xs
xsm
sm
md
lg

ความในใจหลงหย่งถู : ก่อนจีนเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก (2)

เผยแพร่:   โดย: MGR Online


(3) การยอมถอยเพื่อแลกกับผลสำเร็จ

จีนกับดับเบิลยูทีโอ 2 / ก่อนที่จีนและสหรัฐฯจะบรรลุในข้อตกลงทางการค้าเพียง 6 วัน การเจรจาระหว่างผู้แทนทั้งสองประเทศดุเดือดจนเกือบถึงขั้นแตกหัก คณะผู้แทนฝ่ายสหรัฐฯพร้อมทุกวินาทีที่จะเดินออกจากห้องประชุมและยุติการเจรจา หลงหย่งถู เล่าว่า “ การเจรจาก่อนหน้าที่จะบรรลุข้อตกลงในวันที่ 15 พฤศจิกายน 1999 บรรยากาศตึงเครียดขึ้นสู่จุดสูงสุด เหมือนมีความหวังแต่ขณะเดียวกันก็ไร้ความหวัง ผู้แทนฝ่ายสหรัฐฯมีทักษะสูงมากในการแสดงอย่างสมบทบาท ผมพูดเลย คนอเมริกันเล่นละครเก่งมาก ผมเจรจากับพวกเขามานานรู้เทคนิคของพวกเขาดี แต่พวกเขาก็เสียโอกาสไปอย่างน่าเสียดายที่สุด ”

‘โอกาสที่ผู้แทนฝ่ายสหรัฐฯพลาดไป’ ที่หลงหย่งถูพูดถึงนั้น คือการเจรจาในเดือนเมษายนปีนั้น ช่วงที่นายกรัฐมนตรีของจีนนายจูหรงจีเดินทางไปเยือนสหรัฐฯอย่างเป็นทางการ (เมษายน 1999) ซึ่งเป็นเวลาไล่เลี่ยกับที่ฝ่ายสหรัฐฯประกาศรายชื่อสินค้าที่ผ่านการเจรจาการค้ากับจีน ที่ได้รับเสียงสนับสนุนทั่วแวดวงธุรกิจสหรัฐฯ ฝ่ายผู้แทนการเจรจาของสหรัฐฯเองก็ยอมรับว่าการเจรจาการค้ากับจีนครั้งนี้เป็นผลสำเร็จอีกขั้นหนึ่ง ทว่า ประธานาธิบดีบิล คลินตัน ปฏิเสธที่จะลงนามในข้อตกลงการค้าทั้งสองฝ่ายในจังหวะเวลาที่จูหรงจีเยือนสหรัฐฯอยู่นั้น ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากหลายฝ่าย

“ คนในคณะผู้แทนเจรจาฝ่ายสหรัฐฯหลายคนร้องไห้หลังจากได้ยินข่าวนี้ เพราะเสียดายมากที่ผู้นำระดับสูงปฏิเสธเช่นนั้น การเจรจาครั้งนั้นไม่สามารถลงนามในข้อตกลงกันได้ ฝ่ายสหรัฐฯผิดหวังกว่าฝ่ายเราหลายเท่า ” หลงหย่งถูเผย

เขายังชี้ว่า ประธานาธิบดีคลินตันคาดการณ์ผิดว่าการเจรจาครั้งนั้นจะไม่ได้รับเสียงสนับสนุนจากรัฐสภา ภายหลังท่านก็เสียใจมากหลังจากทราบว่าทั้งรัฐสภาและนักธุรกิจในประเทศต่างเห็นพ้องกับข้อตกลงดังกล่าว ขณะที่คณะผู้แทนฝ่ายจีนยังไม่เดินทางออกจากสหรัฐฯ ประธานาธิบดีคลินตันโทรศัพท์ถึงนายกฯจูขอร้องให้คณะฯอยู่ปรับปรุงข้อตกลงบางจุด แล้วจะมีการลงนามในข้อตกลงกัน แต่นายกฯจูกลับปฏิเสธ

