ การที่คนดีและหวังดีต่อประเทศชาติ จะรวมพลังกันเข้าแข่งขันเป็นพรรคการเมืองเข้ามาบริหารประเทศ หรือคอยเป็นพลังเหนี่ยวรั้งถ่วงดุลทางการเมือง แทนที่จะรอคอยให้มีเรื่องวุ่นวายก่อนแล้วจึงจะเข้ามา การคาดหวังเช่นนี้อาจเกิดขึ้นได้ยาก เพราะไม่มีใครต้องการเข้ามายุ่งกับการเมือง เราจึงต้องทนกับการเกิดวงจรอุบาทว์ต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
กำลังโหลดความคิดเห็น...