“ นายกฯจูบอกว่า คนอเมริกันอยากจะบรรลุข้อตกลงก็จะลงนามกันเลย ถ้าไม่อยากบรรลุก็ไม่ลงนาม อย่างนี้มีที่ไหนในโลก ไม่เจรจาแล้ว อยากจะเจรจาให้ไปเจรจาที่ปักกิ่ง ผมยังจำได้ผมออกจากสหรัฐฯไปเจรจาต่อที่แคนาดา ได้รับโทรศัพท์ตาม 2 ครั้งจากฝ่ายสหรัฐฯยืนยันกำหนดเวลาการเจรจาที่ปักกิ่ง ผมถึงปักกิ่ง 2 วันพวกเขาก็ไล่ตามมาแล้ว ” หลงหย่งถู ยืนยัน

หลงเสริมว่า “ เมื่อย่างเข้าเดือนพฤศจิกายน พวกเขามาด้วยท่าทีที่แข็งกร้าว และใช้วิธีกดดันยิ่งกว่าเดิม คงคาดหวังว่าจะได้สิ่งใหม่ๆนอกเหนือจากข้อตกลงเดิม แต่ฝ่ายเรารู้ดีว่าเขาใจฝ่อมาแล้ว เดิมทีข้อตกลงที่ทำกันเมื่อเดือนเมษายนนั้นตรงตามที่พวกเขาต้องการอยู่แล้ว ดังนั้นฝ่ายเราจึงไม่จำเป็นต้องอ่อนข้อให้ในเงื่อนไขใดใดอีก ”

อดีตประธานคณะผู้แทนเจรจาการค้าของจีนท่านนี้ยังเปิดเผยอีกว่า ในช่วงเวลานั้นความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างจีนกับสหรัฐฯกำลังตึงเครียด เนื่องจากเพิ่งผ่านเหตุการณ์สถานทูตจีนในกรุงเบลเกรดของอดีตยูโกสลาเวียถูกระเบิดโดยเครื่องบินของสหรัฐฯ(พฤษภาคม 1999 ช่วงสงครามโคโซโว)ไม่นาน 

หลงหย่งถู ชี้แจงว่า “ ฝ่ายคณะกรรมการกลางพรรคต้องการใช้โอกาสนี้ปรับความสัมพันธ์กับสหรัฐฯอยู่แล้ว ดังนั้นจึงประสงค์จะลงนามในความร่วมมือทางเศรษฐกิจเพื่อหวังว่าจะบรรเทาสถานการณ์การเมืองที่กำลังตึงเครียดกันอยู่ ซึ่งสำหรับทั้งสองฝ่ายแล้วข้อตกลงดังกล่าวจึงมีความสำคัญอย่างมาก แต่ฝ่ายสหรัฐฯยังยื้อไม่ยอมลงนาม และยื่นเงื่อนไขใหม่เพิ่มเติมจากข้อตกลงเดิมหลายจุด เพื่อให้มีคำอธิบายว่าทำไมไม่ลงนามเสียตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา และยังแสดงท่าทีแข็งกร้าวกับเรา พวกเขาเล่นละครจนถึงนาทีสุดท้าย ”

ในที่สุด เวลา 19.00 น.ของวันที่ 14 พฤศจิกายน คณะผู้แทนเจรจาฝ่ายสหรัฐฯหายตัวไปจากโรงแรมและไม่สามารถติดต่อใครได้ ซึ่งต่อมาพบว่า หลายคนใช้เวลาที่เหลือพักผ่อนเที่ยวเตร่ตามอัธยาศัย พนักงานต้อนรับของโรงแรมรายงานว่า ได้รับสายจากผู้แทนคนหนึ่งบอกว่าต้องการรถยนต์เพื่อนำคณะทั้งหมดไปสนามบินในวันรุ่งขึ้น เหตุการณ์ดูเหมือนว่าพวกเขากำลังเตรียมตัวเดินทางกลับประเทศแน่นอน

ทันทีที่ทราบข่าวหลงหย่งถูได้โทรศัพท์ติดต่อไปยังเอกอัครราชทูตสหรัฐฯประจำสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อขอพบกับหัวหน้าคณะผู้แทนเจรจาฝ่ายสหรัฐฯก่อนเดินทางกลับ เพื่อหาข้อสรุปในการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนเกี่ยวกับการเจรจาครั้งนี้ ฝ่ายสหรัฐฯติดต่อกลับมาให้หลงหย่งถูไปพบเวลา 4.30 น. เช้ามืดของวันที่ 15  เท่านั้นเองที่นักเจรจาผู้มากประสบการณ์อย่างหลงหย่งถู รู้ดีว่าเป็นสัญญาณของความสำเร็จ

“ ผมรู้ดีว่าพวกเขาต้องการให้งานนี้สำเร็จอย่างแน่นอน ก่อนจะ 7 โมงครึ่งมีเวลาตั้ง 3 ชั่วโมง ยังสามารถคุยอะไรกันได้อีกมาก ถ้าอยากจะพบเพื่ออำลาจริงๆทำไมไม่นัดสายหน่อยก่อนเวลาเครื่องขึ้น (10.00 น.) ผมรู้สึกได้ทันทีว่าการตกลงครั้งนี้ต้องสำเร็จแน่แล้ว ” หลงหย่งถู กล่าว

แต่แท้ที่จริงแล้วคณะผู้แทนของสหรัฐฯไม่มีเที่ยวบินกลับในวันที่ 15 พฤศจิกายน ตามที่พวกเขา ‘แสดง’ ให้ฝ่ายจีนเข้าใจ ฝ่ายสหรัฐฯปรารถนาที่จะเจรจากับฝ่ายจีนอีกครั้งเพื่อหาข้อยุติในครั้งนี้ ภายหลังที่นายกฯจูหรงจีเดินทางมาพบคณะผู้แทนการเจรจาด้วยตนเองในนาทีสุดท้ายเพื่อมาเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะลงนามหรือไม่ นายกฯจูตัดสินใจยอมถอยให้กับสหรัฐฯในเงื่อนไขใหม่ 2 ข้อ แลกกับที่เสนอมาทั้งหมด 7 ข้อ ในที่สุด การลงนามในข้อตกลงการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯที่ดำเนินมาเป็นเวลายาวนาน 7 ปีก็สิ้นสุดลง ในวันที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ.1999

หลงหย่งถู กล่าวถึงบทสรุปของการเจรจาการค้าที่ยาวนานนี้ว่า “ สำหรับผมการยอมถอยของเราในข้อเสนอ 2 ข้อนี้เหมือนฟางเส้นสุดท้าย เมื่อนึกดูการเจรจาที่ยาวนานมาหลายปีจะให้ยอมง่ายๆมันทำใจลำบาก แต่เท่าที่ทุกคนตระหนักดี นิยามของการเจรจาต่อรองก็คือศิลปะการประนีประนอม ฝ่ายสหรัฐฯก็ยินดีมากที่ได้ 2 ข้อนั่น พวกเขาเกรงว่าเราจะไม่ไว้หน้าเขาโดยไม่รับข้อเสนอทั้งหมด แต่ในความเป็นจริงเรายอมให้ 2 ข้อนั่นก็ถือว่าเป็นการไว้หน้าเขาแล้ว และยังทำให้ความเป็นไปได้ในการลงนามมีเปอร์เซ็นต์สูงขึ้น ดังนั้นฝ่ายสหรัฐฯจึงรีบรับข้อเสนอทันที ”

(4) ด่านสุดท้ายก่อนเข้าเป็นสมาชิกดับเบิลยูทีโอ

หลังจากที่จีนและสหรัฐอเมริกาลงนามในข้อตกลงการค้าในปี 1999 แล้ว ทั้งประชาชนจีนและรัฐบาลตั้งตารอว่า จีนจะได้เข้าเป็นสมาชิกในองค์การการค้าโลกได้ในเร็ววัน แต่คณะผู้แทนเจรจาของจีนยังต้องเผชิญกับอุปสรรคจากการเจรจาการค้ากับคู่ค้าที่ทรงอิทธิพลในเวทีเศรษฐกิจโลกอีกราย คือ สหภาพยุโรป ( หรือ อียู )

หลงหย่งถู อดีตเลขาธิการคณะเจรจาฟื้นฟูสมาชิกภาพในแกตต์ (GATT) และประธานคณะเจรจาเข้าเป็นสมาชิกดับเบิลยูทีโอ กล่าวว่า ถึงแม้ว่าโดยพื้นฐานแล้วความต้องการของสหภาพยุโรปจะไม่แตกต่างจากสหรัฐฯมากนัก แต่สหภาพยุโรปมีความซับซ้อนทางการเมือง เขาตระหนักดีถึงความลำบากใจในการประสานจุดยืนของทั้ง 15 ประเทศในอียู

“ สุดท้ายแล้ว ระหว่างสหรัฐฯและอียูก็มีการแข่งขันในเชิงจิตวิทยาแอบแฝงอยู่ ผู้แทนคณะเจรจาของอียูท่านหนึ่งกล่าวเปรียบเปรยกับผมว่า คุณไม่สามารถรับรองเราด้วยอาหารที่ใช้รับรองสหรัฐฯ พวกเราก็มีข้อเสนอของเราเองที่ต้องการให้ท่านพิจารณา ” หลงหย่งถูเล่า

จีนและสหภาพยุโรปใช้เวลาหลายเดือนในการเจรจาการค้า ที่ส่วนใหญ่ถกกันในกรณีเฉพาะที่สหภาพยุโรปให้ความสนใจเป็นพิเศษ และสามารถบรรลุข้อตกลงกันได้ในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ.2000 หลังจากการลงนามกับสหรัฐฯแล้ว แต่หลังจากนั้นจีนก็ยังต้องใช้เวลาอีกร่วมปีในการพิสูจน์ความน่าเชื่อถือก่อนที่เข้ามารับบทบาทสมาชิกใหม่ในดับเบิลยูทีโอ ทั้งนี้ หลงหย่งถูแสดงทัศนะว่า

“ ตอนแรกเราเข้าใจว่าลงนามกับสหรัฐฯแล้ว กับสหภาพยุโรปแล้ว ทุกอย่างจะราบรื่น แต่ในความเป็นจริงมันกลับไม่ราบรื่นอย่างที่คิด สืบเนื่องมาจากเหตุผลของแต่ละฝ่าย แต่ทั้งนี้และทั้งนั้นผมคิดว่า เป็นเพราะประเทศตะวันตกยังข้องใจในความน่าเชื่อถือของจีน พวกเขาไม่แน่ใจว่าเราจะทำได้ตามพันธกรณีต่างๆที่ลงนามไว้ ถึงตอนนี้ก็อาจจะยังสงสัยเราอยู่ ดังนั้นจึงต้องมีคณะทำงานด้านกฎหมายเข้ามาอุดช่องโหว่ที่อาจจะเกิดขึ้นได้ทั้งหมด เพื่อป้องกันไม่ให้เราละเมิดสัญญาได้ ”

และนี่เป็นที่มาของการระบุรายละเอียดในพันธกรณีของจีนที่ลงนามกับนานาประเทศก่อนเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก กล่าวคือ ในธุรกิจแต่ละประเภทปีแรกจะมีการเปิดเสรีด้านใดบ้าง ปีที่ 2 ปีที่ 3 เปิดด้านใด และยังมีการระบุอย่างชัดเจนว่า มาตรฐานที่กล่าวว่าเปิดเสรีแล้วนั้นหมายถึงอะไร กรณีที่เปิดเสรีให้กับธุรกิจของรัฐ หรือให้กับธุรกิจเอกชน หรือให้กับธุรกิจต่างชาติ มีลักษณะการเปิดเสรีอย่างไร เป็นต้น

ในที่สุดหลังผ่านอุปสรรคนานัปการ สาธารณรัฐประชาชนจีนก็ได้รับการยอมรับจากประเทศสมาชิกในองค์การการค้าโลก และรับเข้าเป็นสมาชิกใหม่ลำดับที่ 143 อย่างเป็นทางการ ในวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ.2001

เรียบเรียงจาก นิตยสารไฉจิง
ติดตามตอนจบ ความในใจหลงหย่งถู : คนดังจากข่าว ‘จีนเข้าดับเบิลยูทีโอ’
กำลังโหลดความคิดเห็น